༥. ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་གྒོ
༡. ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༤༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ས་ངྒྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ན ཕཱ་སུ [ཕཱ་སུཾ (?)] ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ས་ངྒྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ ཙ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་ཋ་མ་ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༤༢. ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ད་ས ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དྷ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ད་ས ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༤༣. ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ད་ས ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷུ་པཱ་ལི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ སཱ་ཝ་སེ་སཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ད་ས ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཀུ་སི་ནཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ལི་ཧ་ར་ཎེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
[ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༩༩; པ་རི. ༤༣༦] ‘‘ཙོ་ད་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རོ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ? ཙོ་ད་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ནུ ཁོ་མྷི, པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན་མྷི ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སེ་ན. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི? ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སེ་ན, ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ཡི་ཀཾ སི་ཀྑ་སྶཱུ’ཏི, ཨི་ཏི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་ད་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ནུ ཁོ་མྷི, པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན་མྷི ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སེ་ན. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི? ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སེ་ན, ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ སི་ཀྑ་སྶཱུ’ཏི, ཨི་ཏི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་ད་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘མེ་ཏྟཾ ནུ ཁོ མེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨ་ནཱ་གྷཱ་ཏཾ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི? ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨ་ནཱ་གྷཱ་ཏཾ, ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’ཏི, ཨི་ཏི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་ད་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ནུ ཁོ་མྷི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ མེ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི? ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ག་མཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་སྶཱུ’ཏི, ཨི་ཏི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་ད་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན མེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སྭཱ་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ནི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟ་སོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ནུ ཁོ མེ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི? ནོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སྭཱ་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ནི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟ་སོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ, ‘ཨི་དཾ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ, ཀ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ན ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝི་ན་ཡཾ སི་ཀྑ་སྶཱུ’ཏི, ཨི་ཏི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ. ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ? ‘ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན; ས་ཎྷེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཕ་རུ་སེ་ན; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝ་ཀྑཱ་མི, ནོ དོ་ས་ནྟ་རོ’ཏི – ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཙོ་ད་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རོ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༥. [པཱ་ཙི. ༤༩༧] ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ མ་ཧེ་སི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ པ་ཝི་ས་ཏི. མ་ཧེ་སཱི ཝཱ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཝཱ མ་ཧེ་སིཾ དི་སྭཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ’ཏི! ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨི་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ན ས་ར་ཏི – ‘སཱ ཏེ་ན ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི’. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ར་ཏ་ནཾ ན་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ གུ་ཡ྄ཧ་མ་ནྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མྦྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ པི་ཏཱ ཝཱ པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི པུ་ཏྟོ ཝཱ པི་ཏ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ནཱི་ཙ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨུ་ཙྩེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཊྛོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ནཱི་ཙེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཀཱ་ལེ སེ་ནཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལེ སེ་ནཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ ཧ་ཏྠི་ས་མྨ་དྡཾ ཨ་སྶ་ས་མྨ་དྡཾ ར་ཐ་ས་མྨ་དྡཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནི, ཡཱ་ནི ན པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ སཱ་རུ་པྤཱ་ནི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ས་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ
༤༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ཀྐཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ས་ཀྐེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷེ, ས་ཀྐཱ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སཱ་མ, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ན ཨུ་པ་ཝ་སཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་སཾ ཝོ, ས་ཀྐཱ, ཨ་ལཱ་བྷཱ ཏེ་སཾ དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སོ་ཀ་ས་བྷ་ཡེ ཛཱི་ཝི་ཏེ མ་ར་ཎ་ས་བྷ་ཡེ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐ, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ན ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ས་ཀྐཱ, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ. ད་ཀྑོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ས་ཀྐཱ, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་ཝ་སཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ. ད་ཀྑོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ, མ་ཉྙ་ཐ, ས་ཀྐཱ, ཨི་དྷ པུ་རི་སོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་ཝ་སཾ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ … ཏ་ཡོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… པ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཚ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ས་ཏྟ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཨ་ཊྛ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ན་ཝ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཝཱི་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཏིཾ་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… པ་ཉྙཱ་སཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ… ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཾ ནི་བྦི་སེ་ཡྻ. ད་ཀྑོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ས་ཀྐཱ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་བྦི་ས་མཱ་ནོ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝཱི མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ས་ཀྐཱ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ བྷོ་ག་ཧེ་ཏུ བྷོ་ག་ནི་དཱ་ནཾ བྷོ་གཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཀཱ་མཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ མོ་ས་དྷ་མྨཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན ཝོ, ས་ཀྐཱ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ས་ཀྐཱ, ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི.
ཨི་དྷ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ན་ཝ ཝ་སྶཱ་ནི… ཨ་ཊྛ ཝ་སྶཱ་ནི… ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི… ཚ ཝ་སྶཱ་ནི… པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི… དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ.
ཨི་དྷ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ད་ས མཱ་སེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ས་ཀྐཱ, ད་ས མཱ་སཱ.
ཨི་དྷ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ན་ཝ མཱ་སེ… ཨ་ཊྛ མཱ་སེ… ས་ཏྟ མཱ་སེ… ཚ མཱ་སེ… པ་ཉྩ མཱ་སེ… ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ… ཏ་ཡོ མཱ་སེ… དྭེ མཱ་སེ… ཨེ་ཀཾ མཱ་སཾ… ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏི་ཊྛ་ཏུ, ས་ཀྐཱ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ.
ཨི་དྷ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ད་ས ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ [ར་ཏྟི་དི་ཝེ (ཀ.)] ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏི་ཊྛ་ནྟུ, ས་ཀྐཱ, ད་ས ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ.
ཨི་དྷ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ན་ཝ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ཨ་ཊྛ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ཙ་ཏྟཱ་རོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ཏ་ཡོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝེ… ཨེ་ཀཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཁྭ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏེ་སཾ ཝོ, ས་ཀྐཱ, ཨ་ལཱ་བྷཱ ཏེ་སཾ དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སོ་ཀ་ས་བྷ་ཡེ ཛཱི་ཝི་ཏེ མ་ར་ཎ་ས་བྷ་ཡེ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐ, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ ན ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ
༤༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ལི ལི་ཙྪ་ཝི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ལི ལི་ཙྪ་ཝི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ལོ་བྷོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ལོ་བྷོ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. དོ་སོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, དོ་སོ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. མོ་ཧོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, མོ་ཧོ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཙི་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལོ་བྷོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ལོ་བྷོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་དོ་སོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་དོ་སོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་མོ་ཧོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་མོ་ཧོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཙི་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ, ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་མེ ཙ, མ་ཧཱ་ལི, ད་ས དྷ་མྨཱ ལོ་ཀེ ན སཾ་ཝི་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ན་ཡི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨཱ ལོ་ཀེ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཨ་བྷི་ཎྷ་སུ་ཏྟཾ
༤༨. ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ‘ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡ་མྷི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ མེ ཛཱི་ཝི་ཀཱ’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཨ་ཉྙོ མེ ཨཱ་ཀ་པྤོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མེ ཨ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི སཱི་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ནྟཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ས་བྦེ་ཧི མེ པི་ཡེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀོ་མྷི ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ ཀ་མྨ་ཡོ་ནི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷུ ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎོ, ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཀ་ཐཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ; ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ [ཡོ་ཧཾ (སཱི. པཱི. ཀ.), སོ་ཧཾ (སྱཱ.)] པ་ཙྪི་མེ ཀཱ་ལེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི པུ་ཊྛོ ན མ་ངྐུ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས དྷ་མྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ས་རཱི་ར་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༤༩. ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་རཱི་ར་ཊྛཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? སཱི་ཏཾ, ཨུ་ཎྷཾ, ཛི་གྷ་ཙྪཱ, པི་པཱ་སཱ, ཨུ་ཙྩཱ་རོ, པ་སྶཱ་ཝོ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ཝ་རོ, ཝ་ཙཱི་སཾ་ཝ་རོ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སཾ་ཝ་རོ, པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀོ [པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀོ (ཀ.)] བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རོ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས དྷ་མྨཱ ས་རཱི་ར་ཊྛཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. བྷ་ཎྜ་ན་སུ་ཏྟཾ
༥༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ [པི་ཡ་ཀ་རཱ་ཎཱ ག་རུ་ཀ་རཱ་ཎཱ (?)] ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི – ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ, ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི – ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ…པེ… སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི, པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི, པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ…པེ… སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ…པེ… སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.