๑๑. เอกาทสโม ปริจฺเฉโท

นิพฺพานนิทฺเทสวณฺณนา

๗๖๙. ภวาภวํ วินนโตติ ขุทฺทกํ, มหนฺตํ ภวํ สิพฺพนโต. สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโคติ สพฺเพหิ สงฺขารูปธิกิเลสูปธิขนฺธูปธีหิ ปฏินิสฺสชฺชนํ. อจฺจุติรสํ อจุติสมฺปตฺติกํ. นิพฺพานํ ปุฏฺเฐนาติ สุคเตน นิพฺพานํ ปุฏฺเฐน สาริปุตฺตตฺเถเรน. อุภินฺนํ สุตฺตานนฺติ ธมฺมเสนาปติวุตฺตานํ ทฺวินฺนํ สุตฺตานนฺติ อตฺโถ. ขยสฺส อุปนิสฺสยตฺตาติ ขยสฺส พลวการณตฺตา. ปุถูนํ ธมฺมานํ อปฺปมตฺตกฺขเณ ราคาทิกฺขยมตฺตํ นิพฺพานํ ภเวยฺย. สพฺเพ พาลปุถุชฺชนา สมธิคตนิพฺพานา สจฺฉิกตนิโรธา ภเวยฺยุํ. กิญฺจ ภิยฺโย กึ อุตฺตริ การณญฺจ อตฺถีติ อตฺโถ. ราคาทีนํ สงฺขตตฺตา เตสํ สงฺขตานํ นิพฺพานํ สงฺขตลกฺขณํ ภเวยฺย. กึ ปเนตฺถาติ เอเตสุ ขเณสุ กึ ปน ขเณ ตฺวํ วเทสิ. ขีเณเสฺววาติ ภวาทีสุ ขีเณสุ เอว. นิรุตฺตโรติ นิปฺผนฺนหาโร.

๗๗๑. อสฺสทฺโธติ พาหิรสทฺธาย วิรหิโต. วนฺตาโสติ วนฺตา วมิตา อาสา ตณฺหา เยนาติ วนฺตาโส.

นิสฺสรณิยาติ นิสฺสรเณ นิยุตฺตา. ยทิทํ เนกฺขมฺมํ ยํ อิทํ กามานํ เอตํ นิสฺสรณํ นิโรโธ, ตสฺส กิญฺจิภูตสฺส สงฺขตสฺส ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนธมฺมชาตสฺส นิโรโธ นิสฺสรณนฺติ, เอวํ อิมินา ปกาเรน วุตฺตสฺส ตสฺส นิสฺสรณนามกสฺส อภาวปฺปตฺติโทสโต นิสฺสรณนามกานํ ปฐมชฺฌานอากาสานญฺจายตนานมฺปิ อภาโว ภเวยฺย. อตฺถิ นิสฺสรณนฺติ อตฺถิ นิพฺพานํ. อุปฺปาทาทีนนฺติ อุปฺปาทฏฺฐิติภงฺคานํ. ปปญฺจาภาวโตติ ตณฺหามานทิฏฺฐีนํ อภาวโต.

๗๗๒. อปโลกิตนฺติ อทสฺสนธมฺมํ.

๗๗๔. อพฺยาปชฺฌนฺติ นิทุกฺขํ. อกฺขรนฺติ อขรํ.

๗๗๗. สทฺธาพุทฺธิกรํ ตถาคตมเต ชินวจเน สมฺโมหวิทฺธํสนํ ปญฺญาสมฺภวํ ปญฺญาการณํ สมฺปสาทนกรํ. อตฺถพฺยญฺชนสาลินนฺติ อตฺถพฺยญฺชนสารวนฺตํ สุมธุรํ สารญฺญุ ชินสาสนสารญฺญู วิมฺหาปนํ อจฺเฉรกรํ อิมํ เอวํ วุตฺตปฺปการํ อภิธมฺมาวตารํ โย ชานาติ, โส ชโน คมฺภีเร นิปุเณ นิปุณญาณโคจเร อภิธมฺมปิฏเก ปทํ นิฏฺฐํ อุตฺตมสนฺนิฏฺฐานํ ยาติ ปาปุณาติ.

อิติ อภิธมฺมาวตารฏีกาย

นิพฺพานนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เอกาทสโม ปริจฺเฉโท.