๑. สมาธิมูลกสมาปตฺติสุตฺตํ

๖๖๒. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข [ปาโมกฺโข (สฺยา. กํ.) เอวมุปริปิ] จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปฐมํ.