๒๔. กกุสนฺธพุทฺธวํโส

๑. เวสฺสภุสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

กกุสนฺโธ นาม นาเมน, อปฺปเมยฺโย ทุราสโท.

๒. อุคฺฆาเฏตฺวา สพฺพภวํ, จริยาย ปารมึ คโต;

สีโหว ปญฺชรํ เภตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

๓. ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, กกุสนฺเธ โลกนายเก;

จตฺตารีสโกฏิสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ.

๔. อนฺตลิกฺขมฺหิ อากาเส, ยมกํ กตฺวา วิกุพฺพนํ;

ตึสโกฏิสหสฺสานํ, โพเธสิ เทวมานุเส.

๕. นรเทวสฺส ยกฺขสฺส, จตุสจฺจปฺปกาสเน;

ธมฺมาภิสมโย ตสฺส, คณนาโต อสงฺขิโย.

๖. กกุสนฺธสฺส ภควโต, เอโก อาสิ สมาคโม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

๗. จตฺตาลีสสหสฺสานํ, ตทา อาสิ สมาคโม;

ทนฺตภูมิมนุปฺปตฺตานํ, อาสวาริคณกฺขยา.

๘. อหํ เตน สมเยน, เขโม นามาสิ ขตฺติโย;

ตถาคเต ชินปุตฺเต, ทานํ ทตฺวา อนปฺปกํ.

๙. ปตฺตญฺจ จีวรํ ทตฺวา, อญฺชนํ มธุลฏฺฐิกํ;

อิเมตํ ปตฺถิตํ สพฺพํ, ปฏิยาเทมิ วรํ วรํ.

๑๐. โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, กกุสนฺโธ วินายโก;

‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

๑๑. ‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

๑๒. ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

๑๓. นครํ เขมาวตี นาม, เขโม นามาสหํ ตทา;

สพฺพญฺญุตํ คเวสนฺโต, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

๑๔. พฺราหฺมโณ อคฺคิทตฺโต จ, อาสิ พุทฺธสฺส โส ปิตา;

วิสาขา นาม ชนิกา, กกุสนฺธสฺส สตฺถุโน.

๑๕. วสเต ตตฺถ เขเม ปุเร, สมฺพุทฺธสฺส มหากุลํ;

นรานํ ปวรํ เสฏฺฐํ, ชาติมนฺตํ มหายสํ.

๑๖. จตุวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

กาม -กามวณฺณ-กามสุทฺธินามา [สุจิ สุรุจิ รติวทฺธนนามกา (สี.)], ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

๑๗. สมตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

โรจินี นาม สา นารี, อุตฺตโร นาม อตฺรโช.

๑๘. นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

๑๙. พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, กกุสนฺโธ วินายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

๒๐. วิธุโร จ สญฺชีโว จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

พุทฺธิโช นามุปฏฺฐาโก, กกุสนฺธสฺส สตฺถุโน.

๒๑. สามา จ จมฺปานามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, สิรีโสติ ปวุจฺจติ.

๒๒. อจฺจุโต จ สุมโน จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

นนฺทา เจว สุนนฺทา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

๒๓. จตฺตาลีสรตนานิ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

กนกปฺปภา นิจฺฉรติ, สมนฺตา ทสโยชนํ.

๒๔. จตฺตาลีสวสฺสสหสฺสานิ, อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

๒๕. ธมฺมาปณํ ปสาเรตฺวา, นรนารีนํ สเทวเก;

นทิตฺวา สีหนาทํว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

๒๖. อฏฺฐงฺควจนสมฺปนฺโน, อจฺฉิทฺทานิ นิรนฺตรํ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

๒๗. กกุสนฺโธ ชินวโร, เขมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, คาวุตํ นภมุคฺคโตติ.

กกุสนฺธสฺส ภควโต วํโส ทฺวาวีสติโม.