๕. ทุกฺขสุตฺตํ
๖๗. สาวตฺถินิทานํ. อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ…เป… เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ…เป… อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ‘‘ยํ โข, ภิกฺขุ, ทุกฺขํ; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ’’ติ. ‘‘อญฺญาตํ ภควา; อญฺญาตํ สุคตา’’ติ.
‘‘ยถา กถํ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสี’’ติ? ‘‘รูปํ โข, ภนฺเต, ทุกฺขํ; ตตฺร เม ฉนฺโท ปหาตพฺโพ. เวทนา… สญฺญา… สงฺขารา… วิญฺญาณํ ทุกฺขํ; ตตฺร เม ฉนฺโท ปหาตพฺโพ. อิมสฺส ขฺวาหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.
‘‘สาธุ สาธุ, ภิกฺขุ! สาธุ โข ตฺวํ, ภิกฺขุ, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. รูปํ โข ภิกฺขุ, ทุกฺขํ; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ. เวทนา… สญฺญา… สงฺขารา… วิญฺญาณํ ทุกฺขํ; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ. อิมสฺส โข, ภิกฺขุ, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ…เป… อญฺญตโร จ ปน โส ภิกฺขุ อรหตํ อโหสีติ. ปญฺจมํ.