๖. ปลิโพธปญฺหาพฺยากรณํ

๔๑๕. ปกฺกมนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

ปกฺกมนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, จีวรปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

ตสฺส สห พหิสีมคมนา, อาวาสปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

นิฏฺฐานนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

นิฏฺฐานนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, อาวาสปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

จีวเร นิฏฺฐิเต จีวรปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, เทฺว ปลิโพธา อปุพฺพํ อจริมํ ฉิชฺชนฺติ.

นาสนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

นาสนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, อาวาสปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

จีวเร นฏฺเฐ จีวรปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

สวนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

สวนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, จีวรปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

ตสฺส สห สวเนน, อาวาสปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

อาสาวจฺเฉทิโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

อาสาวจฺเฉทิโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, อาวาสปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

จีวราสาย อุปจฺฉินฺนาย จีวรปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

สีมาติกฺกมนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

สีมาติกฺกมนนฺติโก กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, จีวรปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ;

ตสฺส พหิสีเม [พหิสีมคตสฺส (สี. สฺยา.)] อาวาสปลิโพโธ ฉิชฺชติ.

สหุพฺภาโร กถินุทฺธาโร [สอุพฺภาโร (ก.)], วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ ปุจฺฉามิ, กตโม ปลิโพโธ ปฐมํ ฉิชฺชติ.

สหุพฺภาโร กถินุทฺธาโร, วุตฺโต อาทิจฺจพนฺธุนา;

เอตญฺจ ตาหํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, เทฺว ปลิโพธา อปุพฺพํ อจริมํ ฉิชฺชนฺตีติ.

๔๑๖. กติ กถินุทฺธารา สงฺฆาธีนา? กติ กถินุทฺธารา ปุคฺคลาธีนา? กติ กถินุทฺธารา เนว สงฺฆาธีนา น ปุคฺคลาธีนา? เอโก กถินุทฺธาโร สงฺฆาธีโน – อนฺตรุพฺภาโร. จตฺตาโร กถินุทฺธารา ปุคฺคลาธีนา – ปกฺกมนนฺติโก, นิฏฺฐานนฺติโก, สนฺนิฏฺฐานนฺติโก, สีมาติกฺกมนนฺติโก. จตฺตาโร กถินุทฺธารา เนว สงฺฆาธีนา น ปุคฺคลาธีนา – นาสนนฺติโก, สวนนฺติโก, อาสาวจฺเฉทิโก, สหุพฺภาโร. กติ กถินุทฺธารา อนฺโตสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ? กติ กถินุทฺธารา พหิสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ? กติ กถินุทฺธารา สิยา อนฺโตสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ สิยา พหิสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ? เทฺว กถินุทฺธารา อนฺโตสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ – อนฺตรุพฺภาโร, สหุพฺภาโร. ตโย กถินุทฺธารา พหิสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ – ปกฺกมนนฺติโก, สวนนฺติโก, สีมาติกฺกมนนฺติโก. จตฺตาโร กถินุทฺธารา สิยา อนฺโตสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ สิยา พหิสีมาย อุทฺธริยฺยนฺติ – นิฏฺฐานนฺติโก, สนฺนิฏฺฐานนฺติโก, นาสนนฺติโก, อาสาวจฺเฉทิโก.

กติ กถินุทฺธารา เอกุปฺปาทา เอกนิโรธา? กติ กถินุทฺธารา เอกุปฺปาทา นานานิโรธา? เทฺว กถินุทฺธารา เอกุปฺปาทา เอกนิโรธา – อนฺตรุพฺภาโร, สหุพฺภาโร. อวเสสา กถินุทฺธารา เอกุปฺปาทา นานานิโรธาติ.

กถินเภโท นิฏฺฐิโต.