๑๒. สตฺตสติกกฺขนฺธกวณฺณนา

ทสวตฺถุกถาวณฺณนา

๔๔๖. นิกฺขิตฺตมณิสุวณฺณาติ สิกฺขาปเทเนว ปฏิกฺขิตฺตมณิสุวณฺณา. ตตฺถ มณิคฺคหเณน สพฺพํ ทุกฺกฏวตฺถุ, สุวณฺณคฺคหเณน สพฺพํ ปาจิตฺติยวตฺถุ คหิตํ โหติ. ภิกฺขคฺเคน ภิกฺขุคณนายาติ วุตฺตํ โหติ.

๔๔๗. มหิกาติ หิมํ. โปสาติ สตฺตา. สรชาติ สกิเลสรชา. มคาติ มคสทิสา. ตสฺมึ ตสฺมึ วิสเย, ภเว วา เนตีติ เนตฺติ, ตณฺหาเยตํ อธิวจนํ, ตาย สห วตฺตนฺตีติ สเนตฺติกา.

๔๕๐-๒. อโหคงฺโคติ ปพฺพตสฺส นามํ. อนุมาเนสฺสามาติ ปญฺญาเปสฺสาม. อาสุตาติ สชฺชิตา, ‘‘อสุตฺตา’’ติ วา ปาโฐ, อนาวิลา อปกฺกา ตรุณา.

๔๕๓. อุชฺชวึสุ ปฏิโสเตน คจฺฉึสุ.

๔๕๕. อปฺเปว นามาติ สาธุ นาม. มูลา ทายกา เปสลกา. ‘‘กุลฺลกวิหาเรนาติ ขุทฺทกวิหาเรนา’’ติ ลิขิตํ. รูปาวตารตฺตา กุลฺลกวิหาโร นาม. กถํ ปเนตํ ปญฺญายติ, เยน สนฺนิธิกตํ ยาวชีวิกํ ยาวกาลิเกน ตทหุปฏิคฺคหิเตน สมฺภินฺนรสํ ตทหุปฏิคฺคหิตสงฺขยํ อาคนฺตฺวา สนฺนิธิกตามิสสงฺขฺยเมว คจฺฉตีติ? วุจฺจเต – ‘‘ยาวกาลิเกน, ภิกฺขเว, ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิต’’นฺติ วจนโต ปุเรปฏิคฺคหิตํ ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิเตนามิเสน เจ สมฺภินฺนํ, ปุเรปฏิคฺคหิตสงฺขฺยเมว คจฺฉตีติ สิทฺธํ. อญฺญถา ‘‘สตฺตาหกาลิเกน, ภิกฺขเว, ยาวชีวิกํ ปฏิคฺคหิตํ สตฺตาหํ กปฺปตี’’ติ (มหาว. ๓๐๕) วุตฺตฏฺฐาเน วิย อิธาปิ ‘‘ยาวกาลิเกน, ภิกฺขเว, ยาวชีวิกํ ปฏิคฺคหิตํ กาเล กปฺปตี’’ติ วเทยฺย, ตญฺจาวุตฺตํ. ตสฺมา ปุเรปฏิคฺคหิตํ ตํ อามิสสมฺภินฺนํ อามิสคติกเมวาติ เวทิตพฺพํ. คณฺฐิปเท ปน ‘‘สนฺนิธิการกํ ขาทนียํ วา โภชนียํ วา’’ติ (ปาจิ. ๒๕๓) วุตฺตํ. พฺยญฺชนมตฺตํ น คเหตพฺพํ.

๔๕๗. อิธาติ อิมสฺมึ ปาเฐ. ‘‘‘กาเล กปฺปติ, วิกาเล น กปฺปตี’ติ (มหาว. ๓๐๕) วุตฺตวจนมตฺเตน ‘วิกาเล กปฺปตี’ติ วิกาลโภชนปาจิตฺติยํ อาวหํ โหตีติ อตฺโถ, ‘น กปฺปตี’ติ สนฺนิธิโภชนปาจิตฺติยํ อาวหํ โหตีติ อตฺโถ, ยทิ สมฺภินฺนรสํ อชฺชปฏิคฺคหิตมฺปิ ยาวชีวิกนฺติ อตฺโถ’’ติ ลิขิตํ. สุตฺตวิภงฺเคติ มาติกาสงฺขาเต สุตฺเต จ ตสฺส ปทภาชนียสงฺขาเต วิภงฺเค จาติ อตฺโถ. อิทํ อาคตเมว. กตรนฺติ? ‘‘อติกฺกามยโต เฉทนก’’นฺติ อิทํ.

ติวิทตฺถิปมาณญฺเจ, อทสํ ตํ นิสีทนํ;

นิสีทนํ กถํ โหติ, สทสํ ตญฺหิ ลกฺขณํ.

ติวิทตฺถิปมาณํ ตํ, ทสา ตตฺถ วิทตฺถิ เจ;

ตํนิสีทนนามตฺตา, ตสฺมึ เฉทนกํ สิยา.

อนิสีทนนามมฺหิ, กถํ เฉทนกํ ภเว;

อิติ เจ เนว วตฺตพฺพํ, นิสีทนวิทตฺถิโต.

กปฺปเต สทสามตฺตํ, นิสีทนมิติ การณํ;

กถํ ยุชฺชติ โน เจตํ, นิสีทนสฺส นามกํ.

นิสีทนนฺติ วุตฺตตฺตา, ปมาณสมติกฺกมา;

ตสฺสานุมติเหตุตฺตา, ตตฺถ เฉทนกํ ภเว.

ชาตรูปกปฺเป –

ชาตรูปํ ปฏิกฺขิตฺตํ, ปุคฺคลสฺเสว ปาฬิยํ;

น สงฺฆสฺสาติ สงฺฆสฺส, ตญฺเจ กปฺปติ สพฺพโส.

วิกาลโภชนญฺจาปิ, ปุคฺคลสฺเสว วาริตํ;

น สงฺฆสฺสาติ สงฺฆสฺส, กปฺปตีติ กถํ สมํ.

สตฺตสติกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

จูฬวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส