๑๐. สชฺฌายสุตฺตวณฺณนา

๒๓๐. นิสฺสรณปริยตฺติวเสนาติ อทฺธา อิมํ ปริยตฺตึ นิสฺสาย วฏฺฏทุกฺขโต นิสฺสริตุํ ลพฺภาติ เอวํ นิสฺสรณปริยตฺติวเสน. สชฺฌายนโตติ วิมุตฺตายตนสีเส ฐตฺวา สชฺฌายนโต. อิทานิ ตสฺส นิสฺสรณปริยตฺติวเสน สชฺฌายนกรณํ, ปฏิปตฺติวเสน วตฺตปฏิวตฺตกรณํ, วิปสฺสนาภาวนญฺจ ทสฺเสตุํ ‘‘โส กิรา’’ติอาทิ วุตฺตํ. อรหตฺตํ ปตฺตทิวเส ปฏิปตฺติกิตฺตนาย ปุริมทิวเสสุปิ ตถา ปฏิปชฺชิ, วิปสฺสนํ ปน อุสฺสุกฺกาเปตุํ นาสกฺขีติ ทสฺเสติ. กาลํ อติวตฺเตตีติ อิทํ ‘‘สงฺกสายตี’’ติ ปทสฺส อตฺถวจนํ. เถรสฺสาติ สชฺฌายกตฺเถรสฺส.

ธมฺมปทานีติ สีลาทิธมฺมกฺขนฺธทีปกานิ ปทานิ. เตนาห ‘‘สพฺพมฺปิ พุทฺธวจนํ อธิปฺเปต’’นฺติ. น คณฺหาสิ อุทฺเทสนฺติ อธิปฺปาโย. ปาฬิยํ ‘‘ภิกฺขูหิ สํวสนฺโต’’ติ อิมินา เตสํ ธมฺมสฺสวนตฺถายปิ ธมฺโม ปริยาปุณิตพฺโพติ ทสฺเสติ. วิรชฺชติ เอเตนาติ วิราโค, อริยมคฺโค. ชานิตฺวาติ ปริญฺญาภิสมยวเสน ทิฏฺฐสุตาทึ ยาถาวโต ชานิตฺวา ปฏิวิชฺฌิตฺวา. วิสฺสชฺชนนฺติ ปหานํ. น พุทฺธวจนสฺส วิสฺสชฺชนํ. ภณฺฑาคาริกปริยตฺติยาปิ อนุญฺญาตตฺตา ปเคว นิสฺสรณตฺถาย, ตตฺถ ปน มตฺตา ชานิตพฺพาติ ทสฺเสนฺโต ‘‘เอตฺตาวตา’’ติอาทิมาห.

สชฺฌายสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.