๒๖. โถมกวคฺโค
๑. โถมกตฺเถรอปทานํ
๑. ‘‘เทวโลเก ฐิโต สนฺโต, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน;
ธมฺมํ สุณิตฺวา มุทิโต, อิมํ วาจํ อภาสหํ.
๒. ‘‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม;
พหุชฺชนํ [พหุํ ชนํ (สี.)] ตารยสิ, เทเสนฺโต อมตํ ปทํ’.
๓. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ วาจมภณึ ตทา;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, โถมนาย อิทํ ผลํ.
๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส, วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โถมโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
โถมกตฺเถรสฺสาปทานํ ปฐมํ.
๒. เอกาสนทายกตฺเถรอปทานํ
๕. ‘‘วิชหิตฺวา เทววณฺณํ, สภริโย อิธาคมึ;
อธิการํ กตฺตุกาโม, พุทฺธเสฏฺฐสฺส สาสเน.
๖. ‘‘เทวโล นาม นาเมน, ปทุมุตฺตรสาวโก;
ตสฺส ภิกฺขา มยา ทินฺนา, วิปฺปสนฺเนน เจตสา.
๗. ‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ.
๘. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกาสนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
เอกาสนทายกตฺเถรสฺสาปทานํ ทุติยํ.
๓. จิตกปูชกตฺเถรอปทานํ
๙. ‘‘อานนฺโท นาม สมฺพุทฺโธ, สยมฺภู อปราชิโต;
อรญฺเญ ปรินิพฺพายิ, อมนุสฺสมฺหิ กานเน.
๑๐. ‘‘เทวโลกา อิธาคนฺตฺวา, จิตํ กตฺวานหํ ตทา;
สรีรํ ตตฺถ ฌาเปสึ, สกฺการญฺจ อกาสหํ.
๑๑. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
๑๒. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จิตกปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
จิตกปูชกตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.
๔. ติจมฺปกปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ
๑๓. ‘‘หิมวนฺตสฺสาวิทูเร, วิกโต [วิกโน (สี. สฺยา.)] นาม ปพฺพโต;
ตสฺส เวมชฺเฌ วสติ, สมโณ ภาวิตินฺทฺริโย.
๑๔. ‘‘ทิสฺวาน ตสฺโสปสมํ, วิปฺปสนฺเนน เจตสา;
ตีณิ จมฺปกปุปฺผานิ, คเหตฺวาน สโมกิรึ.
๑๕. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
๑๖. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติจมฺปกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ติจมฺปกปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.
๕. สตฺตปาฏลิยตฺเถรอปทานํ
๑๗. ‘‘กณิการํว โชตนฺตํ, นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร;
สตฺต ปาฏลิปุปฺผานิ, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.
๑๘. ‘‘จตุนฺนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
๑๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สตฺตปาฏลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
สตฺตปาฏลิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปญฺจมํ.
๖. อุปาหนทายกตฺเถรอปทานํ
๒๐. ‘‘อโหสึ จนฺทโน นาม, สมฺพุทฺธสฺสตฺรโช ตทา;
เอโกปาหโน มยา ทินฺโน, โพธึ สมฺปชฺช เม ตุวํ.
๒๑. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปานธึ [ยมุปาหนํ (สี.), ยํ ปาทุํ (สฺยา.)] ททึ ตทา;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, อุปาหนสฺสิทํ ผลํ.
๒๒. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปาหนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อุปาหนทายกตฺเถรสฺสาปทานํ ฉฏฺฐํ.
๗. มญฺชริปูชกตฺเถรอปทานํ
๒๓. ‘‘มญฺชริกํ กริตฺวาน, รถิยํ ปฏิปชฺชหํ;
อทฺทสํ สมณานคฺคํ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ.
๒๔. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, ปรมาย จ ปีติยา;
อุโภ หตฺเถหิ ปคฺคยฺห, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.
๒๕. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปุปฺผปูชายิทํ ผลํ.
๒๖. ‘‘อิโต เตสตฺตติกปฺเป, เอโก อาสึ มหีปติ;
โชติโย นาม นาเมน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
๒๗. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มญฺชริปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
มญฺชริปูชกตฺเถรสฺสาปทานํ สตฺตมํ.
๘. ปณฺณทายกตฺเถรอปทานํ
๒๘. ‘‘ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ, วากจีรธโร อหํ;
อโลณปณฺณภกฺโขมฺหิ, นิยเมสุ จ สํวุโต.
๒๙. ‘‘ปาตราเส อนุปฺปตฺเต, สิทฺธตฺโถ อุปคจฺฉิ มํ;
ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ, ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.
๓๐. ‘‘จตุนฺนวุติโต กปฺเป, ยํ ปณฺณมททึ ตทา;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ปณฺณทานสฺสิทํ ผลํ.
๓๑. ‘‘สตฺตวีสติกปฺปมฺหิ, ราชา อาสึ สทตฺถิโย [ยทตฺถิโย (สี. สฺยา.)];
สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
๓๒. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปณฺณทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ปณฺณทายกตฺเถรสฺสาปทานํ อฏฺฐมํ.
๙. กุฏิทายกตฺเถรอปทานํ
๓๓. ‘‘วิปินจารี สมฺพุทฺโธ, รุกฺขมูเล วสี ตทา;
ปณฺณสาลํ กริตฺวาน, อทาสึ อปราชิเต.
๓๔. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปณฺณกุฏิกํ อทํ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, กุฏิทานสฺสิทํ ผลํ.
๓๕. ‘‘อฏฺฐวีเส [อฏฺฐตึเส (สฺยา.)] อิโต กปฺเป, โสฬสาสึสุ ราชาโน;
สพฺพตฺถ อภิวสฺสีติ, วุจฺจเร จกฺกวตฺติโน.
๓๖. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุฏิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
กุฏิทายกตฺเถรสฺสาปทานํ นวมํ.
๑๐. อคฺคปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ
๓๗. ‘‘สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ, นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร;
โอภาสยนฺตํ รํเสน [รํสิยา (สฺยา.)], สิขินํ สิขินํ ยถา.
๓๘. ‘‘อคฺคชํ ปุปฺผมาทาย, อุปาคจฺฉึ นรุตฺตมํ;
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.
๓๙. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
๔๐. ‘‘ปญฺจวีสติกปฺปมฺหิ, อโหสิ อมิโตคโต [อมิตวฺหโย (สี.)];
สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
๔๑. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อคฺคปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อคฺคปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.
โถมกวคฺโค ฉพฺพีสติโม.