๓. กุมฺมสุตฺตํ
๑๕๙. สาวตฺถิยํ วิหรติ…เป… ‘‘ทารุโณ, ภิกฺขเว, ลาภสกฺการสิโลโก…เป… อธิคมาย. ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, อญฺญตรสฺมึ อุทกรหเท มหากุมฺมกุลํ จิรนิวาสิ อโหสิ. อถ โข, ภิกฺขเว, อญฺญตโร กุมฺโม อญฺญตรํ กุมฺมํ เอตทโวจ – ‘มา โข ตฺวํ, ตาต กุมฺม, เอตํ ปเทสํ อคมาสี’ติ. อคมาสิ โข, ภิกฺขเว, โส กุมฺโม ตํ ปเทสํ. ตเมนํ ลุทฺโท ปปตาย วิชฺฌิ. อถ โข, ภิกฺขเว, โส กุมฺโม เยน โส กุมฺโม เตนุปสงฺกมิ. อทฺทสา โข, ภิกฺขเว, โส กุมฺโม ตํ กุมฺมํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน ตํ กุมฺมํ เอตทโวจ – ‘กจฺจิ ตฺวํ, ตาต กุมฺม, น ตํ ปเทสํ อคมาสี’ติ? ‘อคมาสึ ขฺวาหํ, ตาต กุมฺม, ตํ ปเทส’นฺติ. ‘กจฺจิ ปนาสิ, ตาต กุมฺม, อกฺขโต อนุปหโต’ติ? ‘อกฺขโต โขมฺหิ, ตาต กุมฺม, อนุปหโต, อตฺถิ จ เม อิทํ สุตฺตกํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต อนุพนฺธ’นฺติ. ‘ตคฺฆสิ, ตาต กุมฺม, ขโต, ตคฺฆ อุปหโต. เอเตน หิ เต, ตาต กุมฺม, สุตฺตเกน ปิตโร จ ปิตามหา จ อนยํ อาปนฺนา พฺยสนํ อาปนฺนา. คจฺฉ ทานิ ตฺวํ, ตาต กุมฺม, น ทานิ ตฺวํ อมฺหาก’’’นฺติ.
‘‘ลุทฺโทติ โข, ภิกฺขเว, มารสฺเสตํ ปาปิมโต อธิวจนํ. ปปตาติ โข, ภิกฺขเว, ลาภสกฺการสิโลกสฺเสตํ อธิวจนํ. สุตฺตกนฺติ โข, ภิกฺขเว, นนฺทิราคสฺเสตํ อธิวจนํ. โย หิ โกจิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปฺปนฺนํ ลาภสกฺการสิโลกํ อสฺสาเทติ นิกาเมติ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ คิทฺโธ ปปตาย [ภิกฺขุ ปปตาย (สฺยา. กํ.), ภิกฺขุ วิทฺโธ ปปตาย (?)] อนยํ อาปนฺโน พฺยสนํ อาปนฺโน ยถากามกรณีโย ปาปิมโต. เอวํ ทารุโณ โข, ภิกฺขเว, ลาภสกฺการสิโลโก…เป… เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. ตติยํ.