๑. ปฐมลสุณาทิสิกฺขาปทวณฺณนา

๗๙๗. ปาจิตฺติเยสุ ลสุณวคฺคสฺส ปฐเม พทรสาฬวํ นาม พทรผลานิ สุกฺขาเปตฺวา เตหิ กตฺตพฺพพฺยญฺชนวิกติ. อามกมาคธลสุณญฺเจว, อชฺโฌหรณญฺจาติ เทฺว องฺคานิ.

๗๙๙-๘๑๒. ทุติยาทีนิ อุตฺตานตฺถานิ.

๘๑๕. ฉฏฺเฐ ปาฬิยํ อาสุมฺภิตฺวาติ ปาเตตฺวา.

๘๑๗. ทธิมตฺถูติ ทธิมฺหิ ปสนฺโนทกํ. รสขีราทีนนฺติ มํสรสขีราทีนํ. ภุญฺชนฺตสฺส ภิกฺขุโน หตฺถปาเส ฐานํ, ปานียสฺส วา วิธูปนสฺส วา คหณนฺติ เทฺว องฺคานิ.

๘๒๒. สตฺตเม อวิญฺญตฺติยา ลทฺธนฺติ อตฺตโน วิญฺญตฺตึ วินา ลทฺธํ. ปุพฺพาปรวิรุทฺธนฺติ สยํ กรเณ ปาจิตฺติยนฺติ อิทํ การาปเน ทุกฺกฏวจเนน วิรุชฺฌนํ สนฺธาย วุตฺตํ. เตนาห ‘‘น หี’’ติอาทิ, ‘‘อวิญฺญตฺติยา ลทฺธ’’นฺติอาทิวจเนน วา วิรุชฺฌนํ สนฺธาย วุตฺตํ. อญฺญาย วิญฺญตฺติปิ หิ อิมิสฺสา อวิญฺญตฺติยา ลทฺธเมวาติ. อามกธญฺญวิญฺญาปนาทิ, ตํ ภชฺชนาทินา อชฺโฌหรณนฺติ เทฺว องฺคานิ.

๘๒๔. อฏฺฐเม นิพฺพิฏฺโฐติ ลทฺโธ. เกณีติ รญฺโญ ทาตพฺโพ อาโย, อายุปฺปตฺติฏฺฐานนฺติ อตฺโถ. เตนาห ‘‘เอกํ ฐานนฺตร’’นฺติอาทิ. ฐานนฺตรนฺติ จ คามชนปทาณายตฺตํ. วฬญฺชิยมานติโรกุฏฺฏาทิตา, อนปโลเกตฺวา อุจฺจาราทีนํ ฉฑฺฑนาทีติ เทฺว องฺคานิ.

๘๓๐. นวเม ‘‘มตฺถกจฺฉินฺนนาฬิเกรมฺปี’’ติ วุตฺตตฺตา หริตูปริ ฉฑฺฑนเมว ปฏิกฺขิตฺตํ. เตนาห ‘‘อนิกฺขิตฺตพีเชสู’’ติอาทิ. ยตฺถ จ ฉฑฺเฑตุํ วฏฺฏติ, ตตฺถ หริเต วจฺจาทึ กาตุมฺปิ วฏฺฏติ เอว. สพฺเพสนฺติ ภิกฺขุภิกฺขุนีนํ.

๘๓๖-๗. ทสเม เตสํเยวาติ เยสํ นิจฺจํ ปสฺสติ. อาราเม ฐตฺวาติ ฐิตนิสนฺนฏฺฐาเน เอว ฐตฺวา สมนฺตโต คีวํ ปริวตฺเตตฺวาปิ ปสฺสติ, อนาปตฺติ. ฐิตฏฺฐานโต คนฺตฺวา ปสฺสิตุํ น วฏฺฏติ. เกจิ ปน ‘‘วฏฺฏตี’’ติ วทนฺติ. ตํ ปน ‘‘ทสฺสนาย คจฺเฉยฺย, ปาจิตฺติย’’นฺติ สามญฺญโต คมนสฺส ปฏิกฺขิตฺตตฺตา, อนาปตฺติยมฺปิ คมนาย อวุตฺตตฺตา จ น คเหตพฺพํ. นจฺจาทิตา, อนนุญฺญาตการณา คมนํ, ทสฺสนาทิ จาติ ตีณิ องฺคานิ.

นิฏฺฐิโต ลสุณวคฺโค ปฐโม.