๘. เฉตฺวาวคฺโค

๑. เฉตฺวาสุตฺตํ

๗๑. สาวตฺถินิทานํ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ –

‘‘กึสุ เฉตฺวา [ฌตฺวา (สี.), ฆตฺวา (สฺยา. กํ.) เอวมุปริปิ] สุขํ เสติ, กึสุ เฉตฺวา น โสจติ;

กิสฺสสฺสุ เอกธมฺมสฺส, วธํ โรเจสิ โคตมา’’ติ.

‘‘โกธํ เฉตฺวา สุขํ เสติ, โกธํ เฉตฺวา น โสจติ;

โกธสฺส วิสมูลสฺส, มธุรคฺคสฺส เทวเต;

วธํ อริยา ปสํสนฺติ, ตญฺหิ เฉตฺวา น โสจตี’’ติ.

๒. รถสุตฺตํ

๗๒. ‘‘กึสุ รถสฺส ปญฺญาณํ, กึสุ ปญฺญาณมคฺคิโน;

กึสุ รฏฺฐสฺส ปญฺญาณํ, กึสุ ปญฺญาณมิตฺถิยา’’ติ.

‘‘ธโช รถสฺส ปญฺญาณํ, ธูโม ปญฺญาณมคฺคิโน;

ราชา รฏฺฐสฺส ปญฺญาณํ, ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา’’ติ.

๓. วิตฺตสุตฺตํ

๗๓. ‘‘กึสูธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, กึสุ สุจิณฺโณ สุขมาวหติ;

กึสุ หเว สาทุตรํ [สาธุตรํ (ก.)] รสานํ, กถํชีวึ [กึสุชีวึ (ก.)] ชีวิตมาหุ เสฏฺฐ’’นฺติ.

‘‘สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ, ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหติ;

สจฺจํ หเว สาทุตรํ รสานํ, ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐ’’นฺติ.

๔. วุฏฺฐิสุตฺตํ

๗๔. ‘‘กึสุ อุปฺปตตํ เสฏฺฐํ, กึสุ นิปตตํ วรํ;

กึสุ ปวชมานานํ, กึสุ ปวทตํ วร’’นฺติ.

‘‘พีชํ อุปฺปตตํ เสฏฺฐํ, วุฏฺฐิ นิปตตํ วรา;

คาโว ปวชมานานํ, ปุตฺโต ปวทตํ วโรติ.

‘‘วิชฺชา อุปฺปตตํ เสฏฺฐา, อวิชฺชา นิปตตํ วรา;

สงฺโฆ ปวชมานานํ, พุทฺโธ ปวทตํ วโร’’ติ.

๕. ภีตาสุตฺตํ

๗๕. ‘‘กึสูธ ภีตา ชนตา อเนกา,

มคฺโค จเนกายตนปฺปวุตฺโต;

ปุจฺฉามิ ตํ โคตม ภูริปญฺญ,

กิสฺมึ ฐิโต ปรโลกํ น ภาเย’’ติ.

‘‘วาจํ มนญฺจ ปณิธาย สมฺมา,

กาเยน ปาปานิ อกุพฺพมาโน;

พวฺหนฺนปานํ ฆรมาวสนฺโต,

สทฺโธ มุทู สํวิภาคี วทญฺญู;

เอเตสุ ธมฺเมสุ ฐิโต จตูสุ,

ธมฺเม ฐิโต ปรโลกํ น ภาเย’’ติ.

๖. นชีรติสุตฺตํ

๗๖. ‘‘กึ ชีรติ กึ น ชีรติ, กึสุ อุปฺปโถติ วุจฺจติ;

กึสุ ธมฺมานํ ปริปนฺโถ, กึสุ รตฺตินฺทิวกฺขโย;

กึ มลํ พฺรหฺมจริยสฺส, กึ สินานมโนทกํ.

‘‘กติ โลกสฺมึ ฉิทฺทานิ, ยตฺถ วิตฺตํ [จิตฺตํ (สี. สฺยา. กํ. ปี.)] น ติฏฺฐติ;

ภควนฺตํ ปุฏฺฐุมาคมฺม, กถํ ชาเนมุ ตํ มย’’นฺติ.

‘‘รูปํ ชีรติ มจฺจานํ, นามโคตฺตํ น ชีรติ;

ราโค อุปฺปโถติ วุจฺจติ.

‘‘โลโภ ธมฺมานํ ปริปนฺโถ, วโย รตฺตินฺทิวกฺขโย;

อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส, เอตฺถายํ สชฺชเต ปชา;

ตโป จ พฺรหฺมจริยญฺจ, ตํ สินานมโนทกํ.

‘‘ฉ โลกสฺมึ ฉิทฺทานิ, ยตฺถ วิตฺตํ น ติฏฺฐติ;

อาลสฺยญฺจ [อาลสฺสญฺจ (สี. ปี.)] ปมาโท จ, อนุฏฺฐานํ อสํยโม;

นิทฺทา ตนฺที [ตนฺทิ (สี.)] จ เต ฉิทฺเท, สพฺพโส ตํ วิวชฺชเย’’ติ.

๗. อิสฺสริยสุตฺตํ

๗๗. ‘‘กึสุ อิสฺสริยํ โลเก, กึสุ ภณฺฑานมุตฺตมํ;

กึสุ สตฺถมลํ โลเก, กึสุ โลกสฺมิมพฺพุทํ.

‘‘กึสุ หรนฺตํ วาเรนฺติ, หรนฺโต ปน โก ปิโย;

กึสุ ปุนปฺปุนายนฺตํ, อภินนฺทนฺติ ปณฺฑิตา’’ติ.

‘‘วโส อิสฺสริยํ โลเก, อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ;

โกโธ สตฺถมลํ โลเก, โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.

‘‘โจรํ หรนฺตํ วาเรนฺติ, หรนฺโต สมโณ ปิโย;

สมณํ ปุนปฺปุนายนฺตํ, อภินนฺทนฺติ ปณฺฑิตา’’ติ.

๘. กามสุตฺตํ

๗๘. ‘‘กิมตฺถกาโม น ทเท, กึ มจฺโจ น ปริจฺจเช;

กึสุ มุญฺเจยฺย กลฺยาณํ, ปาปิกํ น จ โมจเย’’ติ.

‘‘อตฺตานํ น ทเท โปโส, อตฺตานํ น ปริจฺจเช;

วาจํ มุญฺเจยฺย กลฺยาณํ, ปาปิกญฺจ น โมจเย’’ติ.

๙. ปาเถยฺยสุตฺตํ

๗๙. ‘‘กึสุ พนฺธติ ปาเถยฺยํ, กึสุ โภคานมาสโย;

กึสุ นรํ ปริกสฺสติ, กึสุ โลกสฺมิ ทุชฺชหํ;

กิสฺมึ พทฺธา ปุถู สตฺตา, ปาเสน สกุณี ยถา’’ติ.

‘‘สทฺธา พนฺธติ ปาเถยฺยํ, สิรี โภคานมาสโย;

อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ, อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา;

อิจฺฉาพทฺธา ปุถู สตฺตา, ปาเสน สกุณี ยถา’’ติ.

๑๐. ปชฺโชตสุตฺตํ

๘๐. ‘‘กึสุ โลกสฺมิ ปชฺโชโต, กึสุ โลกสฺมิ ชาคโร;

กึสุ กมฺเม สชีวานํ, กิมสฺส อิริยาปโถ.

‘‘กึสุ อลสํ อนลสญฺจ [กึ อาลสฺยานาลสฺยญฺจ (ก.)], มาตา ปุตฺตํว โปสติ;

กึ ภูตา อุปชีวนฺติ, เย ปาณา ปถวิสฺสิตา’’ติ.

‘‘ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต, สติ โลกสฺมิ ชาคโร;

คาโว กมฺเม สชีวานํ, สีตสฺส อิริยาปโถ.

‘‘วุฏฺฐิ อลสํ อนลสญฺจ, มาตา ปุตฺตํว โปสติ;

วุฏฺฐึ ภูตา อุปชีวนฺติ, เย ปาณา ปถวิสฺสิตา’’ติ.

๑๑. อรณสุตฺตํ

๘๑. ‘‘เกสูธ อรณา โลเก, เกสํ วุสิตํ น นสฺสติ;

เกธ อิจฺฉํ ปริชานนฺติ, เกสํ โภชิสฺสิยํ สทา.

‘‘กึสุ มาตา ปิตา ภาตา, วนฺทนฺติ นํ ปติฏฺฐิตํ;

กึสุ อิธ ชาติหีนํ, อภิวาเทนฺติ ขตฺติยา’’ติ.

‘‘สมณีธ อรณา โลเก, สมณานํ วุสิตํ น นสฺสติ;

สมณา อิจฺฉํ ปริชานนฺติ, สมณานํ โภชิสฺสิยํ สทา.

‘‘สมณํ มาตา ปิตา ภาตา, วนฺทนฺติ นํ ปติฏฺฐิตํ;

สมณีธ ชาติหีนํ, อภิวาเทนฺติ ขตฺติยา’’ติ.

เฉตฺวาวคฺโค อฏฺฐโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

เฉตฺวา รถญฺจ จิตฺตญฺจ, วุฏฺฐิ ภีตา นชีรติ;

อิสฺสรํ กามํ ปาเถยฺยํ, ปชฺโชโต อรเณน จาติ.

เทวตาสํยุตฺตํ สมตฺตํ.