ยุตฺติหารสํวณฺณนา

มมนฺติ สามินิทฺเทโส ยุชฺชติ สภาวนิรุตฺติยา ตถาปโยคทิสฺสนโต, อวณฺณสฺส จ ตทเปกฺขตฺตา. วาติ วิกปฺปนตฺถนิทฺเทโส ยุชฺชติ เนปาติกานมเนกตฺถตฺตา, เอตฺถ จ นิยมาภาวโต. ภิกฺขเวติ อามนฺตนนิทฺเทโส ยุชฺชติ ตทตฺเถเยว เอตสฺส ปโยคสฺส ทิสฺสนโต, เทสกสฺส จ ปฏิคฺคาหกาเปกฺขโตติ เอวมาทินา พฺยญฺชนโต จ –

สพฺเพน สพฺพํ อาฆาตาทีนมกรณํ ตาทิภาวาย สํวตฺตตีติ ยุชฺชติ อิฏฺฐานิฏฺเฐสุ สมปฺปวตฺติสพฺภาวโต. ยสฺมึ สนฺตาเน อาฆาตาทโย อุปฺปนฺนา, ตนฺนิมิตฺตกา อนฺตรายา ตสฺเสว สมฺปตฺติวิพนฺธาย สํวตฺตนฺตีติ ยุชฺชติ กมฺมานํ สนฺตานนฺตเรสุ อสงฺกมนโต. จิตฺตมภิภวิตฺวา อุปฺปนฺนา อาฆาตาทโย สุภาสิตทุพฺภาสิตสลฺลกฺขเณปิ อสมตฺถตาย สํวตฺตนฺตีติ ยุชฺชติ โกธโลภานํ อนฺธตมสภาวโต. ปาณาติปาตาทิทุสฺสีลฺยโต เวรมณี สพฺพสตฺตานํ ปาโมชฺชปาสํสาย สํวตฺตตีติ ยุชฺชติ สีลสมฺปตฺติยา มหโต กิตฺติสทฺทสฺส อพฺภุคฺคตตฺตา. คมฺภีรตาทิวิเสสยุตฺเตน คุเณน ตถาคตสฺส วณฺณนา เอกเทสภูตาปิ สกลสพฺพญฺญุคุณคฺคหณาย สํวตฺตตีติ ยุชฺชติ อนญฺญสาธารณตฺตา. ตชฺชาอโยนิโสมนสิการปริกฺขตานิ อธิคมตกฺกนานิ สสฺสตวาทาทิอภินิเวสาย สํวตฺตนฺตีติ ยุชฺชติ กปฺปนชาลสฺส อสมุคฺฆาฏิตตฺตา. เวทนาทีนํ อนวโพเธน เวทนาปจฺจยา ตณฺหา วฑฺฒตีติ ยุชฺชติ อสฺสาทานุปสฺสนาสพฺภาวโต, สติ จ เวทยิตภาเว (เวทยิตราเค (ที. นิ. ฏี. ๑.๑๔๙) ตตฺถ อตฺตตฺตนิยคาโห, สสฺสตาทิคาโห จ วิปริปฺผนฺทตีติ ยุชฺชติ การณสฺส สนฺนิหิตตฺตา. ตณฺหาปจฺจยา หิ อุปาทานํ สมฺภวติ. สสฺสตาทิวาเท ปญฺญเปนฺตานํ, ตทนุจฺฉวิกญฺจ เวทนํ เวทยนฺตานํ ผสฺโส เหตูติ ยุชฺชติ วิสยินฺทฺริยวิญฺญาณสงฺคติยา วินา ตทภาวโต. ฉผสฺสายตนนิมิตฺตํ วฏฺฏสฺส อนุปจฺเฉโทติ ยุชฺชติ ตตฺถ อวิชฺชาตณฺหานํ อปฺปหีนตฺตา. ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยตฺถงฺคมาทิปชานนา สพฺพทิฏฺฐิคติกสญฺญํ อติจฺจ ติฏฺฐตีติ ยุชฺชติ จตุสจฺจปฏิเวธภาวโต. อิมาหิเยว ทฺวาสฏฺฐิยา สพฺพทิฏฺฐิคตานํ อนฺโตชาลีกตภาโวติ ยุชฺชติ อกิริยวาทาทีนํ, อิสฺสรวาทาทีนญฺจ ตทนฺโตคธตฺตา, ตถา เจว เหฏฺฐา สํวณฺณิตํ. อุจฺฉินฺนภวเนตฺติโก ตถาคตสฺส กาโยติ ยุชฺชติ ภควโต อภินีหารสมฺปตฺติยา จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ ฐตฺวา สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ ยถาภูตํ ภาวิตตฺตา. กายสฺส เภทา ปรินิพฺพุตํ น ทกฺขนฺตีติ ยุชฺชติ อนุปาทิเสสนิพฺพานปฺปตฺติยํ รูปาทีสุ กสฺสจิปิ อนวเสสโตติ อิมินา นเยน อตฺถโต จ สุตฺเต พฺยญฺชนตฺถานํ ยุตฺติตาวิภาวนลกฺขโณ ยุตฺติหาโร นาม ยถาห ‘‘สพฺเพสํ หารานํ, ยา ภูมี’’ติอาทิ (เนตฺติ. ๔.๓).