ทุติยคาถาสงฺคณิกํ

โจทนาทิปุจฺฉาวิสฺสชฺชนาวณฺณนา

๓๕๙. ทุติยคาถาสงฺคณิกาย ‘‘โจทนา กิมตฺถายา’’ติอาทิกา ปุจฺฉา อุปาลิตฺเถเรน กตา. ‘‘โจทนา สารณตฺถายา’’ติอาทิวิสฺสชฺชนํ ภควตา วุตฺตํ. อุปาลิตฺเถโร สยเมว ปุจฺฉิตฺวา วิสฺสชฺชนํ อกาสีติปิ วทนฺติ.

มนฺตคฺคหณนฺติ เตสํ วิจารณาคหณํ, สุตฺตนฺติกตฺเถรานํ, วินยธรตฺเถรานญฺจ อธิปฺปายคหณนฺติ อตฺโถ. ปาเฏกฺกํ วินิจฺฉยสนฺนิฏฺฐาปนตฺถนฺติ เตสํ ปจฺเจกํ อธิปฺปายํ ญตฺวา เตหิ สมุฏฺฐาปิตนยมฺปิ คเหตฺวา วินิจฺฉยปริโยสาปนตฺถนฺติ อธิปฺปาโย.

‘‘มา โข ตุริโต อภณี’’ติอาทินา อภิมุเข ฐิตํ กญฺจิ อนุวิชฺชกํ โอวทนฺเตน วิย เถเรน อนุวิชฺชกวตฺตํ กถิตํ.

อนุยุญฺชนวตฺตนฺติ อนุยุชฺชนกฺกมํ, ตํ ปน ยสฺมา สพฺพสิกฺขาปทวีติกฺกมวิสเยปิ ตํตํสิกฺขาปทานุโลเมน กตฺตพฺพํ, ตสฺมา ‘‘สิกฺขาปทานุโลมิก’’นฺติ วุตฺตํ. อตฺตโน คตึ นาเสตีติ อตฺตโน สุคติคมนํ วินาเสติ.

อนุสนฺธิต-สทฺโท ภาวสาธโนติ อาห ‘‘อนุสนฺธิตนฺติ กถานุสนฺธี’’ติ. วตฺตานุสนฺธิเตนาติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย. วตฺตานุสนฺธิเตนาติ อาจารานุสนฺธินา, อาจาเรน สทฺธึ สเมนฺติยา ปฏิญฺญายาติ อตฺโถ. เตนาห ‘‘ยา อสฺส วตฺเตนา’’ติอาทิ.

ปาฬิยํ สญฺจิจฺจ อาปตฺตินฺติอาทิ อลชฺชิลชฺชิลกฺขณํ ภิกฺขุภิกฺขุนีนํ วเสน วุตฺตํ เตสญฺเญว สพฺพปฺปการโต สิกฺขาปทาธิการตฺตา. สามเณราทีนมฺปิ สาธารณวเสน ปน สญฺจิจฺจ ยถาสกํ สิกฺขาปทวีติกฺกมนาทิกํ อลชฺชิลชฺชิลกฺขณํ เวทิตพฺพํ.

กถานุสนฺธิวจนนฺติ จุทิตกอนุวิชฺชกานํ กถาย อนุสนฺธิยุตฺตํ วจนํ น ชานาติ, เตหิ เอกสฺมึ การเณ วุตฺเต สยํ ตํ อสลฺลกฺเขตฺวา อตฺตโน อภิรุจิตเมว อสมฺพนฺธิตตฺถนฺติ อตฺโถ. วินิจฺฉยานุสนฺธิวจนญฺจาติ อนุวิชฺชเกน กตสฺส อาปตฺตานาปตฺติวินิจฺฉยสฺส อนุคุณํ, สมฺพนฺธวจนญฺจ.

โจทนาทิปุจฺฉาวิสฺสชฺชนาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.