๘. อุรุเวฬกสฺสปตฺเถรอปทานํ

๒๕๑. ‘‘ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน, สพฺพโลกวิทู มุนิ;

อิโต สตสหสฺสมฺหิ, กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา.

๒๕๒. ‘‘โอวาทโก วิญฺญาปโก, ตารโก สพฺพปาณินํ;

เทสนากุสโล พุทฺโธ, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

๒๕๓. ‘‘อนุกมฺปโก การุณิโก, หิเตสี สพฺพปาณินํ;

สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ, ปญฺจสีเล ปติฏฺฐปิ.

๒๕๔. ‘‘เอวํ นิรากุลํ อาสิ, สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ จ;

วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ, วสีภูเตหิ ตาทิภิ.

๒๕๕. ‘‘รตนานฏฺฐปญฺญาสํ, อุคฺคโต โส มหามุนิ;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, พาตฺตึสวรลกฺขโณ.

๒๕๖. ‘‘วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

๒๕๗. ‘‘ตทาหํ หํสวติยา, พฺราหฺมโณ สาธุสมฺมโต;

อุเปจฺจ โลกปชฺโชตํ, อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ.

๒๕๘. ‘‘ตทา มหาปริสตึ, มหาปริสสาวกํ;

ฐเปนฺตํ เอตทคฺคมฺหิ, สุตฺวาน มุทิโต อหํ.

๒๕๙. ‘‘มหตา ปริวาเรน, นิมนฺเตตฺวา มหาชินํ;

พฺราหฺมณานํ สหสฺเสน, สหทานมทาสหํ.

๒๖๐. ‘‘มหาทานํ ททิตฺวาน, อภิวาทิย นายกํ;

เอกมนฺตํ ฐิโต หฏฺโฐ, อิทํ วจนมพฺรวึ.

๒๖๑. ‘‘‘ตยิ สทฺธาย เม วีร, อธิการคุเณน จ;

ปริสา มหตี โหตุ, นิพฺพตฺตสฺส ตหึ ตหึ’.

๒๖๒. ‘‘ตทา อโวจ ปริสํ, คชคชฺชิตสุสฺสโร;

กรวีกรุโต สตฺถา, ‘เอตํ ปสฺสถ พฺราหฺมณํ.

๒๖๓. ‘‘‘เหมวณฺณํ มหาพาหุํ, กมลานนโลจนํ;

อุทคฺคตนุชํ หฏฺฐํ, สทฺธวนฺตํ คุเณ มม.

๒๖๔. ‘‘‘เอส ปตฺถยเต ฐานํ [ปตฺถยิ ตํ ฐานํ (สฺยา.)], สีหโฆสสฺส ภิกฺขุโน;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, ลจฺฉเส ตํ มโนรถํ.

๒๖๕. ‘‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๒๖๖. ‘‘‘ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท, โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, เหสฺสติ สตฺถุ สาวโก’.

๒๖๗. ‘‘อิโต เทฺวนวุเต กปฺเป, อหุ สตฺถา อนุตฺตโร;

อนูปโม อสทิโส, ผุสฺโส โลกคฺคนายโก.

๒๖๘. ‘‘โส จ สพฺพํ ตมํ หนฺตฺวา, วิชเฏตฺวา มหาชฏํ;

วสฺสเต อมตํ วุฏฺฐึ, ตปฺปยนฺโต สเทวกํ.

๒๖๙. ‘‘ตทา หิ พาราณสิยํ, ราชา ปจฺจา อหุมฺหเส;

ภาตโรมฺห ตโย สพฺเพ, สํวิสฏฺฐาว ราชิโน.

๒๗๐. ‘‘วีรงฺครูปา พลิโน, สงฺคาเม อปราชิตา;

ตทา กุปิตปจฺจนฺโต [กุปฺปติ ปจฺจนฺโต (ก.)], อเมฺห อาห มหีปติ.

๒๗๑. ‘‘‘เอถ คนฺตฺวาน ปจฺจนฺตํ, โสเธตฺวา อฏฺฏวีพลํ;

เขมํ วิชิริตํ กตฺวา, ปุน เทถาติ ภาสถ’.

๒๗๒. ‘‘ตโต มยํ อโวจุมฺห, ยทิ เทยฺยาสิ นายกํ;

อุปฏฺฐานาย อมฺหากํ, สาธยิสฺสาม โว ตโต.

๒๗๓. ‘‘ตโต มยํ ลทฺธวรา, ภูมิปาเลน เปสิตา;

นิกฺขิตฺตสตฺถํ ปจฺจนฺตํ, กตฺวา ปุนรุปจฺจ ตํ.

๒๗๔. ‘‘ยาจิตฺวา สตฺถุปฏฺฐานํ, ราชานํ โลกนายกํ;

มุนิวีรํ ลภิตฺวาน, ยาวชีวํ ยชิมฺห ตํ.

๒๗๕. ‘‘มหคฺฆานิ จ วตฺถานิ, ปณีตานิ รสานิ จ;

เสนาสนานิ รมฺมานิ, เภสชฺชานิ หิตานิ จ.

๒๗๖. ‘‘ทตฺวา สสงฺฆมุนิโน [สสํฆสฺส มุเน (สี. ปี.)], ธมฺเมนุปฺปาทิตานิ โน;

สีลวนฺโต การุณิกา, ภาวนายุตฺตมานสา.

๒๗๗. ‘‘สทฺธา ปริจริตฺวาน, เมตฺตจิตฺเตน นายกํ;

นิพฺพุเต ตมฺหิ โลกคฺเค, ปูชํ กตฺวา ยถาพลํ.

๒๗๘. ‘‘ตโต จุตา สนฺตุสิตํ [ตาวตึสํ (สฺยา.)], คตา ตตฺถ มหาสุขํ;

อนุภูตา มยํ สพฺเพ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๒๗๙. ‘‘มายากาโร ยถา รงฺเค [ลทฺโธ (สฺยา. ปี.)], ทสฺเสสิ วิกตึ พหุํ;

ตถา ภเว ภมนฺโตหํ [คเมนฺโตหํ (ก.), ภวนฺโตหํ (สฺยา.)], วิเทหาธิปตี อหุํ.

๒๘๐. ‘‘คุณาเจฬสฺส วาเกฺยน, มิจฺฉาทิฏฺฐิคตาสโย;

นรกํ มคฺคมารูโฬฺห, รุจาย มม ธีตุยา.

๒๘๑. ‘‘โอวาทํ นาทิยิตฺวาน, พฺรหฺมุนา นารเทนหํ;

พหุธา สํสิโต สนฺโต, ทิฏฺฐึ หิตฺวาน ปาปิกํ.

๒๘๒. ‘‘ปูรยิตฺวา วิเสเสน, ทส กมฺมปถานิหํ;

หิตฺวาน เทหมคมึ, สคฺคํ สภวนํ ยถา.

๒๘๓. ‘‘ปจฺฉิเม ภเว สมฺปตฺเต, พฺรหฺมพนฺธุ อโหสหํ;

พาราณสิยํ ผีตายํ, ชาโต วิปฺปมหากุเล.

๒๘๔. ‘‘มจฺจุพฺยาธิชรา ภีโต, โอคาเหตฺวา มหาวนํ [ชหิตฺวาน มหาธนํ (สี.), ชหิตฺวา จ มหาธนํ (ปี.)];

นิพฺพานํ ปทเมสนฺโต, ชฏิเลสุ ปริพฺพชึ.

๒๘๕. ‘‘ตทา เทฺว ภาตโร มยฺหํ, ปพฺพชึสุ มยา สห;

อุรุเวฬายํ มาเปตฺวา, อสฺสมํ นิวสึ อหํ.

๒๘๖. ‘‘กสฺสโป นาม โคตฺเตน, อุรุเวฬนิวาสิโก [อุรุเวฬาย นิวสึ (สฺยา.)];

ตโต เม อาสิ ปญฺญตฺติ, อุรุเวฬกสฺสโป อิติ.

๒๘๗. ‘‘นทีสกาเส ภาตา เม, นทีกสฺสปสวฺหโย;

อาสี สกาสนาเมน, คยายํ คยากสฺสโป.

๒๘๘. ‘‘เทฺว สตานิ กนิฏฺฐสฺส, ตีณิ มชฺฌสฺส ภาตุโน;

มม ปญฺจ สตานูนา, สิสฺสา สพฺเพ มมานุคา.

๒๘๙. ‘‘ตทา อุเปจฺจ มํ พุทฺโธ, กตฺวาน วิวิธานิ เม [กตฺวา นานาวิธานิ เม (สี.)];

ปาฏิหีรานิ โลกคฺโค, วิเนสิ นรสารถิ.

๒๙๐. ‘‘สหสฺสปริวาเรน, อโหสึ เอหิภิกฺขุโก;

เตเหว สห สพฺเพหิ, อรหตฺตมปาปุณึ.

๒๙๑. ‘‘เต เจวญฺเญ จ พหโว, สิสฺสา มํ ปริวารยุํ;

สาสิตุญฺจ สมตฺโถหํ, ตโต มํ อิสิสตฺตโม.

๒๙๒. ‘‘มหาปริสภาวสฺมึ, เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ;

อโห พุทฺเธ กตํ การํ, สผลํ เม อชายถ.

๒๙๓. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสโว.

๒๙๔. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๒๙๕. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุรุเวฬกสฺสโป เถโร อิมา คาถาโย

อภาสิตฺถาติ.

อุรุเวฬกสฺสปตฺเถรสฺสาปทานํ อฏฺฐมํ.