๑๓. ฌานสํยุตฺตํ

๑. สมาธิมูลกสมาปตฺติสุตฺตํ

๖๖๒. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข [ปาโมกฺโข (สฺยา. กํ.) เอวมุปริปิ] จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปฐมํ.

๒. สมาธิมูลกฐิติสุตฺตํ

๖๖๓. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ทุติยํ.

๓. สมาธิมูลกวุฏฺฐานสุตฺตํ

๖๖๔. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. ตติยํ.

๔. สมาธิมูลกกลฺลิตสุตฺตํ

๖๖๕. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. จตุตฺถํ.

๕. สมาธิมูลกอารมฺมณสุตฺตํ

๖๖๖. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. ปญฺจมํ.

๖. สมาธิมูลกโคจรสุตฺตํ

๖๖๗. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. ฉฏฺฐํ.

๗. สมาธิมูลกอภินีหารสุตฺตํ

๖๖๘. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. สตฺตมํ.

๘. สมาธิมูลกสกฺกจฺจการีสุตฺตํ

๖๖๙. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. อฏฺฐมํ.

๙. สมาธิมูลกสาตจฺจการีสุตฺตํ

๖๗๐. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. นวมํ.

๑๐. สมาธิมูลกสปฺปายการีสุตฺตํ

๖๗๑. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สปฺปายการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาธิกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. ทสมํ. (สมาธิมูลกํ.)

๑๑. สมาปตฺติมูลกฐิติสุตฺตํ

๖๗๒. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ…เป… ปวโร จา’’ติ. เอกาทสมํ.

๑๒. สมาปตฺติมูลกวุฏฺฐานสุตฺตํ

๖๗๓. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี …เป… ปวโร จา’’ติ. ทฺวาทสมํ.

๑๓. สมาปตฺติมูลกกลฺลิตสุตฺตํ

๖๗๔. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. เตรสมํ.

๑๔. สมาปตฺติมูลกอารมฺมณสุตฺตํ

๖๗๕. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. จุทฺทสมํ.

๑๕. สมาปตฺติมูลกโคจรสุตฺตํ

๖๗๖. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. ปนฺนรสมํ.

๑๖. สมาปตฺติมูลกอภินีหารสุตฺตํ

๖๗๗. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. โสฬสมํ.

๑๗. สมาปตฺติมูลกสกฺกจฺจสุตฺตํ

๖๗๘. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. สตฺตรสมํ.

๑๘. สมาปตฺติมูลกสาตจฺจสุตฺตํ

๖๗๙. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ. ตตฺร…เป… ปวโร จา’’ติ. อฏฺฐารสมํ.

๑๙. สมาปตฺติมูลกสปฺปายการีสุตฺตํ

๖๘๐. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สปฺปายการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. เอกูนวีสติมํ. (สมาปตฺติมูลกํ.)

๒๐-๒๗. ฐิติมูลกวุฏฺฐานสุตฺตาทิอฏฺฐกํ

๖๘๑-๖๘๘. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. วีสติมํ. (ปุริมมูลกานิ วิย ยาว สตฺตวีสติมา ฐิติมูลกสปฺปายการีสุตฺตา อฏฺฐ สุตฺตานิ ปูเรตพฺพานิ. ฐิติมูลกํ.)

๒๘-๓๔. วุฏฺฐานมูลกกลฺลิตสุตฺตาทิสตฺตกํ

๖๘๙-๖๙๕. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตฺตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล… สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล… เนว สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล… สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. อฏฺฐวีสติมํ. (ปุริมมูลกานิ วิย ยาว จตุตฺตึสติมา วุฏฺฐานมูลกสปฺปายการีสุตฺตา สตฺต สุตฺตานิ ปูเรตพฺพานิ. วุฏฺฐานมูลกํ.)

๓๕-๔๐. กลฺลิตมูลกอารมฺมณสุตฺตาทิฉกฺกํ

๖๙๖-๗๐๑. สาวตฺถินิทานํ … ‘‘สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล… สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล… เนว สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล… สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปญฺจตึสติมํ. (ปุริมมูลกานิ วิย ยาว จตฺตาลีสมา กลฺลิตมูลกสปฺปายการีสุตฺตา ฉ สุตฺตานิ ปูเรตพฺพานิ. กลฺลิตมูลกํ.)

๔๑-๔๕. อารมฺมณมูลกโคจรสุตฺตาทิปญฺจกํ

๗๐๒-๗๐๖. สาวตฺถินิทานํ … ‘‘สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล… สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล… เนว สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล… สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. เอกจตฺตาลีสมํ. (ปุริมมูลกานิ วิย ยาว ปญฺจจตฺตาลีสมา อารมฺมณมูลกสปฺปายการีสุตฺตา ปญฺจ สุตฺตานิ ปูเรตพฺพานิ. อารมฺมณมูลกํ.)

๔๖-๔๙. โคจรมูลกอภินีหารสุตฺตาทิจตุกฺกํ

๗๐๗. สาวตฺถินิทานํ… ‘‘สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล… สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล… เนว สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล… สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ… เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล จ โหติ สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ฉจตฺตาลีสมํ.

๗๐๘. สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี…เป…. วิตฺถาเรตพฺพํ. สตฺตจตฺตาลีสมํ.

๗๐๙. สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี…เป…. อฏฺฐจตฺตาลีสมํ.

๗๑๐. สมาธิสฺมึ โคจรกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี…เป…. เอกูนปญฺญาสมํ. (โคจรมูลกํ.)

๕๐-๕๒. อภินีหารมูลกสกฺกจฺจสุตฺตาทิติกํ

๗๑๑. สาวตฺถินิทานํ … ‘‘สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี… สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล… เนว สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี… สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล จ โหติ, สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปญฺญาสมํ.

๗๑๒. สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี…เป…. เอกปญฺญาสมํ.

๗๑๓. สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโล โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี…เป…. เทฺวปญฺญาสมํ. (อภินีหารมูลกํ.)

๕๓-๕๔. สกฺกจฺจมูลกสาตจฺจการีสุตฺตาทิทุกํ

๗๑๔. สาวตฺถินิทานํ … ‘‘สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี… สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี … เนว สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี… สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี จ โหติ, สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ…เป… อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. เตปญฺญาสมํ.

๗๑๕. สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี…เป…. จตุปญฺญาสมํ.

๕๕. สาตจฺจมูลกสปฺปายการีสุตฺตํ

๗๑๖. สาวตฺถินิทานํ. ‘‘จตาโรเม, ภิกฺขเว, ฌายี. กตเม จตฺตาโร? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สปฺปายการี โหติ, น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี เนว สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี โหติ, น จ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี. อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ โหติ, สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ โหติ สมาธิสฺมึ สปฺปายการี จ อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ ตตฺร อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ฌายี สมาธิสฺมึ สาตจฺจการี จ โหติ, สมาธิสฺมึ สปฺปายการี อยํ อิเมสํ จตุนฺนํ ฌายีนํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ. ปญฺจปญฺญาสมํ. (ยถา ปญฺจปญฺญาสํ เวยฺยากรณานิ โหนฺติ ตถา วิตฺถาเรตพฺพานิ.)

ฌานสํยุตฺตํ [สมาธิสํยุตฺตํ (สฺยา. กํ.)] สมตฺตํ.