(༢༡) ༡. ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་ནི་ར་ཡ་ས་གྒ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༡. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ [ན་ཏྠེ་ཏྠ པཱ་ཋ་བྷེ་དོ].

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི, ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི – ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶཱ’ཏི.

‘‘བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི.

‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ན ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ…པེ… ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ན ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི, ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ.

‘‘ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶཱ’ཏི.

‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ, སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི.

‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ནི་ར་ཡ་ས་གྒ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༢. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ.

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི … ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ…པེ… ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ…པེ… ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༣. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི…. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི… ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༤. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱི ཧོ་ཏི…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ཏི…. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ཏི…. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཝི་སཱ་ར་ད་སུ་ཏྟཾ

༢༡༥. ‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཝི་སཱ་ར་དཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནཱི ཧོ་ཏི… ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནཱི ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་ནཱི ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནཱི ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་ནཱི ཧོ་ཏི… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནཱི ཧོ་ཏི… བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ཏི…. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཝི་སཱ་ར་དཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི.

‘‘ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི… ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནཱི ཧོ་ཏི… ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ཏི…. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. སཾ་ས་པྤ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༦. ‘‘སཾ་ས་པྤ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ས་པྤ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ? ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ, ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ – ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ བྷ་ཝ་ནྟི.

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ, ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ. སོ སཾ་ས་པྤ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན, སཾ་ས་པྤ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ, སཾ་ས་པྤ་ཏི མ་ན་སཱ. ཏ་སྶ ཛི་མྷཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཛི་མྷཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཛི་མྷཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཛི་མྷཱ ག་ཏི, ཛི་མྷུ་པ་པ་ཏྟི.

‘‘ཛི་མྷ་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་མྷུ་པ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ཡེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱ ནི་ར་ཡཱ ཡཱ ཝཱ སཾ་ས་པྤ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ས་པྤ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི? ཨ་ཧི ཝི་ཙྪི་ཀཱ ས་ཏ་པ་དཱི ན་ཀུ་ལཱ བི་ལཱ༹་རཱ མཱུ་སི་ཀཱ ཨུ་ལཱུ་ཀཱ, ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཀཱ ས་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱུ་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ནཾ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ས་ཏྟཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ…པེ… ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. སོ སཾ་ས་པྤ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན, སཾ་ས་པྤ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ, སཾ་ས་པྤ་ཏི མ་ན་སཱ. ཏ་སྶ ཛི་མྷཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཛི་མྷཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཛི་མྷཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཛི་མྷཱ ག་ཏི, ཛི་མྷུ་པ་པ་ཏྟི.

‘‘ཛི་མྷ་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་མྷུ་པ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ཡེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱ ནི་ར་ཡཱ ཡཱ ཝཱ སཾ་ས་པྤ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ས་པྤ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི? ཨ་ཧི ཝི་ཙྪི་ཀཱ ས་ཏ་པ་དཱི ན་ཀུ་ལཱ བི་ལཱ༹་རཱ མཱུ་སི་ཀཱ ཨུ་ལཱུ་ཀཱ, ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཀཱ ས་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱུ་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ནཾ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ས་ཏྟཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ, ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ – ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ བྷ་ཝ་ནྟི.

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ན སཾ་ས་པྤ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན, ན སཾ་ས་པྤ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ན སཾ་ས་པྤ་ཏི མ་ན་སཱ. ཏ་སྶ ཨུ་ཛུ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཛུ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨུ་ཛུ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཨུ་ཛུ ག་ཏི, ཨུ་ཛུ་པ་པ་ཏྟི.

‘‘ཨུ་ཛུ་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཛུ་པ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ཡེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ས་གྒཱ ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱ་ནི ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཌྜྷཱ་ནི མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་ནི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱུ་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ནཾ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ས་ཏྟཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི… ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི… ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ…པེ… ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. སོ ན སཾ་ས་པྤ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན, ན སཾ་ས་པྤ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ན སཾ་ས་པྤ་ཏི མ་ན་སཱ. ཏ་སྶ ཨུ་ཛུ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཛུ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨུ་ཛུ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཨུ་ཛུ ག་ཏི, ཨུ་ཛུ་པ་པ་ཏྟི.

‘‘ཨུ་ཛུ་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཛུ་པ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ཡེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ས་གྒཱ ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱ་ནི ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཌྜྷཱ་ནི མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་ནི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱུ་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣ་མེ་ནཾ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ས་ཏྟཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ ཀ་མྨ་ཡོ་ནཱི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ, ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ – ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ས་པྤ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཋ་མ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༧. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ [ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ [ཨུ་པ་པ་ཛྫཾ ཝཱ (ཀ.) ཨ. ནི. ༦.༦༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ (མ. ནི. ༣.༣༠༣)] ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ [ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཾ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ (ཀ.)] ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ…པེ… ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི, ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ. ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་པ་དེ་སཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ, ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶཱ’ཏི.

མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ…པེ. … ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏི་ཝི་དྷ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ [… ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀ་ཧེ་ཏུ (ཀ.)] ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ མ་ཎི ཨུ་དྡྷཾ་ཁི་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.

‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ཏ་ཉྩ ཁོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ….

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ན ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ …པེ… ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ན ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡིཾ, ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ, ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི.

‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ…པེ… ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ མ་ཎི ཨུ་དྡྷཾ་ཁི་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཉྩ ཁོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ. [ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཝི་ཡ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དི་སྶ་ཏི]

༨. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༨. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ཏ་ཉྩ ཁོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ དུ་ཀྑུ་དྲ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏི་ཝི་དྷ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ…པེ… ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ནྡོ་ས་བྱཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.

‘‘ཏ་ཏྲ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི…པེ… ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི…པེ…. [ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. (སྱཱ. ཀ.) ཏ་ཐཱ ས་ཏི ‘‘ནཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ན’’ མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པེ་ཡྻཱ་ལེ་ན པ་ན པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཡ ནི་ག་མ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ] ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༢༡༩. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ བྱ་ནྟཱི་བྷཱ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ཏ་ཉྩ ཁོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ [ཙ་ཏུ་ཏྠིཾ (?)]. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘པུ་བྦེ ཁོ མེ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན མེ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ. ཡཾ ཁོ པ་ན ཀི་ཉྩི པ་མཱ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཧ་ར་ཏ་གྒེ ཙེ སོ ཨ་ཡཾ [ཙེ ཨ་ཡཾ (སྱཱ.)] ཀུ་མཱ་རོ མེ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ [ཨ་པི ནུ སོ (?)] པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ཁོ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་པི ནུ ཁོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི!

‘‘བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ཝཱ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ནཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡོ. ཙི་ཏྟ་ནྟ་རོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཙྩོ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ ཀི་ཉྩི པུ་བྦེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་དྷ ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ; ན ཏཾ ཨ་ནུ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མེ་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི [ཨུ་ཏྟ་རིཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོ.

‘‘ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཧ་ར་ཏ་གྒེ ཙེ སོ ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ཝཱ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ནཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡོ. ཙི་ཏྟ་ནྟ་རོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཙྩོ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ ཀི་ཉྩི པུ་བྦེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨི་དྷ ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ; ན ཏཾ ཨ་ནུ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་སུ་ཏྟཾ

༢༢༠. [ཨ. ནི. ༢.༡༦] ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཀོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. སཱ་དྷུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི.

‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཝི་དྷཱ མ་ན་སཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.

ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.