๕. สญฺจริตฺตสิกฺขาปทํ

๒๙๖. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา อุทายี สาวตฺถิยํ กุลูปโก โหติ. พหุกานิ กุลานิ อุปสงฺกมติ. ยตฺถ ปสฺสติ กุมารกํ วา อปชาปติกํ, กุมาริกํ วา อปติกํ, กุมารกสฺส มาตาปิตูนํ สนฺติเก กุมาริกาย วณฺณํ ภณติ – ‘‘อมุกสฺส กุลสฺส กุมาริกา อภิรูปา ทสฺสนียา ปาสาทิกา ปณฺฑิตา พฺยตฺตา เมธาวินี ทกฺขา อนลสา. ฉนฺนา สา กุมาริกา อิมสฺส กุมารกสฺสา’’ติ. เต เอวํ วทนฺติ – ‘‘เอเต โข, ภนฺเต, อเมฺห น ชานนฺติ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. สเจ, ภนฺเต, อยฺโย ทาเปยฺย อาเนยฺยาม มยํ ตํ กุมาริกํ อิมสฺส กุมารกสฺสา’’ติ. กุมาริกาย มาตาปิตูนํ สนฺติเก กุมารกสฺส วณฺณํ ภณติ – ‘‘อมุกสฺส กุลสฺส กุมารโก อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี ทกฺโข อนลโส. ฉนฺนายํ กุมาริกา ตสฺส กุมารกสฺสา’’ติ [ฉนฺโน โส กุมารโก อิมิสฺสา กุมาริกายาติ (สฺยา.)]. เต เอวํ วทนฺติ – ‘‘เอเต โข, ภนฺเต, อเมฺห น ชานนฺติ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ, กิสฺมึ วิย กุมาริกาย วตฺตุํ. สเจ, ภนฺเต, อยฺโย ยาจาเปยฺย ทชฺเชยฺยาม มยํ อิมํ กุมาริกํ ตสฺส กุมารกสฺสา’’ติ. เอเตเนว อุปาเยน อาวาหานิปิ การาเปติ, วิวาหานิปิ การาเปติ, วาเรยฺยานิปิ การาเปติ.

๒๙๗. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตริสฺสา ปุราณคณกิยา ธีตา อภิรูปา โหติ ทสฺสนียา ปาสาทิกา. ติโรคามกา อาชีวกสาวกา อาคนฺตฺวา ตํ คณกึ เอตทโวจุํ – ‘‘เทหายฺเย, อิมํ กุมาริกํ อมฺหากํ กุมารกสฺสา’’ติ. สา เอวมาห – ‘‘อหํ ขฺวยฺโย [ขฺวยฺยา (สฺยา.), ขฺวายฺโย (ก.)] ตุเมฺห น ชานามิ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. อยญฺจ เม เอกธีติกา, ติโรคาโม จ คนฺตพฺโพ, นาหํ ทสฺสามี’’ติ. มนุสฺสา เต อาชีวกสาวเก เอตทโวจุํ – ‘‘กิสฺส ตุเมฺห, อยฺโย, อาคตตฺถา’’ติ? ‘‘อิธ มยํ, อยฺโย, อมุกํ นาม คณกึ ธีตรํ ยาจิมฺหา อมฺหากํ กุมารกสฺส. สา เอวมาห – ‘อหํ, ขฺวยฺโย ตุเมฺห น ชานามิ – เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. อยญฺจ เม เอกธีติกา, ติโรคาโม จ คนฺตพฺโพ, นาหํ ทสฺสามี’’ติ. ‘‘กิสฺส ตุเมฺห, อยฺโย, ตํ คณกึ ธีตรํ ยาจิตฺถ? นนุ อยฺโย อุทายี วตฺตพฺโพ. อยฺโย อุทายี ทาเปสฺสตี’’ติ.

อถ โข เต อาชีวกสาวกา เยนายสฺมา อุทายี เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจุํ – ‘‘อิธ มยํ, ภนฺเต, อมุกํ นาม คณกึ ธีตรํ ยาจิมฺหา อมฺหากํ กุมารกสฺส. สา เอวมาห – ‘อหํ ขฺวยฺโย ตุเมฺห น ชานามิ – เก วา อิเม กสฺส วาติ. อยญฺจ เม เอกธีติกา, ติโรคาโม จ คนฺตพฺโพ, นาหํ ทสฺสามี’ติ. สาธุ, ภนฺเต, อยฺโย ตํ คณกึ ธีตรํ ทาเปตุ อมฺหากํ กุมารกสฺสา’’ติ. อถ โข อายสฺมา อุทายี เยน สา คณกี เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ตํ คณกึ เอตทโวจ – ‘‘กิสฺสิเมสํ ธีตรํ น เทสี’’ติ? ‘‘อหํ ขฺวยฺย, อิเม น ชานามิ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. อยญฺจ เม เอกธีติกา, ติโรคาโม จ คนฺตพฺโพ, นาหํ ทสฺสามี’’ติ. ‘‘เทหิเมสํ. อหํ อิเม ชานามี’’ติ. ‘‘สเจ, ภนฺเต, อยฺโย ชานาติ, ทสฺสามี’’ติ. อถ โข สา คณกี เตสํ อาชีวกสาวกานํ ธีตรํ อทาสิ. อถ โข เต อาชีวกสาวกา ตํ กุมาริกํ เนตฺวา มาสํเยว สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ.

อถ โข สา กุมาริกา มาตุยา สนฺติเก ทูตํ ปาเหสิ – ‘‘อหมฺหิ ทุคฺคตา ทุกฺขิตา, น สุขํ ลภามิ. มาสํเยว มํ สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ. อาคจฺฉตุ เม มาตา, มํ เนสฺสตู’’ติ. อถ โข สา คณกี เยน เต อาชีวกสาวกา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เต อาชีวกสาวเก เอตทโวจ – ‘‘มายฺโย, อิมํ กุมาริกํ ทาสิโภเคน ภุญฺชิตฺถ. สุณิสโภเคน อิมํ กุมาริกํ ภุญฺชถา’’ติ. เต เอวมาหํสุ – ‘‘นตฺถมฺหากํ ตยา สทฺธึ อาหารูปหาโร, สมเณน สทฺธึ อมฺหากํ อาหารูปหาโร. คจฺฉ ตฺวํ. น มยํ ตํ ชานามา’’ติ. อถ โข สา คณกี เตหิ อาชีวกสาวเกหิ อปสาทิตา ปุนเทว สาวตฺถึ ปจฺจาคญฺฉิ. ทุติยมฺปิ โข สา กุมาริกา มาตุยา สนฺติเก ทูตํ ปาเหสิ – ‘‘อหมฺหิ ทุคฺคตา ทุกฺขิตา, น สุขํ ลภามิ. มาสํเยว มํ สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ. อาคจฺฉตุ เม มาตา, มํ เนสฺสตู’’ติ. อถ โข สา คณกี เยนายสฺมา อุทายี เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจ – ‘‘สา กิร, ภนฺเต, กุมาริกา ทุคฺคตา ทุกฺขิตา, น สุขํ ลภติ. มาสํเยว นํ สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ. วเทยฺยาถ, ภนฺเต – ‘มายฺโย, อิมํ กุมาริกํ ทาสิโภเคน ภุญฺชิตฺถ. สุณิสโภเคน อิมํ กุมาริกํ ภุญฺชิถา’’’ติ.

อถ โข อายสฺมา อุทายี เยน เต อาชีวกสาวกา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เต อาชีวกสาวเก เอตทโวจ – ‘‘มายฺโย, อิมํ กุมาริกํ ทาสิโภเคน ภุชฺชิตฺถ. สุณิสโภเคน อิมํ กุมาริกํ ภุญฺชถา’’ติ. เต เอวมาหํสุ – ‘‘นตฺถมฺหากํ ตยา สทฺธึ อาหารูปหาโร, คณกิยา สทฺธึ อมฺหากํ อาหารูปหาโร. สมเณน ภวิตพฺพํ อพฺยาวเฏน. สมโณ อสฺส สุสมโณ, คจฺฉ ตฺวํ, น มยํ ตํ ชานามา’’ติ. อถ โข อายสฺมา อุทายี เตหิ อาชีวกสาวเกหิ อปสาทิโต ปุนเทว สาวตฺถึ ปจฺจาคญฺฉิ. ตติยมฺปิ โข สา กุมาริกา มาตุยา สนฺติเก ทูตํ ปาเหสิ – ‘‘อหมฺหิ ทุคฺคตา ทุกฺขิตา, น สุขํ ลภามิ. มาสํเยว มํ สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ. อาคจฺฉตุ เม มาตา, มํ เนสฺสตู’’ติ. ทุติยมฺปิ โข สา คณกี เยนายสฺมา อุทายี เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจ – ‘‘สา กิร, ภนฺเต, กุมาริกา ทุคฺคตา ทุกฺขิตา, น สุขํ ลภติ. มาสํเยว นํ สุณิสโภเคน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคน ภุญฺชนฺติ. วเทยฺยาถ, ภนฺเต – ‘มายฺโย, อิมํ กุมาริกํ ทาสิโภเคน ภุญฺชิตฺถ, สุณิสโภเคน อิมํ กุมาริกํ ภุญฺชถา’’’ติ. ‘‘ปฐมํปาหํ เตหิ อาชีวกสาวเกหิ อปสาทิโต. คจฺฉ ตฺวํ. นาหํ คมิสฺสามี’’ติ.

๒๙๘. อถ โข สา คณกี อุชฺฌายติ ขิยฺยติ วิปาเจติ – ‘‘เอวํ ทุคฺคโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ ทุกฺขิโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ มา สุขํ ลภตุ อยฺโย อุทายี, ยถา เม กุมาริกา ทุคฺคตา ทุกฺขิตา น สุขํ ลภติ ปาปิกาย สสฺสุยา ปาปเกน สสุเรน ปาปเกน สามิเกนา’’ติ. สาปิ โข กุมาริกา อุชฺฌายติ ขิยฺยติ วิปาเจติ – ‘‘เอวํ ทุคฺคโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ ทุกฺขิโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ มา สุขํ ลภตุ อยฺโย อุทายี, ยถาหํ ทุคฺคตา ทุกฺขิตา น สุขํ ลภามิ ปาปิกาย สสฺสุยา ปาปเกน สสุเรน ปาปเกน สามิเกนา’’ติ. อญฺญาปิ อิตฺถิโย อสนฺตุฏฺฐา สสฺสูหิ วา สสุเรหิ วา สามิเกหิ วา, ตา เอวํ โอยาจนฺติ – ‘‘เอวํ ทุคฺคโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ ทุกฺขิโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ มา สุขํ ลภตุ อยฺโย อุทายี, ยถา มยํ ทุคฺคตา ทุกฺขิตา น สุขํ ลภาม ปาปิกาหิ สสฺสูหิ ปาปเกหิ สสุเรหิ ปาปเกหิ สามิเกหี’’ติ. ยา ปน ตา อิตฺถิโย สนฺตุฏฺฐา สสฺสูหิ วา สสุเรหิ วา สามิเกหิ วา ตา เอวํ อายาจนฺติ – ‘‘เอวํ สุขิโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ สชฺชิโต โหตุ อยฺโย อุทายี, เอวํ สุขเมโธ [สุขเมธิโต (สี. ก.)] โหตุ อยฺโย อุทายี, ยถา มยํ สุขิตา สชฺชิตา สุขเมธา ภทฺทิกาหิ สสฺสูหิ ภทฺทเกหิ สสุเรหิ ภทฺทเกหิ สามิเกหี’’ติ.

อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู เอกจฺจานํ อิตฺถีนํ โอยาจนฺตีนํ เอกจฺจานํ อิตฺถีนํ อายาจนฺตีนํ. เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา…เป… เต อุชฺฌายนฺติ ขิยฺยนฺติ วิปาเจนฺติ – ‘‘กถญฺหิ นาม อายสฺมา อุทายี สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชิสฺสตี’’ติ! อถ โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ อุทายึ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. อถ โข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺนิปาตาเปตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ ปฏิปุจฺฉิ – ‘‘สจฺจํ กิร ตฺวํ, อุทายิ, สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชสี’’ติ? ‘‘สจฺจํ, ภควา’’ติ. วิครหิ พุทฺโธ ภควา…เป… กถญฺหิ นาม ตฺวํ, โมฆปุริส, สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชสิ! เนตํ, โมฆปุริส, อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย…เป… เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ –

๒๙๙. ‘‘โย ปน ภิกฺขุ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺเชยฺย, อิตฺถิยา วา ปุริสมตึ ปุริสสฺส วา อิตฺถิมตึ, ชายตฺตเน วา ชารตฺตเน วา, สงฺฆาทิเสโส’’ติ.

เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ.

๓๐๐. เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ธุตฺตา อุยฺยาเน ปริจาเรนฺตา อญฺญตริสฺสา เวสิยา สนฺติเก ทูตํ ปาเหสุํ – ‘‘อาคจฺฉตุ อุยฺยาเน, ปริจาเรสฺสามา’’ติ. สา เอวมาห – ‘‘อหํ ขฺวยฺโย ตุเมฺห น ชานามิ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. อหญฺจมฺหิ พหุภณฺฑา พหุปริกฺขารา, พหินครญฺจ คนฺตพฺพํ. นาหํ คมิสฺสามี’’ติ. อถ โข โส ทูโต เตสํ ธุตฺตานํ เอตมตฺถํ อาโรเจสิ. เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ปุริโส เต ธุตฺเต เอตทโวจ – ‘‘กิสฺส ตุเมฺห อยฺโย เอตํ เวสึ ยาจิตฺถ? นนุ อยฺโย อุทายี วตฺตพฺโพ! อยฺโย อุทายี อุยฺโยเชสฺสตี’’ติ. เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร อุปาสโก ตํ ปุริสํ เอตทโวจ – ‘‘มายฺโย เอวํ อวจ. น กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ เอวรูปํ กาตุํ. นายฺโย อุทายี เอวํ กริสฺสตี’’ติ. เอวํ วุตฺเต, ‘‘กริสฺสติ น กริสฺสตี’’ติ อพฺภุตมกํสุ. อถ โข เต ธุตฺตา เยนายสฺมา อุทายี เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจุํ – ‘‘อิธ มยํ, ภนฺเต, อุยฺยาเน ปริจาเรนฺตา อสุกาย นาม เวสิยา สนฺติเก ทูตํ ปหิณิมฺหา – ‘อาคจฺฉตุ อุยฺยาเน, ปริจาเรสฺสามา’ติ. สา เอวมาห – ‘อหํ ขฺวยฺโย ตุเมฺห น ชานามิ – เก วา อิเม กสฺส วาติ, อหญฺจมฺหิ พหุภณฺฑา พหุปริกฺขารา, พหินครญฺจ คนฺตพฺพํ. นาหํ คมิสฺสามี’ติ. สาธุ, ภนฺเต, อยฺโย ตํ วสึ อุยฺโยเชตู’’ติ.

อถ โข อายสฺมา อุทายี เยน สา เวสี เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ตํ เวสึ เอตทโวจ – ‘‘กิสฺสิเมสํ น คจฺฉสี’’ติ? ‘‘อหํ ขฺวยฺย อิเม น ชานามิ – ‘เก วา อิเม กสฺส วา’ติ. อหญฺจมฺหิ พหุภณฺฑา พหุปริกฺขารา, พหินครญฺจ คนฺตพฺพํ. นาหํ คมิสฺสามี’’ติ. ‘‘คจฺฉิเมสํ. อหํ อิเม ชานามี’’ติ. ‘‘สเจ, ภนฺเต, อยฺโย ชานาติ อหํ คมิสฺสามี’’ติ. อถ โข เต ธุตฺตา ตํ เวสึ อาทาย อุยฺยานํ อคมํสุ. อถ โข โส อุปาสโก อุชฺฌายติ ขิยฺยติ วิปาเจติ – ‘‘กถญฺหิ นาม อยฺโย อุทายี ตงฺขณิกํ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชิสฺสตี’’ติ. อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู ตสฺส อุปาสกสฺส อุชฺฌายนฺตสฺส ขิยฺยนฺตสฺส วิปาเจนฺตสฺส. เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา…เป… เต อุชฺฌายนฺติ ขิยฺยนฺติ วิปาเจนฺติ – ‘‘กถญฺหิ นาม อายสฺมา อุทายี ตงฺขณิกํ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชิสฺสตี’’ติ! อถ โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ อุทายึ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ…เป… ‘‘สจฺจํ กิร ตฺวํ, อุทายิ, ตงฺขณิกํ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชสี’’ติ? ‘‘สจฺจํ, ภควา’’ติ. วิครหิ พุทฺโธ ภควา…เป… ‘‘กถญฺหิ นาม ตฺวํ, โมฆปุริส, ตงฺขณิกํ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชิสฺสสิ? เนตํ, โมฆปุริส, อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย…เป… เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ –

๓๐๑. ‘‘โย ปน ภิกฺขุ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺเชยฺย, อิตฺถิยา วา ปุริสมตึ ปุริสสฺส วา อิตฺถิมตึ, ชายตฺตเน วา ชารตฺตเน วา, อนฺตมโส ตงฺขณิกายปิ, สงฺฆาทิเสโส’’ติ.

๓๐๒. โย ปนาติ โย ยาทิโส…เป… ภิกฺขูติ…เป… อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ.

สญฺจริตฺตํ สมาปชฺเชยฺยาติ อิตฺถิยา วา ปหิโต ปุริสสฺส สนฺติเก คจฺฉติ, ปุริเสน วา ปหิโต อิตฺถิยา สนฺติเก คจฺฉติ.

อิตฺถิยา วา ปุริสมตินฺติ ปุริสสฺส มตึ อิตฺถิยา อาโรเจติ.

ปุริสสฺส วา อิตฺถิมตินฺติ อิตฺถิยา มตึ ปุริสสฺส อาโรเจติ.

ชายตฺตเน วาติ ชายา ภวิสฺสสิ.

ชารตฺตเน วาติ ชารี ภวิสฺสสิ.

อนฺตมโส ตงฺขณิกายปีติ มุหุตฺติกา ภวิสฺสสิ.

สงฺฆาทิเสโสติ…เป… เตนปิ วุจฺจติ สงฺฆาทิเสโสติ.

๓๐๓. ทส อิตฺถิโย – มาตุรกฺขิตา ปิตุรกฺขิตา มาตาปิตุรกฺขิตา ภาตุรกฺขิตา ภคินิรกฺขิตา ญาติรกฺขิตา โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา สารกฺขา สปริทณฺฑา.

ทส ภริยาโย – ธนกฺกีตา ฉนฺทวาสินี โภควาสินี ปฏวาสินี โอทปตฺตกินี โอภฏจุมฺพฏา ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา มุหุตฺติกา.

๓๐๔. มาตุรกฺขิตา นาม มาตา รกฺขติ โคเปติ อิสฺสริยํ กาเรติ วสํ วตฺเตติ.

ปิตุรกฺขิตา นาม ปิตา รกฺขติ โคเปติ อิสฺสริยํ กาเรติ วสํ วตฺเตติ.

มาตาปิตุรกฺขิตา นาม มาตาปิตโร รกฺขนฺติ โคเปนฺติ อิสฺสริยํ กาเรนฺติ วสํ วตฺเตนฺติ.

ภาตุรกฺขิตา นาม ภาตา รกฺขติ โคเปติ อิสฺสริยํ กาเรติ วสํ วตฺเตติ.

ภคินิรกฺขิตา นาม ภคินี รกฺขติ โคเปติ อิสฺสริยํ กาเรติ วสํ วตฺเตติ.

ญาติรกฺขิตา นาม ญาตกา รกฺขนฺติ โคเปนฺติ อิสฺสริยํ กาเรนฺติ วสํ วตฺเตนฺติ.

โคตฺตรกฺขิตา นาม สโคตฺตา รกฺขนฺติ โคเปนฺติ อิสฺสริยํ กาเรนฺติ วสํ วตฺเตนฺติ.

ธมฺมรกฺขิตา นาม สหธมฺมิกา รกฺขนฺติ โคเปนฺติ อิสฺสริยํ กาเรนฺติ วสํ วตฺเตนฺติ.

สารกฺขา นาม คพฺเภปิ ปริคฺคหิตา โหติ – มยฺหํ เอสาติ. อนฺตมโส มาลาคุฬปริกฺขิตฺตาปิ.

สปริทณฺฑา นาม เกหิจิ ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ – โย อิตฺถนฺนามํ อิตฺถึ คจฺฉติ เอตฺตโก ทณฺโฑติ.

ธนกฺกีตา นาม ธเนน กิณิตฺวา วาเสติ.

ฉนฺทวาสินี นาม ปิโย ปิยํ วาเสติ.

โภควาสินี นาม โภคํ ทตฺวา วาเสติ.

ปฏวาสินี นาม ปฏํ ทตฺวา วาเสติ.

โอทปตฺตกินี นาม อุทกปตฺตํ อามสิตฺวา วาเสติ.

โอภฏจุมฺพฏา นาม จุมฺพฏํ โอโรเปตฺวา วาเสติ.

ทาสี นาม ทาสี เจว โหติ ภริยา จ.

กมฺมการี นาม กมฺมการี เจว โหติ ภริยา จ.

ธชาหฏา นาม กรมรานีตา วุจฺจติ.

มุหุตฺติกา นาม ตงฺขณิกา วุจฺจติ.

๓๐๕. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตํ พฺรูหิ…เป… มาตาปิตุรกฺขิตํ พฺรูหิ… ภาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ… ภคินิรกฺขิตํ พฺรูหิ… ญาติรกฺขิตํ พฺรูหิ… โคตฺตรกฺขิตํ พฺรูหิ… ธมฺมรกฺขิตํ พฺรูหิ… สารกฺขํ พฺรูหิ… สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๐๖. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรอขตญฺจ…เป…

มาตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ สารกฺขญฺจ… มาตุรกฺขิตญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๐๗. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ…เป… ปิตุรกฺขิตญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ… ปิตุรกฺขิตญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ… ปิตุรกฺขิตญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ… ปิตุรกฺขิตญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ… ปิตุรกฺขิตญฺจ สารกฺขญฺจ… ปิตุรกฺขิตญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

๓๐๘. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑญฺจ มาตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑญฺจ ปิตุรอขตญฺจ…เป…

สปริทณฺฑญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ… สปริทณฺฑญฺจ สารกฺขญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

เอวํ ทุมูลกมฺปิ ติมูลกมฺปิ ยาว นวมูลกํ กาตพฺพํ.

อิทํ ทสมูลกํ

๓๐๙. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ สารกฺขญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ธนกฺกีตาจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

๓๑๐. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี… ปฏวาสินี… โอทปตฺตกินี… โอภฏจุมฺพฏา… ทาสี จ ภริยา จ… กมฺมการี จ ภริยา จ… ธชาหฏา… มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตํ พฺรูหิ…เป… มาตาปิตุรกฺขิตํ พฺรูหิ… ภาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ… ภคินิรกฺขิตํ พฺรูหิ… ญาติรกฺขิตํ พฺรูหิ… โคตฺตรกฺขิตํ พฺรูหิ… ธมฺมรกฺขิตํ พฺรูหิ… สารกฺขํ พฺรูหิ… สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๑๑. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ…เป… มาตุรกฺขิตญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๑๒. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ…เป… ปิตุรกฺขิตญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

๓๑๓. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑญฺจ มาตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ…เป… สปริทณฺฑญฺจ สารกฺขญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

ทุมูลกาทีนิปิ เอวเมว กาตพฺพานิ.

อิทํ ทสมูลกํ

๓๑๔. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ สารกฺขญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มุหุตฺติกาจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

๓๑๕. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี… ปฏวาสินี… โอทปตฺตกินี… โอภฏจุมฺพฏา… ทาสี จ ภริยา จ… กมฺมการี จ ภริยา จ… ธชาหฏา… มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๑๖. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ โภควาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ ปฏวาสินี จ… ธนกฺกีตา จ โอทปตฺตกินี จ… ธนกฺกีตา จ โอภฏจุมฺพฏา จ… ธนกฺกีตา จ ทาสี จ ภริยา จ… ธนกฺกีตา จ กมฺมการี จ ภริยา จ… ธนกฺกีตา จ ธชาหฏา จ… ธนกฺกีตา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๑๗. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ…เป… ฉนฺทวาสินี จ มุหุตฺติกา จ… ฉนฺทวาสินี จ ธนกฺกีตา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

๓๑๘. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา มุหุตฺติกา จ ธนกฺกีตา จ…เป… มุหุตฺติกา จ ฉนฺทวาสินี จ…เป… มุหุตฺติกา จ ธชาหฏา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

ทุมูลกาทีนิปิ เอวเมว กาตพฺพานิ.

อิทํ ทสมูลกํ

๓๑๙. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ ปฏวาสินี จ โอทปตฺตกินี จ โอภฏจุมฺพฏา จ ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มาตุรกฺขิตาจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ ปิตุรกฺขิตํ…เป… มาตาปิตุรกฺขิตํ… ภาตุรกฺขิตํ… ภคินิรกฺขิตํ … ญาติรกฺขิตํ… โคตฺตรกฺขิตํ… ธมฺมรกฺขิตํ … สารกฺขํ… สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี, ปฏวาสินี, โอทปตฺตกินี, โอภฏจุมฺพฏา, ทาสี จ ภริยา จ, กมฺมการี จ ภริยา จ, ธชาหฏา, มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๒๐. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ โภควาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ…เป… ฉนฺทวาสินี จ มุหุตฺติกา จ, ฉนฺทวาสินี จ ธนกฺกีตา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา มุหุตฺติกา จ ธนกฺกีตา จ…เป… มุหุตฺติกา จ ฉนฺทวาสินี จ, มุหุตฺติกา จ ธชาหฏา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

ทุมูลกมฺปิ ติมูลกมฺปิ ยาว นวมูลกํ เอวเมว กาตพฺพํ.

อิทํ ทสมูลกํ.

๓๒๑. ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ สปริทณฺฑํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ ปฏวาสินี จ โอทปตฺตกินี จ โอภฏจุมฺพฏา จ ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

สปริทณฺฑาจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ – ‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอวํ อุภโตวฑฺฒกํ กาตพฺพํ.

ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตญฺจ ปิตุรกฺขิตญฺจ มาตาปิตุรกฺขิตญฺจ ภาตุรกฺขิตญฺจ ภคินิรกฺขิตญฺจ ญาติรกฺขิตญฺจ โคตฺตรกฺขิตญฺจ ธมฺมรกฺขิตญฺจ สารกฺขญฺจ สปริทณฺฑญฺจ พฺรูหิ – ‘โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ ปฏวาสินี จ โอทปตฺตกินี จ โอภฏจุมฺพฏา จ ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

อุภโตวฑฺฒกํ นิฏฺฐิตํ.

ปุริสสฺส มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ…เป… ปุริสสฺส ปิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ…เป… ปุริสสฺส มาตาปิตโร ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ…เป… ปุริสสฺส ภาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ…เป… ปุริสสฺส ภคินี ภิกฺขุํ ปหิณติ…เป… ปุริสสฺส ญาตกา ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ…เป… ปุริสสฺส โคตฺตา ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ…เป… ปุริสสฺส สหธมฺมิกา ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ…เป….

ปุริสสฺส เปยฺยาโล วิตฺถาเรตพฺโพ.

อุภโตวฑฺฒกํ ยถา ปุริมนโย ตเถว วิตฺถาเรตพฺพํ.

๓๒๒. มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี, ปฏวาสินี, โอทปตฺตกินี, โอภฏจุมฺพฏา, ทาสี จ ภริยา จ, กมฺมการี จ ภริยา จ, ธชาหฏา, มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๒๓. มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ โภควาสินี จ, ธนกฺกีตา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๒๔. มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ…เป… ฉนฺทวาสินี จ มุหุตฺติกา จ, ฉนฺทวาสินี จ ธนกฺกีตา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

๓๒๕. มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา มุหุตฺติกา จ ธนกฺกีตา จ…เป… มุหุตฺติกา จ ฉนฺทวาสินี จ…เป… มุหุตฺติกา จ ธชาหฏา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

ทุมูลกมฺปิ ติมูลกมฺปิ ยาว นวมูลกํ เอวเมว กาตพฺพํ.

อิทํ ทสมูลกํ

๓๒๖. มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ ปฏวาสินี จ โอทปตฺตกินี จ โอภฏจุมฺพฏา จ ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มาตุจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

ปิตุรกฺขิตาย ปิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ…เป… มาตาปิตุรกฺขิตาย มาตาปิตโร ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ… ภาตุรกฺขิตาย ภาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ… ภคินิรกฺขิตาย ภคินี ภิกฺขุํ ปหิณติ… ญาติรกฺขิตาย ญาตกา ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ… โคตฺตรกฺขิตาย โคตฺตา [สโคตฺตา (?)] ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ… ธมฺมรกฺขิตาย สหธมฺมิกา ภิกฺขุํ ปหิณนฺติ… สารกฺขาย เยน ปริคฺคหิตา โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ… สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี… ปฏวาสินี… โอทปตฺตกินี… โอภฏจุมฺพฏา… ทาสี จ ภริยา จ… กมฺมการี จ ภริยา จ… ธชาหฏา… มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๒๗. สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ โภควาสินี จ… ธนกฺกีตา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๒๘. สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ…เป… ฉนฺทวาสินี จ มุหุตฺติกา จ… ฉนฺทวาสินี จ ธนกฺกีตา จา’’’ ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.

๓๒๙. สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ, ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา มุหุตฺติกา จ ธนกฺกีตา จ…เป… มุหุตฺติกา จ ฉนฺทวาสินี จ…เป… มุหุตฺติกา จ ธชาหฏา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

เอกมูลกํ นิฏฺฐิตํ.

ทุมูลกมฺปิ ติมูลกมฺปิ ยาว นวมูลกํ เอวเมว กาตพฺพํ.

อิทํ ทสมูลกํ

๓๓๐. สปริทณฺฑาย เยน ทณฺโฑ ฐปิโต โหติ โส ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหตุ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ ปฏวาสินี จ โอทปตฺตกินี จ โอภฏจุมฺพฏา จ ทาสี จ ภริยา จ กมฺมการี จ ภริยา จ ธชาหฏา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ทณฺฑฐปิตจกฺกํ นิฏฺฐิตํ.

มาตุรกฺขิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหมิ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มาตุรกฺขิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหมิ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี…เป… โภควาสินี… ปฏวาสินี… โอทปตฺตกินี… โอภฏจุมฺพฏา… ทาสี จ ภริยา จ… กมฺมการี จ ภริยา จ… ธชาหฏา… มุหุตฺติกา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

นิกฺเขปปทานิ.

๓๓๑. มาตุรกฺขิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหมิ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ ฉนฺทวาสินี จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

มาตุรกฺขิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหมิ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา จ โภควาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ ปฏวาสินี จ…เป… ธนกฺกีตา จ มุหุตฺติกา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

ขณฺฑจกฺกํ.

๓๓๒. มาตุรกฺขิตา ภิกฺขุํ ปหิณติ – ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ พฺรูหิ – ‘โหมิ อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี จ โภควาสินี จ…เป… ฉนฺทวาสินี จ มุหุตฺติกา จ… ฉนฺทวาสินี จ ธนกฺกีตา จา’’’ติ. ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส.

พทฺธจกฺกํ มูลํ สํขิตฺตํ.