༢. ནཱ་ཐ་ཝ་གྒོ
༡. སེ་ནཱ་ས་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༡. ‘‘པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝ་མཱ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི; ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… བྷ་ག་ཝཱ’ཏི; ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ, ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ག་ཧ་ཎི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ་ཡ; ཨ་ས་ཋོ ཧོ་ཏི ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ; ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་ཏི་དཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ དི་ཝཱ ཨ་པྤཱ་ཀི་ཎྞཾ ར་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ ཨ་པྤ་ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཾ [ཨ་པྤ་ཌཾ་ས… སི་རིཾ་ས་པ་ས་མྥ་སྶཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]; ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ; ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ; ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི; ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སེ་ཝ་མཱ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་ཉྩ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ
༡༢. ‘‘པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ‘ཀེ་ཝ་ལཱི ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ [ཐཱི་ན་མི་དྡྷཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་སེ་ཁེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་སེ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ‘ཀེ་ཝ་ལཱི ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙ, ས་བྦ་སོ་ཝ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨ་སེ་ཁེ་ན ཙ སཱི་ལེ་ན, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ;
ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མྤ་ནྣོ, ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ.
‘‘ས ཝེ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣོ, པ་ཉྩ ཨ་ངྒེ [པ་ཉྩ་ངྒཱ་ནི (སྱཱ.)] ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡཾ [ཝི་ཝ་ཛྫི་ཡ (ཀ.)];
ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ, ཀེ་ཝ་ལཱི ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༣. ‘‘ད་ས་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི? ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ, ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, བྱཱ་པཱ་དོ – ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི? རཱུ་པ་རཱ་གོ, ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོ, མཱ་ནོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ – ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༤. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ས་ངྒྷེ ཀ་ངྑ་ཏི… སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་ཏི… ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཧཱ་ཡ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ ཝུ་དྡྷི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨེ ན ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ས་ངྒྷེ ན ཀ་ངྑ་ཏི… སི་ཀྑཱ་ཡ ན ཀ་ངྑ་ཏི … ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ན ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ན ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ན ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ན ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ན ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ན ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི …པེ… ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ…པེ… དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་སྶ ཡཱ ར་ཏྟི ཝཱ དི་ཝ་སོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་པྤ་མཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༡༥. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ དྭི་པ་དཱ ཝཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ཝཱ བ་ཧུ་པྤ་དཱ ཝཱ རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་ནཱ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ. ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ [ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ (སཱི. ཀ.) སཾ. ནི. ༥.༡༣༩] ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཛ་ངྒ་ལཱ་ནཾ [ཛ་ངྒ་མཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.) སཾ. ནི. ༥.༡༣༩] པཱ་ཎཱ་ནཾ པ་ད་ཛཱ་ཏཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཧ་ཏྠི་པ་དེ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་པ་དཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ. ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཡཱ ཀཱ་ཙི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ས་བྦཱ ཏཱ ཀཱུ་ཊ་ངྒ་མཱ ཀཱུ་ཊ་ནི་ནྣཱ ཀཱུ་ཊ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཀཱུ་ཊོ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ. ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི མཱུ་ལ་ག་ནྡྷཱ, ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རི་ཡཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི སཱ་ར་ག་ནྡྷཱ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི པུ་པྥ་ག་ནྡྷཱ, ཝ་སྶི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཁུ་དྡ་རཱ་ཛཱ་ནོ [ཀུ་ཌྜ་རཱ་ཛཱ་ནོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཀུ་ཊྚ་རཱ་ཛཱ་ནོ, ཀཱུ་ཊ་རཱ་ཛཱ་ནོ (ཀ.) ཨ. ནི. ༦.༥༣], ས་བྦེ ཏེ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི, རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་བྷཱ, ས་བྦཱ ཏཱ ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ, ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨཱ་དི་ཙྩོ ན་བྷཾ ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཀྐ་མཱ་ནོ [ཨ་བྦྷུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་ནོ (སཱི.) སཾ. ནི. ༥.༡༤༦-༡༤༨] ས་བྦཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ ཏ་མ་ག་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཧ་ཙྩ བྷཱ་ས་ཏེ ཙ ཏ་པ་ཏེ ཙ ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ག་ངྒཱ, ཡ་མུ་ནཱ, ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི, ས་ར་བྷཱུ, མ་ཧཱི, ས་བྦཱ ཏཱ ས་མུ་དྡ་ངྒ་མཱ ས་མུ་དྡ་ནི་ནྣཱ ས་མུ་དྡ་པོ་ཎཱ ས་མུ་དྡ་པ་བྦྷཱ་རཱ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ. ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ
༡༦. ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི, དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ, ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི, དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི, གོ་ཏྲ་བྷཱུ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས པུ་གྒ་ལཱ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ནཱ་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༡༧. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༥, ༣༦༠] ‘‘ས་ནཱ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ, མཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ. དུ་ཀྑཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཐོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ [སཱ་ཏྠཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཱ (སཱི.)] ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ [བ་ཧཱུ སུ་ཏཱ (?)] ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ…པེ… ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ས་ནཱ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ, མཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ. དུ་ཀྑཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཐོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ནཱ་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༡༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ནཱ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ, མཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ. དུ་ཀྑཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཐོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ‘སཱི་ལ་ཝཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ. ‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ‘སུ་ཝ་ཙོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’ནྟི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ, ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ. ‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ལ་སོ, ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུ’ནྟི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ. ‘དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. ‘ས་ནྟུ་ཊྛོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ནཱ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ. ‘ས་ཏི་མཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ན་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ‘པ་ཉྙ་ཝཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ’ཏི ཐེ་རཱ་པི ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ… ན་ཝཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ…པེ… ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎོ.
‘‘ས་ནཱ་ཐཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ, མཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ. དུ་ཀྑཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ཐོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༩. [དཱི. ནི. ༣.༣༤༨, ༣༦༠] ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ, ཡེ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ, ཙ་ཏུ་རཱ་པ་སྶེ་ནོ, པ་ཎུ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ [པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ (ཀ.)], ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ, ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ས་ངྐ་པྤོ, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ, ཡེ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རཱུ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་མྨཱ་ས་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་རཱུ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ….
‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ, ཡེ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ, ཙ་ཏུ་རཱ་པ་སྶེ་ནོ, པ་ཎུ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ, ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ, ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ས་ངྐ་པྤོ, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན དུ་མྨ་ནོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན དུ་མྨ་ནོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་རཱ་པ་སྶེ་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྑཱ་ཡེ་ཀཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡེ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡེ་ཀཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ས་ངྑཱ་ཡེ་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་རཱ་པ་སྶེ་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཎུ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཐུ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ནུ་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་ཎུ་ནྣཱ་ནི [ནུ་ཎྞཱ་ནི ཧོ་ནྟི པ་ནུ་ཎྞཱ་ནི (?)] ཙ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ནྟཱ་ནི མུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཎུ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མེ་ས་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝེ་ས་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ས་ངྐ་པྤོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ས་ངྐ་པྤོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ས་ངྐ་པྤོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, མོ་ཧཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘རཱ་གོ མེ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དོ་སོ མེ པ་ཧཱི་ནོ…པེ… ‘མོ་ཧོ མེ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་ཝ ད་ས ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ; ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་ཝ ད་ས ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི; ཡེ ཧི [ཡེ་པི (?)] ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་རི་ཡཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་ཝ ད་ས ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ, ཡེ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ནཱ་ཐ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.