๘. อาทีนวญาณนิทฺเทโส
๕๓. กถํ ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ? อุปฺปาโท ภยนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ. ปวตฺตํ ภยนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ. นิมิตฺตํ ภยนฺติ…เป… อายูหนา ภยนฺติ…เป… ปฏิสนฺธิ ภยนฺติ… คติ ภยนฺติ… นิพฺพตฺติ ภยนฺติ… อุปปตฺติ ภยนฺติ… ชาติ ภยนฺติ… ชรา ภยนฺติ… พฺยาธิ ภยนฺติ … มรณํ ภยนฺติ… โสโก ภยนฺติ… ปริเทโว ภยนฺติ… อุปายาโส ภยนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ.
อนุปฺปาโท เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. อปฺปวตฺตํ เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อนุปายาโส เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท ภยํ, อนุปฺปาโท เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. ปวตฺตํ ภยํ, อปฺปวตฺตํ เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อุปายาโส ภยํ, อนุปายาโส เขมนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท ทุกฺขนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ. ปวตฺตํ ทุกฺขนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ…เป… อุปายาโส ทุกฺขนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ.
อนุปฺปาโท สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. อปฺปวตฺตํ สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อนุปายาโส สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท ทุกฺขํ, อนุปฺปาโท สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. ปวตฺตํ ทุกฺขํ, อปฺปวตฺตํ สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อุปายาโส ทุกฺขํ, อนุปายาโส สุขนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท สามิสนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ. ปวตฺตํ สามิสนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ…เป… อุปายาโส สามิสนฺติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ.
อนุปฺปาโท นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. อปฺปวตฺตํ นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อนุปายาโส นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท สามิสํ, อนุปฺปาโท นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. ปวตฺตํ สามิสํ, อปฺปวตฺตํ นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อุปายาโส สามิสํ, อนุปายาโส นิรามิสนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท สงฺขาราติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ. ปวตฺตํ สงฺขาราติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ…เป… อุปายาโส สงฺขาราติ – ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ.
อนุปฺปาโท นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. อปฺปวตฺตํ นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อนุปายาโส นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาโท สงฺขารา, อนุปฺปาโท นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ. ปวตฺตํ สงฺขารา, อปฺปวตฺตํ นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ…เป… อุปายาโส สงฺขารา, อนุปายาโส นิพฺพานนฺติ – สนฺติปเท ญาณํ.
อุปฺปาทญฺจ ปวตฺตญฺจ, นิมิตฺตํ ทุกฺขนฺติ ปสฺสติ;
อายูหนํ ปฏิสนฺธึ, ญาณํ อาทีนเว อิทํ.
อนุปฺปาทํ อปฺปวตฺตํ, อนิมิตฺตํ สุขนฺติ จ;
อนายูหนํ อปฺปฏิสนฺธึ, ญาณํ สนฺติปเท อิทํ.
อิทํ อาทีนเว ญาณํ, ปญฺจฐาเนสุ ชายติ;
ปญฺจฐาเน สนฺติปเท, ทส ญาเณ ปชานาติ;
ทฺวินฺนํ ญาณานํ กุสลตา, นานาทิฏฺฐีสุ น กมฺปตีติ.
ตํ ญาตฏฺเฐน ญาณํ, ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา. เตน วุจฺจติ – ‘‘ภยตุปฏฺฐาเน ปญฺญา อาทีนเว ญาณํ’’.
อาทีนวญาณนิทฺเทโส อฏฺฐโม.