๘. กณฺฑุปฏิจฺฉาทิสิกฺขาปทํ

๕๓๗. อฏฺฐเม ‘‘กตฺถา’’ติอาทีนิ วุตฺตนยาเนว.

๕๓๙. ‘‘ยสฺสา’’ติ ปทสฺส วิสยํ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ ‘‘ภิกฺขุโน’’ติ. ‘‘นาภิยา เหฏฺฐา’’ติ อิมินา นาภิยา อโธ อโธนาภีติ วจนตฺถํ ทสฺเสติ, ‘‘ชาณุมณฺฑลานํ อุปรี’’ติ อิมินา ชาณุมณฺฑลานํ อุพฺภ อุพฺภชาณุมณฺฑลนฺติ. อุพฺภสทฺโท หิ อุปริปริยาโย สตฺตมฺยนฺตนิปาโต. กณฺฑุขชฺชุสทฺทานํ เววจนตฺตา วุตฺตํ ‘‘กณฺฑูติ ขชฺชู’’ติ. กณฺฑติ เภทนํ กโรตีติ กณฺฑุ. ขชฺชติ พฺยธนํ กโรตีติ ขชฺชุ. เกสุจิ โปตฺถเกสุ ‘‘กจฺฉู’’ติ ปาโฐ อตฺถิ, โส อยุตฺโต.

โลหิตํ ตุณฺฑํ เอติสฺสาติ โลหิตตุณฺฑิกา. ปิฬยติ วิพาธยตีติ ปิฬกา. อา ภุโส อสุจึ สวติ ปคฺฆราเปตีติ อสฺสาโวติ วจนตฺถํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘อสุจิปคฺฆรณ’’นฺติ. อริสญฺจ ภคนฺทรา จ มธุเมโห จ. อาทิสทฺเทน ทุนฺนามกาทโย สงฺคณฺหาติ. ตตฺถ อริ วิย อีสติ อภิภวตีติ อริสํ. ภคํ วุจฺจติ วจฺจมคฺคํ, ตํ ทรติ ผาเลตีติ ภคนฺทรา, คูถสมีเป ชาโต วณวิเสโส. มธุ วิย มุตฺตาทึ มิหติ เสจตีติ มธุเมโห, โส อาพาโธ มุตฺตเมโห สุกฺกเมโห รตฺตเมโหติ อเนกวิโธ. ถุลฺลสทฺโท มหนฺตปริยาโยติ อาห ‘‘มหา’’ติ. อฏฺฐมํ.