༢. ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་རཾ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཏེ, དེ་ཝ, ཙོ་རོ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱི. ཨི་མ་སྶ དེ་ཝོ ད་ཎྜཾ པ་ཎེ་ཏཱུ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷོ, ཨི་མཾ པུ་རི་སཾ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཐཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ར་ཉྙོ པུ་རི་སཱ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཐ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ སཱི་ས་ཙྪེ་ཛྫཾ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ར་ཉྙོ པུ་རི་སཱ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ནྟི! སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཧཾ [སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཡཾ (སཱི.)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ [པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ (སཱི. པཱི.)] ན ཀ་རེ་ཡྻཾ [ན ཀ་རེ་ཡྻ (སཱི.) དཱི. ནི. ༡.༡༨༣ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ] གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ སཱི་ས་ཙྪེ་ཛྫ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ [ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ མུ་ས་ལཾ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ མོ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཐ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ མོ་ས་ལླཾ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ མུ་ས་ལཾ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ མོ་ས་ལླཾ, ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི. སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ མོ་ས་ལླ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ དྷ་མྨཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ བྷ་སྨ་པུ་ཊཾ [ཨ་སྶ་པུ་ཊཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ བྷ་སྨ་པུ་ཊཾ. ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཐ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ བྷ་སྨ་པུ་ཊཾ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ བྷ་སྨ་པུ་ཊཾ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏི – ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ བྷ་སྨ་པུ་ཊཾ; ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི. སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ བྷ་སྨ་པུ་ཊ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཝ་ཛྫཾ. ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི. ཏ་ཏྲ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཐ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཝ་ཛྫཾ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡ ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏི – ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཝ་ཛྫཾ; ཡེ་ན མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི ཏཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི. སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏི་བྦཱ བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ནྣོ ཝཱ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.