༣. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༢༡. ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ཏི. ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ [ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ (སྱཱ. ཀ.) ཨ. ནི. ༦.༦༤] ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི. ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ [ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ (སྱཱ. ཀ.) ཨ. ནི. ༦.༦༤] ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘མཱ་ཧཾ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཝི་ས་མ་ག་ཏེ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སི’ནྟི!
‘‘‘སཱི་ཧོ’ཏི, ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ ཧོ་ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྨིཾ.
[མ. ནི. ༡.༡༤༨; ཝི་བྷ. ༧༦༠; པ་ཊི. མ. ༢.༤༤] ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུཾ ལོ་ཀཾ [ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀཾ (སཱི. ཀ.)] ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུཾ ལོ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི…པེ… པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ, ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི, ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་མྤི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་ད་སུ་ཏྟཾ
༢༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནཾ [ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནཾ (ཀ.)] ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཝི་སཱ་ར་དོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མི. ‘ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཉ་སྶ་ཏི, ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཉ་སྶ་ཏི, ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཧཱི་ན་ནྟི ཉ་སྶ་ཏི, པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི ཉ་སྶ་ཏི, ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཉ་སྶ་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཉ་སྶ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཏཾ ཉཱ་ཏེ་ཡྻཾ ཝཱ ད་ཊྛེ་ཡྻཾ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཉ་སྶ་ཏི ཝཱ ད་ཀྑ་ཏི ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཝཱ’ཏི ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཉཱ་ཎཱ ཨ་ཉྙཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུཾ ལོ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ …པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ…པེ….
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་མྤཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ད་མྤཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ད་ས ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཀཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ [དི་སྭཱ དི་སྭཱ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཀི་ཉྩི དེ་སཾ [ཀ་ཉྩི དེ་ཝ དེ་སཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཀཱ་ཡེ་ན. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཀི་ཉྩི དེ་སཾ ཀཱ་ཡེ་ན. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱུ’ཏི. སོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཀཱ་ཡེ་ན? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཀི་ཉྩི དེ་སཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཀི་ཉྩི དེ་སཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱུ’ཏི. སོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ནོ ཀཱ་ཡེ་ན.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ? ལོ་བྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. དོ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ … མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘པཱ་པི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་སྶཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཝཱ དྷ་ཉྙེ་ན ཝཱ ར་ཛ་ཏེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ དཱ་ས་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ས་སྶ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ན ཨི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ དྷ་ནེ་ན ཝཱ དྷ་ཉྙེ་ན ཝཱ ར་ཛ་ཏེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ’ཏི. ས་མ་ཎོ ཝཱ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ན ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ.
‘‘པཱ་པི་ཀཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཙྪཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ? [ཝི་བྷ. ༨༥༡] ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ‘ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; དུ་སྶཱི་ལོ ས་མཱ་ནོ ‘སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ ས་མཱ་ནོ ‘པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; ཀུ་སཱི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ས་མཱ་ནོ ‘ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; དུ་པྤ་ཉྙོ ས་མཱ་ནོ ‘པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི; ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ ‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’ནྟི ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཏ་ཉྩེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི; ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཏ་ཉྩེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ … ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨི་རི་ཡ་ཏཱི’’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཙེ་ཏཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཉཱ་ཎ་ཝཱ་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨ’ནྟི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ … ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ – ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ … མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ད་ཉྩ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ ད་ལི་དྡོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་དྷ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ དྷ་ན་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་བྷོ་གོ་ཝ ས་མཱ་ནོ བྷོ་ག་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ. སོ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ཨུ་པ་ནཱི་ཧཱ་ཏུཾ དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ – ‘ད་ལི་དྡོ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨ་དྷ་ནོ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ དྷ་ན་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨ་བྷོ་ག་ཝཱ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ བྷོ་ག་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱི་ཧཱ་ཏུཾ དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ད་ཉྩ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ … པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཉཱ་ཎ་ཝཱ་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨ’ནྟི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ – ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ད་ཉྩ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ ཨ་ཌྜྷོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ, དྷ་ན་ཝཱ་ཝ ས་མཱ་ནོ དྷ་ན་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ, བྷོ་ག་ཝཱ་ཝ ས་མཱ་ནོ བྷོ་ག་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ. སོ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ཨུ་པ་ནཱི་ཧཱ་ཏུཾ དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཌྜྷོ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི, དྷ་ན་ཝཱ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ དྷ་ན་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི, བྷོ་ག་ཝཱ་ཝ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནོ བྷོ་ག་ཝཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ ས་ཀྐོ་ཏི ཨུ་པ་ནཱི་ཧཱ་ཏུཾ དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ར་ཛ་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ’ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཝ་ད་མཱ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ད་ཉྩ – ‘ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, པ་སྶཱ་མི་མཾ དྷ་མྨཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷི བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལོ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙོ’ཏི. ཏ་ཉྩེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, དོ་སོ… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ‘ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ལོ་བྷོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་བྷོ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ པ་ཛཱ་ན་ཏོ དོ་སོ ན ཧོ་ཏི… མོ་ཧོ… ཀོ་དྷོ… ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ… མ་ཀྑོ… པ་ལཱ༹་སོ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱ… པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཧི་མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པཱ་པི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ནཱ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཀ་སི་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༢༥. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༦, ༣༦༠; ཨ. ནི. ༡༠.༢༩] ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ; ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཀཱ་ལཱི༹་སུ་ཏྟཾ
༢༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ར་ར་གྷ་རེ [གུ་ལ་གྷ་རེ (ཀ.) ཀུ་རུ་ར་གྷ་རེ མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༧] པ་ཝ་ཏྟེ པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ལཱི༹ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཀུ་ར་ར་གྷ་རི་ཀཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཀཱ་ལཱི༹ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཀུ་ར་ར་གྷ་རི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་པ་ཉྷེ་སུ –
‘ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟིཾ,
ཛེ་ཏྭཱ་ན སེ་ནཾ པི་ཡ་སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ;
ཨེ་ཀོ་ཧཾ [ཨེ་ཀཱ་ཧཾ (ཀ.)] ཛྷཱ་ཡཾ སུ་ཁ་མ་ནུ་བོ་དྷིཾ,
ཏ་སྨཱ ཛ་ནེ་ན ན ཀ་རོ་མི ས་ཀྑིཾ [ས་ཁིཾ (ཀ.) སཾ. ནི. ༡.༡༦༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ];
ས་ཀྑཱི [ས་ཁཱི (ཀ.)] ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ཀེ་ན་ཙི མེ’ཏི.
‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘ཨ་ཏྠོ’ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སུཾ [ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སུཾ (སཱི. སྱཱ.)]. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མ་ཏཱ, ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་སི བྷ་ག་ཝཱ. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སྶཱ་ད་མ་དྡ་ས [ཨཱ་དི་མ་དྡ་ས (སཱི. སྱཱ.)] ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་དྡ་ས ནི་སྶ་ར་ཎ་མ་དྡ་ས མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་དྡ་ས. ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི ཝི་དི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི…པེ… ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘ཨ་ཏྠོ’ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མ་ཏཱ, ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་སི བྷ་ག་ཝཱ. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སྶཱ་ད་མ་དྡ་ས ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་དྡ་ས ནི་སྶ་ར་ཎ་མ་དྡ་ས མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་དྡ་ས. ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི ཝི་དི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་པ་ཉྷེ་སུ –
‘ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟིཾ,
ཛེ་ཏྭཱ་ན སེ་ནཾ པི་ཡ་སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ;
ཨེ་ཀོ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡཾ སུ་ཁ་མ་ནུ་བོ་དྷིཾ,
ཏ་སྨཱ ཛ་ནེ་ན ན ཀ་རོ་མི ས་ཀྑིཾ;
ས་ཀྑཱི ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ཀེ་ན་ཙི མེ’ཏི.
‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ, བྷ་གི་ནི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི; མ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སུ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སུ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི་མྷཱ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་མྷཱ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི; མ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ – ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ས་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’ནྟི?
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་མྷཱ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་མྷཱ. ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མི་མྷཱ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨེ་ཀོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, དྭེ པ་ཉྷཱ དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ པ་ཉྩུ་དྡེ་སཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཚ པ་ཉྷཱ ཚ ཨུ་དྡེ་སཱ ཚ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ ས་ཏྟུ་དྡེ་སཱ ས་ཏྟ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ ཨ་ཊྛུ་དྡེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ན ཙེ་ཝ ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཡོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱ.
‘‘‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ? ‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ’ – ཨི་མ་སྨིཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘དྭེ པ་ཉྷཱ དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? དྭཱི་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ དྭཱི་སུ? ནཱ་མེ ཙ རཱུ་པེ ཙ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘དྭེ པ་ཉྷཱ དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཏཱི་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཏཱི་སུ? ཏཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ པ་ཉྩུ་དྡེ་སཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? པ་ཉྩ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ? པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ པ་ཉྩུ་དྡེ་སཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཚ པ་ཉྷཱ ཚ ཨུ་དྡེ་སཱ ཚ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཚ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཚ་སུ? ཚ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཚ པ་ཉྷཱ ཚ ཨུ་དྡེ་སཱ ཚ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ ས་ཏྟུ་དྡེ་སཱ ས་ཏྟ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ས་ཏྟ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ? ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ ས་ཏྟུ་དྡེ་སཱ ས་ཏྟ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ ཨ་ཊྛུ་དྡེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་ཊྛ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ? ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ…པེ… དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ ཨ་ཊྛུ་དྡེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ན་ཝ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ན་ཝ་སུ? ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ད་ས་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ད་ས་སུ? ད་ས་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཀ་ཛ་ངྒ་ལ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, ཨ་ཡྻེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྷེ་སུ – ‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, དྭེ པ་ཉྷཱ དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ པ་ཉྩུ་དྡེ་སཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཚ པ་ཉྷཱ ཚ ཨུ་དྡེ་སཱ ཚ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ ས་ཏྟུ་དྡེ་སཱ ས་ཏྟ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ ཨ་ཊྛུ་དྡེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི. ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ན་པི མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ; ཨ་པི ཙ, ཡ་ཐཱ མེ་ཏྠ ཁཱ་ཡ་ཏི ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི, ཁོ ཀ་ཛ་ངྒ་ལ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ’ནྟི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ? ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ – ཨི་མ་སྨིཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘དྭེ པ་ཉྷཱ དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི ཨི་ཏི, ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? དྭཱི་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ དྭཱི་སུ? ནཱ་མེ ཙ རཱུ་པེ ཙ…པེ… ཀ་ཏ་མེ་སུ ཏཱི་སུ? ཏཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏཱུ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ པ་ཉྩུ་དྡེ་སཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? པ་ཉྩ་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ? པ་ཉྩ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ…པེ… ཀ་ཏ་མེ་སུ ཚ་སུ? ཚ་སུ ནི་སྶ་ར་ཎཱི་ཡཱ་སུ དྷཱ་ཏཱུ་སུ…པེ… ཀ་ཏ་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ? ས་ཏྟ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ…པེ… ཀ་ཏ་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ? ཨ་ཊྛ་སུ ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཊྛ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ ཨ་ཊྛུ་དྡེ་སཱ ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ན་ཝ་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ན་ཝ་སུ? ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ན་ཝ པ་ཉྷཱ ན་ཝུ་དྡེ་སཱ ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘‘ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀི་ཉྩེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ? ད་ས་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ད་ས་སུ? ད་ས་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ – ཨི་མེ་སུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ད་ས་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ‘ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏཱ་སུ མ་ཧཱ་པ་ཉྷཱ་སུ – ‘ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ…པེ… ད་ས པ་ཉྷཱ ད་སུ་དྡེ་སཱ ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’ཏི, ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཙ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་ཐཱ ཝོ [ཡ་ཐཱ ཁོ (ཀ.), ཡ་ཐཱ ནོ (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ. ནི. ༡༠.༡༡༥, ༡༧༢ པ་ན པཱ་ཋ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི] བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཁོ ཀ་ཛ་ངྒ་ལ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཀ་ཛ་ངྒ་ལ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ, ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ! པ་ཎྜི་ཏཱ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི. མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི. མ་ཉྩེ་པི ཏུ་མྷེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ [ཨེ་ཝ་མེ་ཝ (ཀ.) མ. ནི. ༡.༢༠༥ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ ཀ་ཛ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨེ་སོ ཙེ་ཝ ཏ་སྶ [ཨེ་སོ ཙེ་ཝེ་ཏ་སྶ (མ. ནི. ༡.༢༠༥)] ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༩. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཛི་ཏཾ [ཝི་ཛི་ཏེ (སཱི. ཀ.)], རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ར་ཉྙོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི དི་སཱ བྷ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ, ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ. ཏ་སྨིཾ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀེ ས་ཧ་སྶཾ ཙ་ནྡཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ [སུ་རི་ཡཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ས་ཧ་སྶཾ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཧ་སྶཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཡཱ་མཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི. སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ [ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ (སཱི. སྱཱ.)] བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱ པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ་ཙ་རཱ སུ་བྷ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི. སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ དེ་ཝཱ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི. ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
[ཨ. ནི. ༡༠.༢༥] ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ; ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི.
‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ད་ས་ནྣཾ ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎཾ ཨེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
[དཱི. ནི. ༣.༣༣༨, ༣༥༨; ཨ. ནི. ༨.༦༤] ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ནཱི་ལཱ་ནི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་མཱ་པུ་པྥཾ ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ནཱི་ལཱ་ནི ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པཱི་ཏཱ་ནི པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཾ པཱི་ཏཾ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ པཱི་ཏཾ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པཱི་ཏཱ་ནི པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི པཱི་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཚ་ཊྛཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཏཾ ཝ་ཏྠཾ བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛཾ ཨོ་དཱ་ཏཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི.
‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནི; ‘ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? པ་རི་ཏྟ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧ་གྒ་ཏ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ ས་ཉྙཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ བྷ་ཝེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ, སཱ ཙ་སྶ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡཱ ཙཱ་ཡཾ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷེ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ, སཱ ཙ་སྶ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟི ས་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་ན་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིཾ.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དིཾ ཁོ མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་ཀྑཱ་ཡིཾ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ན ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ན རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, ཝེ་ད་ནཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ
༣༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ ལ་དྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ན་སྶ བྷཱུ་མི, ཡཱ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཨཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཧཱ་རོ སཾ་ཝུ་ཏ་དྭཱ་རོ. ཏེ་ན ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོ ཨཱ་ལི་ནྡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཧི; ཝི་ཝ་རི་སྶ་ཏི ཏེ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་ར’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན སོ ཝི་ཧཱ་རོ སཾ་ཝུ་ཏ་དྭཱ་རོ, ཏེ་ན ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོ ཨཱ་ལི་ནྡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སི. ཝི་ཝ་རི བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་རཾ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དཱ་ནི མུ་ཁེ་ན ཙ པ་རི་ཙུ་མྦ་ཏི པཱ་ཎཱི་ཧི ཙ པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ཏི ནཱ་མ་ཉྩ སཱ་ཝེ་ཏི – ‘‘རཱ་ཛཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ; རཱ་ཛཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ’’ཏི.
‘‘ཀཾ པ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྨིཾ ས་རཱི་རེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་སི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ཏཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ ཡ་དི་དཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལ་ཝཱ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལོ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལོ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལ་ཝཱ ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལོ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལོ ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ, ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ, ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ལླེ་ཁི་ཀཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐཱ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ལླེ་ཁི་ཀཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཱ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི, ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་མི.
‘‘ཧ་ནྡ ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མ. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.