๖. อวุฏฺฐิกสุตฺตํ

๗๕. วุตฺตเญฺหตํ ภควตา, วุตฺตมรหตาติ เม สุตํ –

‘‘ตโยเม, ภิกฺขเว, ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม ตโย? อวุฏฺฐิกสโม, ปเทสวสฺสี, สพฺพตฺถาภิวสฺสี.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อวุฏฺฐิกสโม โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺเพสญฺเญว น ทาตา โหติ, สมณพฺราหฺมณกปณทฺธิกวนิพฺพกยาจกานํ [… วณิพฺพกยาจกานํ (สี.)] อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อวุฏฺฐิกสโม โหติ.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล ปเทสวสฺสี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล เอกจฺจานํ ทาตา (โหติ) [( ) นตฺถิ สฺยามโปตฺถเก], เอกจฺจานํ น ทาตา โหติ สมณพฺราหฺมณกปณทฺธิกวนิพฺพกยาจกานํ อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล ปเทสวสฺสี โหติ.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สพฺพตฺถาภิวสฺสี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺเพสํว เทติ, สมณพฺราหฺมณกปณทฺธิกวนิพฺพกยาจกานํ อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สพฺพตฺถาภิวสฺสี โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ตโย ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมิ’’นฺติ. เอตมตฺถํ ภควา อโวจ. ตตฺเถตํ อิติ วุจฺจติ –

‘‘น สมเณ น พฺราหฺมเณ, น กปณทฺธิกวนิพฺพเก;

ลทฺธาน สํวิภาเชติ, อนฺนํ ปานญฺจ โภชนํ;

ตํ เว อวุฏฺฐิกสโมติ, อาหุ นํ ปุริสาธมํ.

‘‘เอกจฺจานํ น ททาติ, เอกจฺจานํ ปเวจฺฉติ;

ตํ เว ปเทสวสฺสีติ, อาหุ เมธาวิโน ชนา.

‘‘สุภิกฺขวาโจ ปุริโส, สพฺพภูตานุกมฺปโก;

อาโมทมาโน ปกิเรติ, เทถ เทถาติ ภาสติ.

‘‘ยถาปิ เมโฆ ถนยิตฺวา, คชฺชยิตฺวา ปวสฺสติ;

ถลํ นินฺนญฺจ ปูเรติ, อภิสนฺทนฺโตว [อภิสนฺเทนฺโตว (?)] วารินา.

‘‘เอวเมว อิเธกจฺโจ, ปุคฺคโล โหติ ตาทิโส;

ธมฺเมน สํหริตฺวาน, อุฏฺฐานาธิคตํ ธนํ;

ตปฺเปติ อนฺนปาเนน, สมฺมา ปตฺเต วนิพฺพเก’’ติ.

อยมฺปิ อตฺโถ วุตฺโต ภควตา, อิติ เม สุตนฺติ. ฉฏฺฐํ.