๘. โลกายติกสุตฺตวณฺณนา

๔๘. อายตึ หิตํ เตน โลโก น ยตติ น อีหตีติ โลกายตํ. น หิ ตํ ลทฺธึ นิสฺสาย สตฺตา ปุญฺญกิริยาย จิตฺตมฺปิ อุปฺปาเทนฺติ, กุโต ปโยโค, ตํ เอตสฺส อตฺถิ, ตตฺถ วา นิยุตฺโตติ โลกายติโก. ปฐมสทฺโท อาทิอตฺถวาจกตฺตา เชฏฺฐเววจโนติ อาห ‘‘ปฐมํ โลกายต’’นฺติ. สาธารณวจโนปิ โลกสทฺโท วิสิฏฺฐวิสโย อิธาธิปฺเปโตติ อาห ‘‘พาลปุถุชฺชนโลกสฺสา’’ติ. อิตฺตรภาเวน ลกุณฺฑกภาเวน ตสฺส วิปุลาทิภาเวน พาลานํ อุปฏฺฐานมตฺตนฺติ ทสฺเสนฺโต ‘‘อายตํ มหนฺต’’นฺติอาทิมาห. ปริตฺตนฺติ ขุทฺทกํ. เอกสภาวนฺติ เอกํ สภาวํ. อวิปริณามธมฺมตายาติ อาห ‘‘นิจฺจสภาวเมวาติ ปุจฺฉตี’’ติ. ปุริมสภาเวน นานาสภาวนฺติ ปุริมสภาวโต ภินฺนสภาวํ. ปจฺฉา น โหตีติ ปจฺฉา กิญฺจิ น โหติ สพฺพโส สมุจฺฉิชฺชนโต. เตนาห ‘‘อุจฺเฉทํ สนฺธาย ปุจฺฉตี’’ติ. เอกตฺตนฺติ สพฺพกาลํ อตฺตสมฺภวํ. ตถา เจว คหเณน เทฺวปิ วาทา สสฺสตทิฏฺฐิโย โหนฺติ. นตฺถิ น โหติ. ปุถุตฺตํ นานาสภาวํ, เอกรูปํ น โหตีติ วา คหเณน เทฺวปิ วาทา อุจฺเฉททิฏฺฐิโยติ.

โลกายติกสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.