๓. มหากจฺจานตฺเถรอปทานํ

๓๑. ‘‘ปทุมุตฺตรนาถสฺส, ปทุมํ นาม เจติยํ;

สิลาสนํ [สีหาสนํ (ก.)] การยิตฺวา, สุวณฺเณนาภิเลปยึ.

๓๒. ‘‘รตนามยฉตฺตญฺจ, ปคฺคยฺห วาฬพีชนึ [วาฬพีชนี (สี. สฺยา.)];

พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ, โลกพนฺธุสฺส ตาทิโน.

๓๓. ‘‘ยาวตา เทวตา ภุมฺมา [ภูมา (ก.)], สพฺเพ สนฺนิปตุํ ตทา;

รตนามยฉตฺตานํ, วิปากํ กถยิสฺสติ.

๓๔. ‘‘ตญฺจ สพฺพํ สุณิสฺสาม, กถยนฺตสฺส สตฺถุโน;

ภิยฺโย หาสํ ชเนยฺยาม, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

๓๕. ‘‘เหมาสเน นิสีทิตฺวา, สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล;

ภิกฺขุสงฺฆปริพฺยูโฬฺห [ปริพฺพูโฬฺห (สี.)], อิมา คาถา อภาสถ.

๓๖. ‘‘‘เยนิทํ อาสนํ ทินฺนํ, โสวณฺณํ รตนามยํ;

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ, สุณาถ มม ภาสโต.

๓๗. ‘‘‘ตึสกปฺปานิ เทวินฺโท, เทวรชฺชํ กริสฺสติ;

สมนฺตา โยชนสตํ, อาภายาภิภวิสฺสติ.

๓๘. ‘‘‘มนุสฺสโลกมาคนฺตฺวา, จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ;

ปภสฺสโรติ นาเมน, อุคฺคเตโช ภวิสฺสติ.

๓๙. ‘‘‘ทิวา วา ยทิ วา รตฺตึ, สตรํสีว อุคฺคโต;

สมนฺตา อฏฺฐรตนํ, อุชฺโชติสฺสติ ขตฺติโย.

๔๐. ‘‘‘กปฺปสตสหสฺสมฺหิ, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๔๑. ‘‘‘ตุสิตา หิ จวิตฺวาน, สุกฺกมูเลน โจทิโต;

กจฺจาโน นาม นาเมน, พฺรหฺมพนฺธุ ภวิสฺสติ.

๔๒. ‘‘‘โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน, อรหา เหสฺสตินาสโว;

โคตโม โลกปชฺโชโต, อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ.

๔๓. ‘‘‘สํขิตฺตปุจฺฉิตํ [สํขิตฺตํ ปุจฺฉิตํ (สฺยา. ก.)] ปญฺหํ, วิตฺถาเรน กเถสฺสติ;

กถยนฺโต จ ตํ ปญฺหํ, อชฺฌาสยํ [อชฺฌาสํ (สี.), อพฺภาสํ (ก.)] ปูรยิสฺสติ’.

๔๔. ‘‘อฑฺเฒ กุเล อภิชาโต, พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู;

โอหาย ธนธญฺญานิ, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

๔๕. ‘‘สํขิตฺเตนปิ ปุจฺฉนฺเต, วิตฺถาเรน กเถมหํ;

อชฺฌาสยํ เตสํ ปูเรมิ, โตเสมิ ทฺวิปทุตฺตมํ.

๔๖. ‘‘โตสิโต เม มหาวีโร, สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล;

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา, เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ.

๔๗. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากจฺจาโน เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

มหากจฺจานตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.