๕. ตลสตฺติกสิกฺขาปทํ

๔๕๔. ปญฺจเม ตลนฺติ หตฺถตลํ. ตญฺหิ ตลติ ยํกิญฺจิ คหิตวตฺถุ ปติฏฺฐาติ เอตฺถาติ ‘‘ตล’’นฺติ วุจฺจติ. สตฺตีติ กุนฺโต. โส หิ สกติ วิชฺฌิตุํ สมตฺเถตีติ ‘‘สตฺตี’’ติ วุจฺจติ. ตลเมว สตฺติสทิสตฺตา ตลสตฺติกํ, สทิสตฺเถ โก, ตํ ตลสตฺติกํ อุปจาเรน คเหตฺวา ‘‘กายมฺปี’’ติ วุตฺตํ. กายโต อญฺญํ วตฺถุมฺปิ ตลสตฺติกสงฺขาเตน กาเยน คเหตฺวา อุคฺคิรตฺตา วุตฺตํ ‘‘กายปฏิพทฺธมฺปี’’ติ. ‘‘ปหารสมุจฺจิตา’’ติ เอตฺถ สํปุพฺโพ จ อุปุพฺโพ จ จิสทฺโท ปคุณนสงฺขาเต ปริจิเต วตฺตตีติ อาห ‘‘ปหารปริจิตา’’ติ. ปหาเรน สํ ปุนปฺปุนํ อุจฺจิตา ปริจิตาติ อตฺโถ. อิมเมวตฺถํ สนฺธาย วุตฺตํ ‘‘ปุพฺเพปิ…เป… อตฺโถ’’ติ. อญฺญมฺปิ สชฺฌายนนยํ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ ‘‘ปหารสฺส อุพฺพิคา’’ติ. ตสฺสาติ ตสฺส ปาฐสฺส. ปหารสฺสาติ ปหารโต. นิสฺสกฺกตฺเถ เจตํ สามิวจนํ. ‘‘ภีตา’’ติ อิมินา ‘‘อุพฺพิคา’’ติ เอตฺถ อุปุพฺพ วิชธาตุสฺสตฺถํ ทสฺเสติ.

๔๕๗-๘. วิรทฺโธติ ปณฺณโก หุตฺวา. ปุพฺเพติ ปุริมสิกฺขาปเท. วุตฺเตสุ วตฺถูสูติ ‘‘โจรํ วา ปจฺจตฺถีกํ วา’’ติอาทินา วุตฺเตสุ วตฺถูสูติ. ปญฺจมํ.