อารามปริกฺเขปอนุชานนํ
๓๐๓. เตน โข ปน สมเยน อาราโม อปริกฺขิตฺโต โหติ. อชกาปิ ปสุกาปิ อุปโรเป วิเหเฐนฺติ. ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ปริกฺขิปิตุํ ตโย วาเฏ – เวฬุวาฏํ, กณฺฑกวาฏํ [วเฏ เวฬุวฏํ กณฺฑกวฏํ (สฺยา.)], ปริข’’นฺติ. โกฏฺฐโก น โหติ. ตเถว อชกาปิ ปสุกาปิ อุปโรเป วิเหเฐนฺติ…เป… ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, โกฏฺฐกํ อเปสึ ยมกกวาฏํ โตรณํ ปลิฆ’’นฺติ. โกฏฺฐเก ติณจุณฺณํ ปริปตติ…เป… ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, โอคุมฺเผตฺวา อุลฺลิตฺตาวลิตฺตํ กาตุํ – เสตวณฺณํ กาฬวณฺณํ เครุกปริกมฺมํ มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ มกรทนฺตกํ ปญฺจปฏิก’’นฺติ. อาราโม จิกฺขลฺโล โหติ…เป… ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, มรุมฺพํ อุปกิริตุ’’นฺติ. น ปริยาปุณนฺติ…เป… ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ปทรสิลํ นิกฺขิปิตุ’’นฺติ. อุทกํ สนฺติฏฺฐติ…เป… ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, อุทกนิทฺธมน’’นฺติ.
เตน โข ปน สมเยน ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร สงฺฆสฺส อตฺถาย สุธามตฺติกาเลปนํ ปาสาทํ กาเรตุกาโม โหติ. อถ โข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ – ‘‘กึ นุ โข ภควตา ฉทนํ อนุญฺญาตํ, กึ อนนุญฺญาต’’นฺติ. ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ปญฺจ ฉทนานิ – อิฏฺฐกาฉทนํ, สิลาฉทนํ, สุธาฉทนํ, ติณจฺฉทนํ, ปณฺณจฺฉทน’’นฺติ.
ปฐมภาณวาโร นิฏฺฐิโต.