๔๑. ปกิณฺณกนิทฺเทโส

ปกิณฺณกนฺติ –

๓๓๕. สทฺวารพนฺธเน ฐาเน, โสทุกฺขลกปาสเก;

สยนฺเตน ทิวา ทฺวารํ, พนฺเธยฺย ปริวฏฺฏกํ.

๓๓๖. สนฺเต วิญฺญุมฺหิ ปุริเส, อาโภโค จาปิ กปฺปติ;

สวเส ตํ วินาการํ, สยนฺโต ทุกฺกฏํ ผุเส.

๓๓๗. รตนานิตฺถิรูปานิ, ธญฺญมิตฺถิปสาธนํ;

ตูริยาวุธภณฺฑานิ, อามสนฺตสฺส ทุกฺกฏํ.

๓๓๘. สิตฺถเตโลทเตเลหิ, ผณหตฺถผเณหิ วา;

โกจฺเฉนวาปิ โย เกเส, โอสณฺเฐยฺยสฺส ทุกฺกฏํ.

๓๓๙. เนกปาวุรณา เอกตฺถรณา วา ตุวฏฺฏยุํ;

ตเถกมญฺเจ ภุญฺเชยฺยุํ, เอกสฺมึ วาปิ ภาชเน.

๓๔๐. จตุรงฺคุลโต อูนมธิกฏฺฐงฺคุลํ ตถา;

ทนฺตกฏฺฐํ น ขาเทยฺย, ลสุณํ น อกลฺลโก.

๓๔๑. หีนุกฺกฏฺเฐหิ อุกฺกฏฺฐํ, หีนํ วา ชาติอาทิหิ;

อุชุํ วาญฺญาปเทเสน, วเท ทุพฺภาสิตํ ทวา.

๓๔๒. ทีเฆ นเข จ เกเส จ, นาสโลเม น ธารเย;

น ลพฺภํ วีสติมฏฺฐํ, สมฺพาเธ โลมหารณํ.

๓๔๓. ยถาวุฑฺฒํ น พาเธยฺย, สงฺฆุทฺทิฏฺฐํว สงฺฆิกํ;

อโธตอลฺลปาเทหิ, นกฺกเม สยนาสนํ;

สุโธตปาทกํ วาปิ, ตเถว สอุปาหโน.

๓๔๔. สงฺฆาฏิยา น ปลฺลตฺเถ, ภิตฺตาทึ น อปสฺสเย;

ปริกมฺมกตํ สนฺเต, อุทเก โน น อาจเม.

๓๔๕. อกปฺปิยสมาทาเน, ทวา สิลาปวิชฺฌเน;

เทสนาย สภาคาย, อาวิกมฺเม จ ทุกฺกฏํ.

๓๔๖. ปฏิสฺสววิสํวาเท, สุทฺธจิตฺตสฺส ทุกฺกฏํ;

ปฏิสฺสวกฺขเณ เอว, ปาจิตฺติ อิตรสฺส ตุ.

๓๔๗. น รุกฺขมภิรูเหยฺย, สติ กิจฺเจว โปริสํ;

อาปทาสุ ยถากามํ, กปฺปตี อภิรูหิตุํ.

๓๔๘. วินาทฺธานํ วชนฺตสฺส, ทุกฺกฏํ ปริสาวนํ;

ยาจมานสฺส อทฺธาเน, อททนฺตสฺส ทุกฺกฏํ.

๓๔๙. ถุลฺลจฺจยํ ผุเส องฺคชาตจฺเฉเทน ทุกฺกฏํ;

อาพาธปฺปจฺจยาญฺญตฺร, เสสงฺเค อตฺตฆาตเน.

๓๕๐. จิตฺตโปตฺถกรูปานิ, น กเร น จ การเย;

น วุฏฺฐาเปยฺย ภุญฺชนฺตํ, อารามารญฺญเคหสุ.

๓๕๑. ยานานิ ปุมยุตฺตานิ, สิวิกํ หตฺถวฏฺฏกํ;

ปาฏงฺกิญฺจ คิลานสฺส, กปฺปตี อภิรูหิตุํ.

๓๕๒. พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, อารพฺภ กรเณ ทวํ;

ทุกฺกฏํ ปริสํ วาปิ, อญฺญสฺส อุปลาฬเน.

๓๕๓. กายํ อูรุํ นิมิตฺตํ วา, ภิกฺขุนีนํ น ทสฺสเย;

วิวริตฺวา น สิญฺเจยฺย, ตา กทฺทมุทกาทินา.

๓๕๔. น คณฺหโต จ โอวาทํ, น ปจฺจาหรโตปิ จ;

พาลํ คิลานํ คมิยํ, วชฺชยิตฺวาน ทุกฺกฏํ.

๓๕๕. โลกายตํ น วาเจยฺย, ปลิตํ น จ คาหเย;

เปฬายปิ น ภุญฺเชยฺย, น กีเฬ กิญฺจิ กีฬิตํ.

๓๕๖. ปารุเป น นิวาเสยฺย, คิหิปารุตนิวาสนํ;

สํเวลฺลิยํ นิวาเสยฺย, ทายํ นาลิมฺปเยยฺย วา.

๓๕๗. วฑฺฒึ ปโยชเย ยาเจ, โนญฺญาตกปฺปวาริเต;

อตฺตโน ปริโภคตฺถํ, ทินฺนมญฺญสฺส โน ทเท;

อคฺคํ คเหตฺวา ภุตฺวา วา, กติปาหํ ปุโน ทเท.

๓๕๘. อุทฺทิสฺส ยาจเน รกฺขํ, ญตฺวาญตฺวา ว ทณฺฑินํ;

คีวาสฺส ทณฺฑิเต ทณฺโฑ, สยํ ทณฺฑาปเน ปน;

ทณฺฑสฺส อคฺฆเภเทน, เญยฺยา ปาราชิกาทิกา.

๓๕๙. หรนฺเตสุ ปริกฺขารํ, ‘‘โจโร โจโร’’ติ ภาสิเต;

อนตฺถาเยสํ คณฺหนฺเต, ทณฺฑํ คีวาสฺส ตตฺตกํ.

๓๖๐. วิฆาสุจฺจารสงฺการ-มุตฺตํ ฉฑฺเฑยฺย ทุกฺกฏํ;

พหิ ปาการกุฏฺฏานํ, วฬญฺเช นาวโลกิย;

หริเต วาปิ วีหาทิ-นาฬิเกราทิโรปิเม.

๓๖๑. โยชาเปตุํ ปโยเชตุํ, ปยุตฺตานิ จ ปสฺสิตุํ;

น ลพฺภํ ธมฺมยุตฺตมฺปิ, นจฺจํ คีตญฺจ วาทิตํ;

‘‘อุปหารํ กโรมา’’ติ, วุตฺเต วา สมฺปฏิจฺฉิตุํ.

๓๖๒. ราชาคารํ โปกฺขรณึ, อุยฺยานํ จิตฺตคารกํ;

กีฬตฺถํ คจฺฉโต ทฏฺฐุํ, อารามํ ทุกฺกฏํ กตํ.

๓๖๓. นเว น ปฏิพาเหยฺยา-สเนนุเณฺห น จีวรํ;

นิทเหยฺย ขมาเปยฺย, ครุนา จ ปณามิโต.

๓๖๔. อกฺโกสเน ปรมฺมุขา, อาปตฺตีหิ จ สตฺตหิ;

ภิกฺขุํ อุปาสกํ วาปิ, อญฺเญเนว จ ทุกฺกฏํ.

๓๖๕. น ลพฺภํ วินิปาเตตุํ, สทฺธาเทยฺยญฺจ จีวรํ;

ลพฺภํ ปิตูนํ เสสานํ, ญาตีนมฺปิ น ลพฺภติ.

๓๖๖. วสฺสํวุตฺโถญฺญโตญฺญตฺร, ภาคํ คเณฺหยฺย ทุกฺกฏํ;

ปฏิเทยฺย นฏฺเฐ ชิณฺเณ, คีวา โน เทยฺย โจทิโต;

ธุรนิกฺเขปโต เตสํ, โหติ ภณฺฑคฺฆการิโย.

๓๖๗. น สนฺตรุตฺตโร คามํ, กลฺโล วา สอุปาหโน;

ปวิเสยฺย น ธาเรยฺย, จามรีมกสพีชนึ.

๓๖๘. อคิลาโน น ฉินฺเทยฺย, เกเส กตฺตริยา พหิ;

อารามโต น ธาเรยฺย, ฉตฺตํ ลพฺภติ คุตฺติยา.

๓๖๙. คาเหยฺย นุภโตกาชํ, เอกนฺตริกกาชกํ;

สีสกฺขนฺธกฏิภารา, หตฺโถลมฺโพ จ ลพฺภติ.

๓๗๐. อาปตฺติยา อโนกาส-กตํ โจเทยฺย ทุกฺกฏํ;

สุทฺธสฺส จ อวตฺถุสฺมึ, ตถา โอกาสการเณ.

๓๗๑. อฏฺฐงฺคุลาธิกํ มญฺจปฏิปาทํ น ธารเย;

ปกตงฺคุเลน สตฺตานํ, มญฺจํ วา อุจฺจปาทกํ.

๓๗๒. มูคพฺพตาทึ คเณฺหยฺย, ทุกฺกฏํ ติตฺถิยพฺพตํ;

ขุรภณฺฑํ ปริหเร, ตถา นฺหาปิตปุพฺพโก.

๓๗๓. ยํ กิญฺจิ ยาจิตุํ หตฺถกมฺมํ ตทนุสารโต;

ลทฺธํ คเหตุํ นิกฺกมฺมมยาจิตฺวาปิ กปฺปติ;

กาเรตุมาหราเปตุํ, ยํ กิญฺจิปรสนฺตกํ.

๓๗๔. คิหีนํ โคปเก เทนฺเต, คเหตุํ เทติ ยตฺตกํ;

ลพฺภํ ยถาปริจฺเฉทํ, สงฺฆเจติยสนฺตเก.

๓๗๕. ทฺวีหาปชฺเชยฺย อาปตฺตึ, กายวาจาหิ วา ฉหิ;

อลชฺชิญฺญาณกุกฺกุจฺจปกตตฺตา สติปฺลวา;

อกปฺปิเย วา กปฺปิเย, กปฺปากปฺปิยสญฺญิตา.

๓๗๖. อลชฺชิญฺญาณตาปตฺตึ, กายวาจาหิ ฉาทเย;

ลิงฺเค สงฺเฆ คเณกสฺมึ, จตุธาปตฺติวุฏฺฐิติ.

๓๗๗. ปริกโถภาสวิญฺญตฺติ, น ลพฺภา ปจฺจยทฺวเย;

วิญฺญตฺติเยว ตติเย, เสเส สพฺพมฺปิ ลพฺภติ.

๓๗๘. น รูหตจฺจเย ทานํ, ปญฺจนฺนํ สหธมฺมินํ;

สงฺฆสฺเสว จ ตํ โหติ, คิหีนํ ปน รูหติ.

๓๗๙. ภิกฺขุ วา สามเณโร วา, กาลํ กยิราถูปสฺสเย;

ภิกฺขุสงฺโฆว ทายชฺโช, ตตฺถ เสเสปฺยยํนโย.

๓๘๐. ปุริมสฺเสวิมํ ทินฺนํ, เทหิ เนตฺวาสุกสฺสติ;

ปจฺฉิมสฺเสว ทมฺมีติ, ทินฺนํ ญตฺวา อิมํ วิธึ;

คเณฺห วิสฺสาสคาหํ วาธิฏฺเฐ มตกจีวรํ.

๓๘๑. โลหภณฺเฑ ปหรณึ, ทารุภณฺเฑ จ ทารุชํ;

ปตฺตํ ปาทุกปลฺลงฺกํ, อาสนฺทึ มตฺติกามเย;

ฐเปตฺวา กปฺปติ สพฺพํ, กตกํ กุมฺภการิกนฺติ.