๙. ติมิรวคฺโค

๑. ติมิรปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑. ‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อนุโสตํ วชามหํ;

นิสินฺนํ สมณํ ทิสฺวา, วิปฺปสนฺนมนาวิลํ.

๒. ‘‘ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา [ปสาเทสึ (สฺยา.)], เอวํ จินฺเตสหํ ตทา;

ตารยิสฺสติ ติณฺโณยํ, ทนฺโตยํ ทมยิสฺสติ.

๓. ‘‘อสฺสาสิสฺสติ อสฺสตฺโถ, สนฺโต จ สมยิสฺสติ;

โมจยิสฺสติ มุตฺโต จ, นิพฺพาเปสฺสติ นิพฺพุโต.

๔. ‘‘เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน, สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน;

คเหตฺวา ติมิรปุปฺผํ, มตฺถเก โอกิรึ อหํ [ตทา (สฺยา.)].

๕. ‘‘อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน, กตฺวา จ นํ ปทกฺขิณํ;

วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท, ปกฺกามึ อปรํ ทิสํ.

๖. ‘‘อจิรํ คตมตฺตํ มํ, มิคราชา วิเหฐยิ;

ปปาตมนุคจฺฉนฺโต, ตตฺเถว ปปตึ อหํ.

๗. ‘‘จตุนฺนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปุปฺผปูชายิทํ [พุทฺธปูชายิทํ (สี. สฺยา.)] ผลํ.

๘. ‘‘ฉปฺปญฺญาสมฺหิ กปฺปมฺหิ, สตฺเตวาสุํ มหายสา [มหารหา (สฺยา. ก.)];

สตฺตรตนสมฺปนฺนา, จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส, วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติมิรปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ติมิรปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปฐมํ.

๒. คตสญฺญกตฺเถรอปทานํ

๑๐. ‘‘ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

อวนฺทึ สตฺถุโน ปาเท, วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

๑๑. ‘‘สตฺตนงฺคลกีปุปฺเผ, อากาเส อุกฺขิปึ อหํ;

ติสฺสํ พุทฺธํ สมุทฺทิสฺส, อนนฺตคุณสาครํ.

๑๒. ‘‘สุคตานุคตํ มคฺคํ, ปูเชตฺวา หฏฺฐมานโส;

อญฺชลิญฺจ [อญฺชลิสฺส (ก.)] ตทากาสึ, ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.

๑๓. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๑๔. ‘‘อิโต อฏฺฐมเก กปฺเป, ตโย อคฺคิสิขา อหุ;

สตฺตรตนสมฺปนฺนา, จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

๑๕. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา คตสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

คตสญฺญกตฺเถรสฺสาปทานํ ทุติยํ.

๓. นิปนฺนญฺชลิกตฺเถรอปทานํ

๑๖. ‘‘รุกฺขมูเล นิสินฺโนหํ, พฺยาธิโต ปรเมน จ;

ปรมการุญฺญปตฺโตมฺหิ, อรญฺเญ กานเน อหํ.

๑๗. ‘‘อนุกมฺปํ อุปาทาย, ติสฺโส สตฺถา อุเปสิ มํ;

โสหํ นิปนฺนโก สนฺโต, สิเร กตฺวาน อญฺชลึ.

๑๘. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ;

สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา, ตตฺถ กาลงฺกโต อหํ.

๑๙. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ วนฺทึ ปุริสุตฺตมํ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, วนฺทนาย อิทํ ผลํ.

๒๐. ‘‘อิโต ปญฺจมเก กปฺเป, ปญฺเจวาสุํ มหาสิขา;

สตฺตรตนสมฺปนฺนา, จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

๒๑. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นิปนฺนญฺชลิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

นิปนฺนญฺชลิกตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.

๔. อโธปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๒๒. ‘‘อภิภู นาม โส ภิกฺขุ, สิขิโน อคฺคสาวโก;

มหานุภาโว เตวิชฺโช, หิมวนฺตํ อุปาคมิ.

๒๓. ‘‘อหมฺปิ หิมวนฺตมฺหิ, รมณียสฺสเม อิสิ;

วสามิ อปฺปมญฺญาสุ, อิทฺธีสุ จ ตทา วสี.

๒๔. ‘‘ปกฺขิชาโต วิยากาเส, ปพฺพตํ อธิวตฺตยึ [อภิปตฺถยึ (สฺยา.), อภิมตฺถยึ (ก.), อธิวตฺถยินฺติ ปพฺพตสฺส อุปริ คจฺฉินฺติอตฺโถ];

อโธปุปฺผํ คเหตฺวาน, อาคจฺฉึ [อคจฺฉึ (ก.)] ปพฺพตํ อหํ.

๒๕. ‘‘สตฺต ปุปฺผานิ คณฺหิตฺวา, มตฺถเก โอกิรึ อหํ;

อาโลกิเต [อาโลกิโต (สฺยา.)] จ วีเรน, ปกฺกามึ ปาจินามุโข.

๒๖. ‘‘อาวาสํ อภิสมฺโภสึ, ปตฺวาน อสฺสมํ อหํ;

ขาริภารํ คเหตฺวาน, ปายาสึ [ปาวิสึ (สี.)] ปพฺพตนฺตรํ.

๒๗. ‘‘อชคโร มํ ปีเฬสิ, โฆรรูโป มหพฺพโล;

ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวาน, ตตฺถ กาลงฺกโต อหํ.

๒๘. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปุปฺผปูชายิทํ ผลํ.

๒๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อโธปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อโธปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.

๕. รํสิสญฺญกตฺเถรอปทานํ

๓๐. ‘‘ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ, วาสํ กปฺเปสหํ ปุเร;

อชินุตฺตรวาโสหํ, วสามิ ปพฺพตนฺตเร.

๓๑. ‘‘สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ, สตรํสึว ภาณุมํ;

วนนฺตรคตํ ทิสฺวา, สาลราชํว ปุปฺผิตํ.

๓๒. ‘‘รํสฺยา [รํเส (สฺยา. ก.)] จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน;

ปคฺคยฺห อญฺชลึ วนฺทึ, สิรสา อุกฺกุฏี [สิรสา อุกฺกุฏิโก (สฺยา.), สิรสุกฺกุฏิโก (ก.)] อหํ.

๓๓. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, รํสิสญฺญายิทํ ผลํ.

๓๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา รํสิสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

รํสิสญฺญกตฺเถรสฺสาปทานํ ปญฺจมํ.

๖. ทุติยรํสิสญฺญกตฺเถรอปทานํ

๓๕. ‘‘ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ, วากจีรธโร อหํ;

จงฺกมญฺจ สมารูโฬฺห, นิสีทึ ปาจินามุโข.

๓๖. ‘‘ปพฺพเต สุคตํ ทิสฺวา, ผุสฺสํ ฌานรตํ ตทา;

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน, รํสฺยา จิตฺตํ ปสาทยึ.

๓๗. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ สญฺญมลภึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, รํสิสญฺญายิทํ ผลํ.

๓๘. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา รํสิสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ทุติยรํสิสญฺญกตฺเถรสฺสาปทานํ ฉฏฺฐํ.

๗. ผลทายกตฺเถรอปทานํ

๓๙. ‘‘ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ, ขราชินธโร อหํ;

ผุสฺสํ ชินวรํ ทิสฺวา, ผลหตฺโถ ผลํ อทํ.

๔๐. ‘‘ยมหํ ผลมทาสึ, วิปฺปสนฺเนน เจตสา;

ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ, ผลํ นิพฺพตฺตเต มม.

๔๑. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ผลํ อททึ อหํ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ผลทานสฺสิทํ ผลํ.

๔๒. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ผลทายกตฺเถรสฺสาปทานํ สตฺตมํ.

๘. สทฺทสญฺญกตฺเถรอปทานํ

๔๓. ‘‘ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ, วสามิ ปณฺณสนฺถเร;

ผุสฺสสฺส ธมฺมํ ภณโต, สทฺเท จิตฺตํ ปสาทยึ.

๔๔. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ.

๔๕. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สทฺทสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สทฺทสญฺญกตฺเถรสฺสาปทานํ อฏฺฐมํ.

๙. โพธิสิญฺจกตฺเถรอปทานํ

๔๖. ‘‘วิปสฺสิสฺส ภควโต, มหาโพธิมโห อหุ;

ปพฺพชฺชุปคโต สนฺโต, อุปคจฺฉึ อหํ ตทา.

๔๗. ‘‘กุสุโมทกมาทาย, โพธิยา โอกิรึ อหํ;

โมจยิสฺสติ โน มุตฺโต, นิพฺพาเปสฺสติ นิพฺพุโต.

๔๘. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ โพธิมภิสิญฺจยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, โพธิสิญฺจายิทํ ผลํ.

๔๙. ‘‘เตตฺตึเส วตฺตมานมฺหิ, กปฺเป อาสุํ ชนาธิปา;

อุทกเสจนา นาม, อฏฺเฐเต จกฺกวตฺติโน.

๕๐. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โพธิสิญฺจโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โพธิสิญฺจกตฺเถรสฺสาปทานํ นวมํ.

๑๐. ปทุมปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๕๑. ‘‘โปกฺขรวนํ ปวิฏฺโฐ, ภญฺชนฺโต ปทุมานิหํ;

ตตฺถทฺทสํ ผุสฺสํ พุทฺธํ [อทฺทสํ ผุสฺสสมฺพุทฺธํ (สี. สฺยา.)], พาตฺตึสวรลกฺขณํ.

๕๒. ‘‘ปทุมปุปฺผํ คเหตฺวาน, อากาเส อุกฺขิปึ อหํ;

ปาปกมฺมํ สริตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

๕๓. ‘‘ปพฺพชิตฺวาน กาเยน, มนสา สํวุเตน จ;

วจีทุจฺจริตํ หิตฺวา, อาชีวํ ปริโสธยึ.

๕๔. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๕๕. ‘‘ปทุมาภาสนามา จ, อฏฺฐารส มหีปตี;

อฏฺฐารเสสุ กปฺเปสุ, อฏฺฐตาลีสมาสิสุํ.

๕๖. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปทุมปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ;

ปทุมปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.

ติมิรวคฺโค นวโม.