๓. นคฺควคฺโค
๑-๒. นคฺคาทิสิกฺขาปทวณฺณนา
อิทนฺติ อิทํ อุทกสาฏิกจีวรํ.
ทุติยํ อุตฺตานตฺถเมว.
นคฺคาทิสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
๓. จีวรสิพฺพนสิกฺขาปทวณฺณนา
วิสิพฺเพตฺวาติ วิชเฏตฺวา. ธุรํ นิกฺขิตฺตมตฺเตติ ธุเร นิกฺขิตฺตมตฺเต, ธุรํ นิกฺขิปิตฺวา สเจปิ ปจฺฉา สิพฺพติ, อาปตฺติเยวาติ อตฺโถ.
จีวรสิพฺพนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
๔. สงฺฆาฏิจารสิกฺขาปทวณฺณนา
‘‘อิทํ เม จีวรํ มหคฺฆํ อีทิเส โจรภเย น สกฺกา ธาเรตุนฺติ เอวรูปาสุ อาปทาสู’’ติ เอตฺถ ปาโฐ. โส ปน กากปทสญฺชนิตโมเหหิ เลขเกหิ อุปริสิกฺขาปเท ลิขิโต. กิญฺจาปิ ตตฺถ ลิขิโต, เอตฺเถว ปน ทฏฺฐพฺโพ.
สงฺฆาฏิจารสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
๕. จีวรสงฺกมนียสิกฺขาปทวณฺณนา
อาปทาสุ วา ธาเรตีติ สเจ อปารุตํ วา อนิวตฺถํ วา โจรา หรนฺติ, เอวรูปาสู อาปทาสุ ธาเรติ, อนาปตฺติ.
จีวรสงฺกมนียสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
๖. คณจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา
อญฺญสฺมึ ปริกฺขาเรติ ยตฺถ กตฺถจิ ถาลกาทีนํ วา สปฺปิเตลาทีนํ วา อญฺญตรสฺมึ. ‘‘สมคฺฆกาเล ทสฺสถา’’ติ เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา นิวาเรนฺติยาติ ‘‘กิตฺตกํ อคฺฆนกํ ทาตุกามตฺถา’’ติ ปุจฺฉิตฺวา (ปาจิ. อฏฺฐ. ๙๐๙) ‘‘เอตฺตกํ นามา’’ติ วุตฺเต ‘‘อาคเมถ ตาว, อิทานิ วตฺถํ มหคฺฆํ, กติปาเหน กปฺปาเส อาหเฏ สมคฺฆํ ภวิสฺสติ, ตสฺมึ กาเล ทสฺสถา’’ติ เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา นิวาเรนฺติยา.
คณจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
๗-๑๐. ปฏิพาหนาทิสิกฺขาปทวณฺณนา
อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา ปฏิพาหนฺติยาติ ‘‘เอกิสฺสา เอกํ สาฏกํ นปฺปโหติ, อาคเมถ ตาว, กติปาเหน อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตโต ภาเชสฺสามา’’ติ (ปาจิ. อฏฺฐ. ๙๑๕) เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา ปฏิพาหนฺติยา อนาปตฺติ.
อฏฺฐมนวมานิ อุตฺตานตฺถาเนว.
เสสนฺติ ‘‘ธมฺมิเก เวมติกายา’’ติอาทิกํ อวเสสํ. ตตฺถ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา ปฏิพาหนฺติยาติ ‘‘ภิกฺขุนิสงฺโฆ ชิณฺณจีวโร, กถินานิสํสมูลโก มหาลาโภ’’ติ (ปาจิ. อฏฺฐ. ๙๓๑) เอวรูปํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา ปฏิพาหนฺติยา อนาปตฺติ.
ปฏิพาหนาทิสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
นคฺควคฺโค ตติโย.