๒๒. ทฺวาวีสติโม ปริจฺเฉโท

ญาณทสฺสนวิสุทฺธินิทฺเทสวณฺณนา

๑๓๑๙-๒๒. อาวชฺชนสฺส หิตํ อาวชฺชนิยํ, ตํ ฐานํ เอตสฺสาติ อาวชฺชนิยฐานํ, โคตฺรภูติ อตฺโถ. ตํ โคตฺรภุจิตฺตํ มคฺคจิตฺตสฺส อาวชฺชนิยฐานตฺตา. ปฏิปทาญาณทสฺสนํ กุทาจนํ น จ ภชติ, ตเถว ญาณทสฺสนวิสุทฺธึ กุทาจนํ น ภชเตว. อุภินฺนํ ญาณานํ อนฺตรา เอกํ อพฺโพหาริกํ โวหาเร นิยุตฺตนฺติ โวหาริกํ, น โวหาริกํ อพฺโพหาริกํ. วิปสฺสนาย โสตสฺมึ วิปสฺสนาย โสเต ปติตตฺตา วิปสฺสนา นาม โวหริตพฺพา. ตโต นิพฺพานโต.

๑๓๒๕. สูรํ ติกฺขํ วิปสฺสนนฺติ โคตฺรภุจิตฺตํ สนฺธายาห.

๑๓๒๖-๙. วิสงฺขารนฺติ สงฺขาเรหิ วิคตํ. ปฐมาวชฺชนญฺเจวาติ ปฐมาวชฺชนํ วิย. ปฐมาโภคตาปิ จาติ ปฐมมนสิการา วิย. มคฺคสฺส อนนฺตราทีหิ ปจฺจเยหิ. ตสฺสาติ มคฺคสฺส. สิขาปตฺตาย ตาย วิปสฺสนาย มุทฺธมฺหิ มตฺถเก. อนาวตฺตนฺติ อนิวตฺตํ.

๑๓๓๐-๓. เอเกน อาวชฺชเนน เอกิสฺสาเยว วีถิยา. อนุโลมโคตฺรภุเจตสนฺติ อนุโลมโคตฺรภุจิตฺตานํ นานารมฺมณตา วุตฺตา. ตํ โคตฺรภุจิตฺตํ อนาวชฺชนมฺปิ มคฺคสฺส อาวชฺชนฏฺฐาเน ฐตฺวา. สญฺญํ ทตฺวา วิยาติ ‘‘อหํ นิพฺพานํ อารมฺมณํ กโรมิ, ตฺวมฺปิ ตเมวารมฺมณํ กโรหิ’’ อิติ สญฺญํ ทตฺวา วิยาติ อธิปฺปาโย. สญฺญิตนฺติ สญฺญํ. กทาจิปิ อนิพฺพิทฺธปุพฺพํ มคฺโค เอส เอโส มคฺโค ปุพฺเพ อนิพฺพิทฺธปุพฺโพ.

๑๓๓๖. อุชฺฌตีติ ฉินฺทติ.

๑๓๓๘. อเนเกสํ อานิสํสานํ ทายเกน อาทิมคฺเคน สํยุตฺตํ. ปฐมมคฺคญาณํ.

๑๓๔๑. เอกสฺสาเสวนํ นตฺถิ เอกสฺส จิตฺตุปฺปาทสฺส อาเสวนปจฺจโย นตฺถิ, ตสฺมา การณา เทฺว จิตฺตุปฺปาทา อนุโลมกา. เตหีติ จิตฺตุปฺปาเทหิ อาเสวนปจฺจยํ ลทฺธา ลภิตฺวา ตติยํ จิตฺตํ โคตฺรภุ โหติ.

๑๓๔๕-๗. มคฺคเปกฺขนเหตุ ยสฺส อาวชฺชนมนโส, ตํ มคฺคเปกฺขนเหตุกํ. ตสฺมึ นิรุทฺเธติ ตสฺมึ อาวชฺชนจิตฺเต นิรุทฺเธ มคฺคสฺส ปจฺจเวกฺขณสญฺญิตานิ สตฺต ชวนานิ ปฏิปาฏิยา ชายนฺเต. ปจฺจเวกฺขณญาณานิ เอกูนวีสติ โหนฺติ.

๑๓๕๑. ตโต ตทา วิปสฺสนาวีถึ โอตรติ. ทุติยมคฺคญาณํ.

๑๓๖๑. มูลฆาตนฺติ มูลฆาตนํ. ตติยมคฺคญาณํ.

๑๓๖๓. อนาวตฺติสภาวโตติ อนิวตฺตโต. จตุตฺถมคฺคญาณํ.

อิติ อภิธมฺมาวตารฏีกาย

ญาณทสฺสนวิสุทฺธินิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ทฺวาวีสติโม ปริจฺเฉโท.