๔๔๐. กณฺหชาตกํ (๒)
๑๑. กโณฺห วตายํ ปุริโส, กณฺหํ ภุญฺชติ โภชนํ;
กเณฺห ภูมิปเทสสฺมึ, น มยฺหํ มนโส ปิโย.
๑๒. น กโณฺห ตจสา โหติ, อนฺโตสาโร หิ พฺราหฺมโณ;
ยสฺมึ ปาปานิ กมฺมานิ, ส เว กโณฺห สุชมฺปติ.
๑๓. เอตสฺมึ เต สุลปิเต, ปติรูเป สุภาสิเต;
วรํ พฺราหฺมณ เต ทมฺมิ, ยํ กิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.
๑๔. วรญฺเจ เม อโท สกฺก, สพฺพภูตานมิสฺสร;
สุนิกฺโกธํ สุนิทฺโทสํ, นิลฺโลภํ วุตฺติมตฺตโน;
นิเสฺนหมภิกงฺขามิ, เอเต เม จตุโร วเร.
๑๕. กึ นุ โกเธ วา [โกเธว (สี. ปี.)] โทเส วา, โลเภ เสฺนเห จ พฺราหฺมณ;
อาทีนวํ ตฺวํ ปสฺสสิ [สมฺปสฺสสิ (สี. ปี.)], ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต.
๑๖. อปฺโป หุตฺวา พหุ โหติ, วฑฺฒเต โส อขนฺติโช;
อาสงฺคี พหุปายาโส, ตสฺมา โกธํ น โรจเย.
๑๗. ทุฏฺฐสฺส ผรุสา [ปฐมา (ปี. สี. นิยฺย)] วาจา, ปรามาโส อนนฺตรา;
ตโต ปาณิ ตโต ทณฺโฑ, สตฺถสฺส ปรมา คติ [ปรามสติ (ก.)];
โทโส โกธสมุฏฺฐาโน, ตสฺมา โทสํ น โรจเย.
๑๘. อาโลปสาหสาการา [สหสาการา (สี. สฺยา. ปี.)], นิกตี วญฺจนานิ จ;
ทิสฺสนฺติ โลภธมฺเมสุ, ตสฺมา โลภํ น โรจเย.
๑๙. เสฺนหสงฺคถิตา [สงฺคธิตา (ก.), สงฺคนฺติตา (สฺยา.)] คนฺถา, เสนฺติ มโนมยา ปุถู;
เต ภุสํ อุปตาเปนฺติ, ตสฺมา เสฺนหํ น โรจเย.
๒๐. เอตสฺมึ เต สุลปิเต, ปติรูเป สุภาสิเต;
วรํ พฺราหฺมณ เต ทมฺมิ, ยํ กิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.
๒๑. วรญฺเจ เม อโท สกฺก, สพฺพภูตานมิสฺสร;
อรญฺเญ เม วิหรโต, นิจฺจํ เอกวิหาริโน;
อาพาธา มา [น (สฺยา. ปี.)] อุปฺปชฺเชยฺยุํ, อนฺตรายกรา ภุสา.
๒๒. เอตสฺมึ เต สุลปิเต, ปติรูเป สุภาสิเต;
วรํ พฺราหฺมณ เต ทมฺมิ, ยํ กิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.
๒๓. วรญฺเจ เม อโท สกฺก, สพฺพภูตานมิสฺสร;
น มโน วา สรีรํ วา, มํ-กเต สกฺก กสฺสจิ;
กทาจิ อุปหญฺเญถ, เอตํ สกฺก วรํ วเรติ.
กณฺหชาตกํ ทุติยํ.