(༧) ༢. ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ
༦༡. ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ – ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’ཏི.
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ [ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ? ‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཉྩ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱི་ཝ་ར་ཎེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ? ‘ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ( ) [(ག་ལ་ག་ལཱ་ཡ་ནྟེ) (སཱི.), (ག་ལ༹་ག་ལཱ༹་ཡ་ནྟེ) (སྱཱ.)] ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ [ཀུ་སྶུ་བྦྷེ (སཱི.), ཀུ་སུ་བྦྷེ (སྱཱ.), ཀུ་སོ་མྦྷེ (ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༩༦] པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཀུ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ [མ་ཧཱ་སོ་མྦྷེ (ཀ.)] པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ? ‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏྟ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ? ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ས་དྡྷཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་ཡ? ‘ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་དྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་དྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཏ་ཎྷཱ་སུ་ཏྟཾ
༦༢. ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ – ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’ཏི.
‘‘བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ? ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ? ‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ས་ཏཱ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ? ‘ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་རི་པཱུ་རཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་སོ་བྦྷེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་སོ་བྦྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ སཱ་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་རི་པཱུ་རཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ? ‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏྟ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ? ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ སཱ་ཧཱ་རེ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རེ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ? ‘ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཏཱི་ཎི་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི སཱ་ཧཱ་རཱ་ནི ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ་ནི. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ? ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སྶ? ‘ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་སྶ? ‘ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ? ‘ས་དྡྷཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་ཡ? ‘ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ? ‘ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་དྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་དྡྷཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ པ་རི་པཱུ་རོ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་རི་པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ སཱ་ག་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོ པ་རི་པཱུ་རོ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པཱ་རི་པཱུ་རཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༦༣. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱ ས་བྦེ ཏེ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ? ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶ, ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶ, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ, ཡོ ཙ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ? ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ནི་ཊྛཾ ག་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣ་སུ་ཏྟཾ
༦༤. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ, ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ? ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་སྶ, ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་སྶ, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ, ཡོ ཙ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧཱ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ? ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མི་ནོ – ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ. ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༦༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཁཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཱ, ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི སུ་ཁཱ. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ཨུ་ཙྩཱ་རོ པ་སྶཱ་ཝོ ཨ་གྒི་ས་མྥ་སྶོ ད་ཎྜ་ས་མྥ་སྶོ ས་ཏྠ་ས་མྥ་སྶོ ཉཱ་ཏཱི་པི མི་ཏྟཱ་པི ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ རོ་སེ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ. ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ན སཱི་ཏཾ ན ཨུ་ཎྷཾ ན ཛི་གྷ་ཙྪཱ ན པི་པཱ་སཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རོ ན པ་སྶཱ་ཝོ ན ཨ་གྒི་ས་མྥ་སྶོ ན ད་ཎྜ་ས་མྥ་སྶོ ན ས་ཏྠ་ས་མྥ་སྶོ ཉཱ་ཏཱི་པི མི་ཏྟཱ་པི ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ན རོ་སེ་ནྟི. ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༦༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སཱ་མ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་ཁཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་ཀྑཱ, ཨ་བྷི་ར་ཏི སུ་ཁཱ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ག་ཙྪ་ནྟོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི… ནི་སི་ནྣོ་པི… ས་ཡཱ་ནོ་པི… གཱ་མ་ག་ཏོ་པི… ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི… རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི… སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི… ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་པི… བྷི་ཀྑུ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ.
‘‘ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ག་ཙྪ་ནྟོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏོ་པི… ནི་སི་ནྣོ་པི… ས་ཡཱ་ནོ་པི… གཱ་མ་ག་ཏོ་པི… ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི… རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི… སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི… ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་པི… བྷི་ཀྑུ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ་པི སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཁཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ནི་ག་མོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ལཱ་ས་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ [ཝི་ག་ཏ་ཐཱི་ན་མི་དྡྷོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ. པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི; ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི [ཧི་རི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི … ཝཱི་རི་ཡཾ [ཝི་རི་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཧི་རི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀུ་སཱི་ཏོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘དུ་པྤ་ཉྙོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པཱ་པི་ཙྪོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པཱ་པ་མི་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཧི་རཱི་མཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨོ་ཏྟ་པྤཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘པ་ཉྙ་ཝཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཨ་པྤི་ཙྪོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ …པེ… ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཨ་ཧི་རི་ཀོ… ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི… ཀུ་སཱི་ཏོ… དུ་པྤ་ཉྙོ… ཀོ་དྷ་ནོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི… པཱ་པི་ཙྪོ… པཱ་པ་མི་ཏྟོ… ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘‘ས་དྡྷོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏཾ; ཧི་རཱི་མཱ… ཨོ་ཏྟ་པྤཱི… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ… པ་ཉྙ་ཝཱ… ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ… ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི… ཨ་པྤི་ཙྪོ… ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ… ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༦༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི པ་ལཱ་ས་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ. པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི; ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི! ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ! ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཧི་རཱི ན་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ན་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ན་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ན་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ན་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཧི་རཱི ཨ་ཏྠི… ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ཏྠི… ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཏྠི… པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི… སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྠི… ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི… དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠི… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ
༦༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – [དཱི. ནི. ༡.༡༧; མ. ནི. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༠; པཱ་ཙི. ༥༠༨] རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ [ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ པུ་རི་ས་ཀ་ཐཾ (ཀ.) མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.
‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ, ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ, སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ, ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ, པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི.
‘‘ཨི་མེ་སཾ ཙེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་ནྣཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨི་མེ་ས་མྤི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ་ཐ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ན’’ནྟི! ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ
༧༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི.
‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་སཾ་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་པྤི་ཙྪོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ས་ནྟུ་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ‘ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ’ཏི པཱ་སཾ་ས་མེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས པཱ་སཾ་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.