๕๑๒. กุมฺภชาตกํ (๒)

๓๓. โก ปาตุราสี ติทิวา นภมฺหิ, โอภาสยํ สํวรึ จนฺทิมาว;

คตฺเตหิ เต รสฺมิโย นิจฺฉรนฺติ, สเตรตา [สเตริตา (สี. สฺยา. ก.)] วิชฺชุริวนฺตลิกฺเข.

๓๔. โส ฉินฺนวาตํ กมสี อฆมฺหิ, เวหายสํ คจฺฉสิ ติฏฺฐสี จ;

อิทฺธี นุ เต วตฺถุกตา สุภาวิตา, อนทฺธคูนํ อปิ เทวตานํ.

๓๕. เวหายสํ คมฺมมาคมฺม [กมมาคมฺม (สี. สฺยา.)] ติฏฺฐสิ, กุมฺภํ กิณาถาติ ยเมตมตฺถํ;

โก วา ตุวํ กิสฺส วา ตาย กุมฺโภ, อกฺขาหิ เม พฺราหฺมณ เอตมตฺถํ.

๓๖. น สปฺปิกุมฺโภ นปิ เตลกุมฺโภ, น ผาณิตสฺส น มธุสฺส กุมฺโภ;

กุมฺภสฺส วชฺชานิ อนปฺปกานิ, โทเส พหู กุมฺภคเต สุณาถ.

๓๗. คเฬยฺย ยํ ปิตฺวา [ปีตฺวา (สี. ปี.)] ปเต ปปาตํ, โสพฺภํ คุหํ จนฺทนิโยฬิคลฺลํ;

พหุมฺปิ ภุญฺเชยฺย อโภชเนยฺยํ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๓๘. ยํ ปิตฺวา [ยํ เว ปีตฺวา (สี.)] จิตฺตสฺมิมเนสมาโน, อาหิณฺฑตี โคริว ภกฺขสารี [ภกฺขสาที (สี. สฺยา. อฏฺฐ.)];

อนาถมาโน อุปคายติ นจฺจติ จ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๓๙. ยํ เว ปิวิตฺวา อเจโลว นคฺโค, จเรยฺย คาเม วิสิขนฺตรานิ;

สมฺมูฬฺหจิตฺโต อติเวลสายี, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๐. ยํ ปิตฺวา อุฏฺฐาย ปเวธมาโน, สีสญฺจ พาหุญฺจ [พาหญฺจ (ปี.)] ปจาลยนฺโต;

โส นจฺจตี ทารุกฏลฺลโกว, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๑. ยํ เว ปิวิตฺวา อคฺคิทฑฺฒา สยนฺติ, อโถ สิคาเลหิปิ ขาทิตาเส;

พนฺธํ วธํ โภคชานิญฺจุเปนฺติ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๒. ยํ ปิตฺวา ภาเสยฺย อาภาสเนยฺยํ, สภายมาสีโน อเปตวตฺโถ;

สมฺมกฺขิโต [สมกฺขิโต (สี.)] วนฺตคโต พฺยสนฺโน, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๓. ยํ เว ปิวิตฺวา อุกฺกฏฺโฐ อาวิลกฺโข, มเมว สพฺพา ปถวีติ มญฺเญ [มญฺญติ (สี.)];

น เม สโม จาตุรนฺโตปิ ราชา, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๔. มานาติมานา กลหานิ เปสุณี, ทุพฺพณฺณินี นคฺคยินี ปลายินี;

โจราน ธุตฺตาน คตี นิเกโต, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๕. อิทฺธานิ ผีตานิ กุลานิ อสฺสุ, อเนกสาหสฺสธนานิ โลเก;

อุจฺฉินฺนทายชฺชกตานิมาย, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๖. ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ, เขตฺตํ ควํ ยตฺถ วินาสยนฺติ;

อุจฺเฉทนี วิตฺตวตํ [อุจฺเฉทนี วิตฺตคตํ (สฺยา.), อุจฺเฉทนิวิตฺตคตํ (ก.)] กุลานํ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๗. ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูโปว [ทุฏฺฐรูโปว (สี.)] โปโส, อกฺโกสติ มาตรํ ปิตรญฺจ;

สสฺสุมฺปิ คเณฺหยฺย อโถปิ สุณฺหํ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๘. ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูปาว นารี, อกฺโกสติ สสุรํ สามิกญฺจ;

ทาสมฺปิ คเณฺห ปริจารกมฺปิ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๔๙. ยํ เว ปิวิตฺวาน [ยญฺเจ ปีตฺวาน (ปี.)] หเนยฺย โปโส, ธมฺเม ฐิตํ สมณํ พฺราหฺมณํ วา;

คจฺเฉ อปายมฺปิ ตโตนิทานํ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๐. ยํ เว ปิวิตฺวา ทุจฺจริตํ จรนฺติ, กาเยน วาจาย จ เจตสา จ;

นิรยํ วชนฺติ ทุจฺจริตํ จริตฺวา, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๑. ยํ ยาจมานา น ลภนฺติ ปุพฺเพ, พหุํ หิรญฺญมฺปิ ปริจฺจชนฺตา;

โส ตํ ปิวิตฺวา อลิกํ ภณาติ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๒. ยํ เว ปิตฺวา เปสเน เปสิยนฺโต, อจฺจายิเก กรณียมฺหิ ชาเต;

อตฺถมฺปิ โส นปฺปชานาติ วุตฺโต, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๓. หิรีมนาปิ อหิรีกภาวํ, ปาตุํ กโรนฺติ มทนาย [มทิราย (ปี.)] มตฺตา;

ธีราปิ สนฺตา พหุกํ ภณนฺติ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๔. ยํ เว ปิตฺวา เอกถูปา สยนฺติ, อนาสกา ถณฺฑิลทุกฺขเสยฺยํ;

ทุพฺพณฺณิยํ อายสกฺยญฺจุเปนฺติ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๕. ยํ เว ปิตฺวา ปตฺตขนฺธา สยนฺติ, คาโว กุฏหตาว น หิ วารุณิยา;

[ยํ เว ปิตฺวา ปตฺตกฺขนฺธา, สยนฺติ คาโว กูฏหตาริว; น หิ วารุณิยา เวโค, นเรน สุสฺสโหริว; (สี.)] เวโค นเรน สุสโหริว [ยํ เว ปิตฺวา ปตฺตกฺขนฺธา, สยนฺติ คาโว กูฏหตาริว; น หิ วารุณิยา เวโค, นเรน สุสฺสโหริว; (สี.)], ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๖. ยํ มนุสฺสา วิวชฺเชนฺติ, สปฺปํ โฆรวิสํ มิว [วิสมิว (สฺยา.), วิสํ อิว (ก.), วิสามิว (?)];

ตํ โลเก วิสสมานํ, โก นโร ปาตุมรหติ.

๕๗. ยํ เว ปิตฺวา อนฺธกเวณฺฑปุตฺตา, สมุทฺทตีเร ปริจารยนฺตา [อนฺธกเวณฺหุปุตฺตา (สี. ปี.), อณฺฑกเวณฺฑปุตฺตา (ก.)];

อุปกฺกมุํ มุสเลหญฺญมญฺญํ, ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ.

๕๘. ยํ เว ปิตฺวา ปุพฺพเทวา ปมตฺตา, ติทิวา จุตา สสฺสติยา สมาย;

ตํ ตาทิสํ มชฺชมิมํ นิรตฺถกํ, ชานํ มหาราช กถํ ปิเวยฺย.

๕๙. นยิมสฺมึ กุมฺภสฺมึ ทธิ วา มธุ วา, เอวํ อภิญฺญาย กิณาหิ ราช;

เอวญฺหิมํ กุมฺภคตา มยา เต, อกฺขาตรูปํ ตว สพฺพมิตฺต.

๖๐. น เม ปิตา วา อถวาปิ มาตา, เอตาทิสา ยาทิสโก ตุวํสิ;

หิตานุกมฺปี ปรมตฺถกาโม, โสหํ กริสฺสํ วจนํ ตวชฺช.

๖๑. ททามิ เต คามวรานิ ปญฺจ, ทาสีสตํ สตฺต ควํ สตานิ;

อาชญฺญยุตฺเต จ รเถ ทส อิเม, อาจริโย โหสิ มมตฺถกาโม.

๖๒. ตเวว ทาสีสตมตฺถุ ราช, คามา จ คาโว จ ตเวว โหนฺตุ;

อาชญฺญยุตฺตา จ รถา ตเวว, สกฺโกหมสฺมี ติทสานมินฺโท.

๖๓. มํโสทนํ สปฺปิปายาสํ [สปฺปิปายญฺจ (สี.)] ภุญฺช, ขาทสฺสุ จ ตฺวํ มธุมาสปูเว;

เอวํ ตุวํ ธมฺมรโต ชนินฺท, อนินฺทิโต สคฺคมุเปหิ ฐานนฺติ.

กุมฺภชาตกํ ทุติยํ.