๑. ปฐมวคฺโค

๑. ทารุณสุตฺตวณฺณนา

๑๕๗. ถทฺโธติ กกฺขโฬ อนิฏฺฐสฺส ปทานโต. จตุปจฺจยลาโภติ จตุนฺนํ ปจฺจยานํ ปฏิลาโภ. สกฺกาโรติ เตหิเยว ปจฺจเยหิ สุสงฺขเตหิ ปูชนา, โส ปน อตฺถโต สมฺปตฺติเยวาติ อาห ‘‘เตสํเยว…เป… ลาโภ’’ติ. วณฺณโฆโสติ คุณกิตฺตนา. อนฺตรายสฺส อนติวตฺตนโต อนฺตรายิโก อนตฺถาวหตฺตา.

ทารุณสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๒. พฬิสสุตฺตวณฺณนา

๑๕๘. พฬิเสน จรติ, เตน วา ชีวตีติ พาฬิสิโก. เตนาห ‘‘พฬิสํ คเหตฺวา จรมาโน’’ติ. อามิสคตนฺติ อามิสูปคตํ อามิสปติตํ. เตนาห ‘‘อามิสมกฺขิต’’นฺติ. ภินฺนาธิกรณานมฺปิ พาหิรตฺถสมาโส โหเตวาติ อาห ‘‘อามิเส จกฺขุทสฺสน’’นฺติ. อโย วุจฺจติ สุขํ, ตพฺพิธุรตาย อนโย, ทุกฺขนฺติ อาห ‘‘ทุกฺขํ ปตฺโต’’ติ. อสฺสาติ เอเตน. กตฺตุอตฺเถ หิ เอตํ สามิวจนํ. ยถา กิเลสา วตฺตนฺติ, เอวํ ปวตฺตมาโน ปุคฺคโล กิเลสวิปฺปโยโค น โหตีติ วุตฺตํ ‘‘ยถา กิเลสมารสฺส กาโม, เอวํ กตฺตพฺโพ’’ติ.

พฬิสสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๓-๔. กุมฺมสุตฺตาทิวณฺณนา

๑๕๙-๑๖๐. อฏฺฐิกจฺฉปา วุจฺจนฺติ เยสํ กปาลมตฺถเก ติขิณา อฏฺฐิโกฏิ โหติ, เตสํ สมูโห อฏฺฐิกจฺฉปกุลํ. มจฺฉกจฺฉปาทีนํ สรีเร ลมฺพนฺตี ปปตตีติ ปปตา, วุจฺจมานากาโร อยกณฺฏโก. อยโกสเกติ อโยมยโกสเก. กณฺณิกสลฺลสณฺฐาโนติ อตฺตนิกาปนสลฺลสณฺฐาโน. อยกณฺฏโกติ อโยมยวงฺกกณฺฏโก. นิกฺขมติ เอตฺถ อถาวรโต. ปเวสิตมตฺโต หิ โส. อิทานิ ตฺวํ ‘‘อมฺหาก’’นฺติ น วตฺตพฺโพ. อิโต อนนฺตรสุตฺเตติ จตุตฺถสุตฺตมาห.

กุมฺมสุตฺตาทิวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๕. มีฬฺหกสุตฺตวณฺณนา

๑๖๑. มีฬฺหกาติ เอวํ อิตฺถิลิงฺควเสน วุจฺจมานา. คูถปาณกาติ คูถภกฺขปาณกา. อนฺโตติ กุจฺฉิยํ.

มีฬฺหกสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๖. อสนิสุตฺตวณฺณนา

๑๖๒. ‘‘อิเม ลาภสกฺการํ อนาหรนฺตา ชิฆจฺฉาทิทุกฺขํ ปาปุณนฺตู’’ติ เอวํ น สตฺตานํ ทุกฺขกามตาย เอวมาหาติ อาเนตฺวา สมฺพนฺโธ. อนนฺตทุกฺขํ อนุโภติ อปราปรํ อุปฺปชฺชนกอกุสลจิตฺตานํ พหุภาวโต.

อสนิสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๗. ทิทฺธสุตฺตวณฺณนา

๑๖๓. อจฺฉวิสยุตฺตาติ วา ทิทฺเธ คเตน คตทิทฺเธน. เตนาห ‘‘วิสมกฺขิเตนา’’ติ.

ทิทฺธสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๘. สิงฺคาลสุตฺตวณฺณนา

๑๖๔. ชรสิงฺคาโลเตฺวว วุจฺจติ สรีรโสภาย อภาวโต. สรีรสฺส อุคฺคตกณฺฏกตฺตา อุกฺกณฺฏเกน นาม. ผุฏตีติ ผลติ ภิชฺชติ.

สิงฺคาลสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๙. เวรมฺภสุตฺตวณฺณนา

๑๖๕. กายํ น รกฺขติ นาม ฉพฺพีสติยา สารุปฺปานํ ปริจฺจชนโต. วาจํ น รกฺขติ นาม ราคสามนฺตา จ โกธสามนฺตา จ ยาว นิจฺฉารณโต.

เวรมฺภสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

๑๐. สคาถกสุตฺตวณฺณนา

๑๖๖. ‘‘ยสฺส สกฺกริยมานสฺสา’’ติ เอตฺถ อสกฺกาเรน จูภยนฺติ อสกฺกาเรน จ อุภยญฺจ, กทาจิ สกฺกาเรน, กทาจิ อสกฺกาเรน กทาจิ อุภเยนาติ อตฺโถ. เตนาห ‘‘อสกฺกาเรนา’’ติอาทิ. สตตวิหารานํ สมฺปตฺติยา สาตติโกติ อาห ‘‘อรหตฺต…เป… สุขุมทิฏฺฐี’’ติอาทิ. ตถา หิ สา ‘‘วชิรูปมญาณ’’นฺติ วุจฺจติ. อาคตตฺตาติ ผลสมาปตฺตึ สมาปชฺชิตุํ ตสฺสา ปุพฺพปริกมฺมํ อุปคตตฺตา.

สคาถกสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ปฐมวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.