๔๔๙. มฏฺฐกุณฺฑลีชาตกํ (๑๑)

๑๑๕. อลงฺกโต มฏฺฐกุณฺฑลี [มฏฺฏกุณฺฑลี (สี. ปี.)], มาลธารี [มาลภารี (สี. ปี.)] หริจนฺทนุสฺสโท;

พาหา ปคฺคยฺห กนฺทสิ, วนมชฺเฌ กึ ทุกฺขิโต ตุวํ.

๑๑๖. โสวณฺณมโย ปภสฺสโร, อุปฺปนฺโน รถปญฺชโร มม;

ตสฺส จกฺกยุคํ น วินฺทามิ, เตน ทุกฺเขน ชหามิ ชีวิตํ.

๑๑๗. โสวณฺณมยํ มณีมยํ, โลหมยํ อถ รูปิยามยํ;

[อาจิกฺข เม ภทฺทมาณว (วิ. ว. ๑๒๐๙)] ปาวท รถํ กริสฺสามิ [การยามิ (สี. ปี.)] เต [อาจิกฺข เม ภทฺทมาณว (วิ. ว. ๑๒๐๙)], จกฺกยุคํ ปฏิปาทยามิ ตํ.

๑๑๘. โส [อถ (สฺยา.)] มาณโว ตสฺส ปาวทิ, จนฺทิมสูริยา [จนฺทิมสูริยา (สฺยา.)] อุภเยตฺถ ภาตโร [ทิสฺสเร (วิ. ว. ๑๒๑๐)];

โสวณฺณมโย รโถ มม, เตน จกฺกยุเคน โสภติ.

๑๑๙. พาโล โข ตฺวํสิ มาณว, โย ตฺวํ ปตฺถยเส อปตฺถิยํ;

มญฺญามิ ตุวํ มริสฺสสิ, น หิ ตฺวํ ลจฺฉสิ จนฺทสูริเย.

๑๒๐. คมนาคมนมฺปิ ทิสฺสติ, วณฺณธาตุ อุภเยตฺถ วีถิโย;

เปโต ปน เนว ทิสฺสติ, โก นุ โข [โก นิธ (วิ. ว. ๑๒๑๒)] กนฺทตํ พาลฺยตโร.

๑๒๑. สจฺจํ โข วเทสิ มาณว, อหเมว กนฺทตํ พาลฺยตโร;

จนฺทํ วิย ทารโก รุทํ, เปตํ กาลกตาภิปตฺถเย.

๑๒๒. อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ, ฆตสิตฺตํว ปาวกํ;

วารินา วิย โอสิญฺจํ, สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ.

๑๒๓. อพฺพหี [อพฺพุหิ (สฺยา.), อพฺภุฬฺหํ (ก.)] วต เม สลฺลํ, ยมาสิ หทยสฺสิตํ [โสกํ หทยนิสฺสิตํ (วิ. ว. ๑๒๑๕)];

โย เม โสกปเรตสฺส, ปุตฺตโสกํ อปานุทิ.

๑๒๔. โสหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ, วีตโสโก อนาวิโล;

น โสจามิ น โรทามิ, ตว สุตฺวาน มาณวาติ.

มฏฺฐกุณฺฑลีชาตกํ เอกาทสมํ.