๑๑. ปญฺญตฺติหารสมฺปาตวิภาวนา

๗๓. เยน เยน เววจนหารสมฺปาเตน เววจนานิ นิทฺธาริตานิ, โส เววจนหารสมฺปาโต ปริปุณฺโณ, ‘‘กตโม ปญฺญตฺติหารสมฺปาโต’’ติ ปุจฺฉิตพฺพตฺตา ‘‘ตตฺถ กตโม ปญฺญตฺติหารสมฺปาโต’’ติอาทิ วุตฺตํ.

‘‘กตมา สุตฺตปฺปเทสภูตา ปญฺญตฺติ กตเมสํ ธมฺมานํ ปญฺญตฺตี’’ติ ปุจฺฉิตพฺพตฺตา ‘‘ตสฺมา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ‘‘ตสฺมา รกฺขิตจิตฺตสฺสา’’ติ ปญฺญตฺติ สติยา ปทฏฺฐานสฺส รกฺขิตพฺพสฺส จิตฺตสฺส ปญฺญาปนโต สติยา ปทฏฺฐานปญฺญตฺติ นาม. สติยา หิ รกฺขิตพฺพํ จิตฺตํ สติยา ปทฏฺฐานํ อธิฏฺฐานํ นาม. เตนาห อฏฺฐกถายํ – ‘‘อธิฏฺฐหิตฺวา รกฺขนฺติยา สติยา รกฺขิยมานํ จิตฺตํ ตสฺสา อธิฏฺฐานํ วิย โหตี’’ติ. ‘‘สมฺมาสงฺกปฺปโคจโร’’ติ ปญฺญตฺติ สมถสฺส ภาวนาย ปญฺญาปนโต สมถสฺส ภาวนาปญฺญตฺติ นาม. ‘‘สมฺมาทิฏฺฐิปุเรกฺขาโร, ญตฺวาน อุทยพฺพย’’นฺติ ปญฺญตฺติ ทสฺสนภูมิยา นิกฺเขปสฺส ปญฺญาปนโต นิกฺเขปปญฺญตฺติ นาม. ‘‘ถินมิทฺธาภิภู ภิกฺขู’’ติ สมุทยสฺส อนวเสสปฺปหานสฺส ปญฺญาปนโต อนวเสสปฺปหานปญฺญตฺติ นาม. ‘‘สพฺพา ทุคฺคติโย ชเห’’ติ ปญฺญตฺติ มคฺคสฺส อริยมคฺคสฺส ภาวนาย ปญฺญาปนโต ภาวนาปญฺญตฺติ นาม.

‘‘เอตฺตโกว ปญฺญตฺติหารสมฺปาโต ปริปุณฺโณ’’ติ วตฺตพฺพตฺตา ‘‘นิยุตฺโต ปญฺญตฺติหารสมฺปาโต’’ติ วุตฺตํ. เยน เยน สํวณฺณนาวิเสสภูเตน ปญฺญตฺติหารสมฺปาเตน ปญฺญตฺติปฺปเภทา นิทฺธาริตา, โส โส สํวณฺณนาวิเสสภูโต ปญฺญตฺติหารสมฺปาโต นิยุตฺโต ยถารหํ นิทฺธาเรตฺวา ยุชฺชิตพฺโพติ อตฺโถ คเหตพฺโพติ.

อิติ ปญฺญตฺติหารสมฺปาเต สตฺติพลานุรูปา รจิตา

วิภาวนา นิฏฺฐิตา.

ปณฺฑิเตหิ ปน…เป… คเหตพฺโพติ.