๒. โสฬสญาณนิทฺเทโส

๑๕๓. อิเมหิ โสฬสหิ อากาเรหิ อุทุจิตฺตํ จิตฺตํ สมุทุจิตํ จิตฺตํ เอกตฺเต สนฺติฏฺฐติ, นีวรเณหิ วิสุชฺฌติ. กตเม เต เอกตฺตา? เนกฺขมฺมํ เอกตฺตํ, อพฺยาปาโท เอกตฺตํ, อาโลกสญฺญา เอกตฺตํ, อวิกฺเขโป เอกตฺตํ, ธมฺมววตฺถานํ เอกตฺตํ, ญาณํ เอกตฺตํ, ปาโมชฺชํ เอกตฺตํ, สพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา เอกตฺตา.

นีวรณาติ, กตเม เต นีวรณา? กามจฺฉนฺโท นีวรณํ, พฺยาปาโท นีวรณํ, ถินมิทฺธํ นีวรณํ, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ นีวรณํ, วิจิกิจฺฉา นีวรณํ, อวิชฺชา นีวรณํ, อรติ นีวรณํ, สพฺเพปิ อกุสลา ธมฺมา นีวรณา.

นีวรณาติ, เกนฏฺเฐน นีวรณา? นิยฺยานาวรณฏฺเฐน นีวรณา. กตเม เต นิยฺยานา? เนกฺขมฺมํ อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ เนกฺขมฺเมน อริยา นิยฺยนฺติ. กามจฺฉนฺโท นิยฺยานาวรณํ. เตน จ กามจฺฉนฺเทน นิวุตตฺตา เนกฺขมฺมํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – กามจฺฉนฺโท นิยฺยานาวรณํ. อพฺยาปาโท อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ อพฺยาปาเทน อริยา นิยฺยนฺติ. พฺยาปาโท นิยฺยานาวรณํ. เตน จ พฺยาปาเทน นิวุตตฺตา อพฺยาปาทํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – พฺยาปาโท นิยฺยานาวรณํ. อาโลกสญฺญา อริยานํ นิยฺยานํ. ตาย จ อาโลกสญฺญาย อริยา นิยฺยนฺติ. ถินมิทฺธํ นิยฺยานาวรณํ. เตน จ ถินมิทฺเธน นิวุตตฺตา อาโลกสญฺญํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – ถินมิทฺธํ นิยฺยานาวรณํ. อวิกฺเขโป อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ อวิกฺเขเปน อริยา นิยฺยนฺติ. อุทฺธจฺจํ นิยฺยานาวรณํ. เตน จ อุทฺธจฺเจน นิวุตตฺตา อวิกฺเขปํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – อุทฺธจฺจํ นิยฺยานาวรณํ. ธมฺมววตฺถานํ อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ ธมฺมววตฺถาเนน อริยา นิยฺยนฺติ. วิจิกิจฺฉา นิยฺยานาวรณํ. ตาย จ วิจิกิจฺฉาย นิวุตตฺตา ธมฺมววตฺถานํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – วิจิกิจฺฉา นิยฺยานาวรณํ. ญาณํ อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ ญาเณน อริยา นิยฺยนฺติ. อวิชฺชา นิยฺยานาวรณํ. ตาย จ อวิชฺชาย นิวุตตฺตา ญาณํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – อวิชฺชา นิยฺยานาวรณํ. ปาโมชฺชํ อริยานํ นิยฺยานํ. เตน จ ปาโมชฺเชน อริยา นิยฺยนฺติ. อรติ นิยฺยานาวรณํ. ตาย จ อรติยา นิวุตตฺตา ปาโมชฺชํ อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – อรติ นิยฺยานาวรณํ. สพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา อริยานํ นิยฺยานํ. เตหิ จ กุสเลหิ ธมฺเมหิ อริยา นิยฺยนฺติ. สพฺเพปิ อกุสลา ธมฺมา นิยฺยานาวรณา. เตหิ จ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ นิวุตตฺตา กุสเล ธมฺเม อริยานํ นิยฺยานํ นปฺปชานาตีติ – สพฺเพปิ อกุสลา ธมฺมา นิยฺยานาวรณา. อิเมหิ จ ปน นีวรเณหิ วิสุทฺธจิตฺตสฺส โสฬสวตฺถุกํ อานาปานสฺสติสมาธึ ภาวยโต ขณิกสโมธานา.

โสฬสญาณนิทฺเทโส ทุติโย.