๓. กสฺสปโคตฺตสุตฺตวณฺณนา

๒๒๓. เฉตนฺติ มิคานํ ชีวิตํ เฉตํ. เตนาห ‘‘มิคลุทฺทก’’นฺติ. โรหิตมิคนฺติ โลหิตวณฺณํ ขุทฺทกมิคํ, ‘‘มหาโรหิตมิค’’นฺติ เกจิ. สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา ตสฺส ชนปทสฺส สุลภภิกฺขตาย ตตฺถ คนฺตฺวา วิหรตีติ อิมมตฺถํ สนฺธาย ‘‘ปฐมสุตฺเต วุตฺตนเยเนวา’’ติ วุตฺตํ. อยํ ปน เถโร ปญฺจาภิญฺโญ วิปสฺสนากมฺมิโก. ฐตฺวาติ ปทานุพนฺธนวเสน คมนํ อุปจฺฉินฺทิตฺวา เถรสฺส อาสนฺนฏฺฐาเน ฐตฺวา. ตสฺส วจนํ โสตุํ อารทฺโธ. องฺคุฏฺฐกํ ชาลาเปสีติ อธิฏฺฐานพเลน ทณฺฑทีปิกํ วิย อตฺตโน องฺคุฏฺฐกํ ชาลาเปสิ. อกฺขีหิปิ ปสฺสติ องฺคุฏฺฐกํ ชาลมานํ. กณฺเณหิปิ สุณาติ เตน วุจฺจมานํ ธมฺมํ เอกเทเสน. จิตฺตํ ปนสฺส ธาวตีติ สมฺพนฺโธ. เอตสฺสปีติ ลุทฺทกสฺสปิ.

อปฺปปญฺญนฺติ เอตฺถ อปฺป-สทฺโท ‘‘อปฺปหริเต’’ติอาทีสุ วิย อภาวตฺโถติ อาห ‘‘นิปฺปญฺญ’’นฺติ. การณชานนสมตฺเถนาติ อิมินา การเณน สตฺตานํ สุขํ, อิมินา ทุกฺขนฺติ เอวํ สมาจรมาเนน การณํ ชานิตุํ สมตฺเถน กมฺมสฺสกตญาณสมฺปยุตฺตจิตฺเตนาติ อตฺโถ. สุณาตีติ เกวลํ สวนมตฺตวเสน สุณาติ, น ตทตฺถวเสน. เตนาห ‘‘อตฺถมสฺส น ชานาตี’’ติ. การณรูปานีติ สภาวการณานิ. กึ เม อิมินาติ? ‘‘อิทํ ปปญฺจ’’นฺติ ปหาย. วีริยํ ปคฺคยฺหาติ จตุพฺพิธํ สมฺมปฺปธานํ วีริยํ ปคฺคณฺหิตฺวา.

กสฺสปโคตฺตสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.