๙. ตุรูพฺรหฺมสุตฺตวณฺณนา

๑๘๐. อาพาโธ เอตสฺส อตฺถีติ อาพาธิโก. อนนฺตรสุตฺเตติ อนาคตานนฺตเร สุตฺเต. วราโกติ อนุคฺคหวจนเมว, น นิปฺปริยาเยน วุตฺตวจนํ. ปิยสีลาติ อิมินา เอตสฺมึ อตฺเถ นิรุตฺตินเยน ‘‘เปสลา’’ติ ปทสิทฺธีติ ทสฺเสติ. กพรกฺขีนีติ พฺยาธิพเลน ปริภินฺนวณฺณตาย กพรภูตานิ อกฺขีนิ. ยตฺตกนฺติ ยํ ตฺวํ ภควโต วจนํ อญฺญถา กโรสิ, ตตฺตกํ ตยา อปรทฺธํ, ตสฺส ปมาณํ นตฺถีติ อตฺโถ. ยสฺมา อนาคามิโน นาม กามจฺฉนฺทพฺยาปาทา ปหีนา โหนฺติ, ตฺวญฺจ ทิฏฺโฐ กามจฺฉนฺทพฺยาปาทวเสน อิธาคโต, ตสฺมา ยาว เต อิทํ อปรทฺธนฺติ อยเมเวตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

อทิฏฺฐิปฺปตฺโตติ อปฺปตฺตทิฏฺฐินิมิตฺโต. คิลวิโส วิย วิสํ คิลิตฺวา ฐิโต วิย. กุฐาริสทิสา มูลปจฺฉินฺทนฏฺเฐน. อุตฺตมตฺเถติ อรหตฺเต. ขีณาสโวติ วทติ สุนกฺขตฺโต วิย อเจลํ โกรกฺขตฺติยํ. โย อคฺคสาวโก วิย ปสํสิตพฺโพ ขีณาสโว, ตํ ‘‘ทุสฺสีโล อย’’นฺติ โย วา วทติ. สมโกว วิปาโกติ ปสํสิยนินฺทา วิชฺชมานคุณปริธํสนวเสน ปวตฺตา ยาว มหาสาวชฺชตาย กฏุกตรวิปากา, ตาว นินฺทิยปสํสาปิ มหาสาวชฺชตาย สมวิปากา ตตฺถ อวิชฺชมานคุณสมาโรปเนน อตฺตโน ปเรสํ มิจฺฉาปฏิปตฺติเหตุภาวโต ปสํสิเยน ตสฺส สมภาวกรณโต จ. โลเกปิ หิ อยํ ปุเร สมณคารโยฺห โหติ, ปเคว ทุปฺปฏิปนฺนทุปฺปฏิปนฺโนติ สมํ กโรนฺตีติ.

สเกนาติ อตฺตโน สาปเตยฺเยน. อยํ อปฺปมตฺตโก อปราโธ ทิฏฺฐธมฺมิกตฺตา สปฺปติการตฺตา จ ตสฺส. อยํ มหนฺตตโร กลิ กตูปจิตสฺส สมฺปรายิกตฺตา อปฺปติการตฺตา จ.

‘‘นิรพฺพุโท’’ติ คณนาวิเสโส เอโกติ อาห ‘‘นิรพฺพุทคณนายา’’ติ, สตสหสฺสํ นิรพฺพุทานนฺติ อตฺโถ. นิรพฺพุทปริคณนํ ปน เหฏฺฐา วุตฺตเมว. ยมริยครหี นิรยํ อุเปตีติ เอตฺถ ยถาวุตฺตํ อายุปฺปมาณํ ปากติเกน อริยูปวาทินา วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. ‘‘อคฺคสาวกานํ ปน คุณมหนฺตตาย ตโตปิ อติวิย มหนฺตตรา เอวา’’ติ วทนฺติ.

ตุรูพฺรหฺมสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.