༡. པ་ཋ་མ་ནི་ར་ཡ་ས་གྒ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༡. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ [ན་ཏྠེ་ཏྠ པཱ་ཋ་བྷེ་དོ].

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི, ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི – ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་པ་དེ་སཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ.

‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶཱ’ཏི.

‘‘བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི.

‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ན ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ…པེ… ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ན ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི, ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ.

‘‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶཱ’ཏི.

‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ, སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི.

‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.