๒๑. กณิการปุปฺผิยวคฺโค

๑. กณิการปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑. ‘‘กณิการํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา, โอจินิตฺวานหํ ตทา;

ติสฺสสฺส อภิโรเปสึ, โอฆติณฺณสฺส ตาทิโน.

๒. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๓. ‘‘ปญฺจตฺตึเส อิโต กปฺเป, อรุณปาณีติ วิสฺสุโต;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส, วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กณิการปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กณิการปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปฐมํ.

๒. มิเนลปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๕. ‘‘สุวณฺณวณฺโณ ภควา, สตรํสี ปตาปวา;

จงฺกมนํ สมารูโฬฺห, เมตฺตจิตฺโต สิขีสโภ.

๖. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, วนฺทิตฺวา [โถเมตฺวา (สฺยา.)] ญาณมุตฺตมํ;

มิเนลปุปฺผํ ปคฺคยฺห, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

๗. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๘. ‘‘เอกูนตึสกปฺปมฺหิ, สุเมฆฆนนามโก;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มิเนลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

มิเนลปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ทุติยํ.

๓. กิงฺกณิปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑๐. ‘‘กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, สพฺพญฺญู โลกนายโก;

โอทกํ ทหโมคฺคยฺห, สินายิ โลกนายโก.

๑๑. ‘‘ปคฺคยฺห กิงฺกณึ [กิงฺกิณึ (สี.)] ปุปฺผํ, วิปสฺสิสฺสาภิโรปยึ;

อุทคฺคจิตฺโต สุมโน, ทฺวิปทินฺทสฺส ตาทิโน.

๑๒. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๑๓. ‘‘สตฺตวีสติกปฺปมฺหิ, ราชา ภีมรโถ อหุ;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๑๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กิงฺกณิปุปฺผิโย [กิงฺกิณิกปุปฺผิโย (สี.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กิงฺกณิปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.

๔. ตรณิยตฺเถรอปทานํ

๑๕. ‘‘อตฺถทสฺสี ตุ ภควา, ทฺวิปทินฺโท นราสโภ;

ปุรกฺขโต สาวเกหิ, คงฺคาตีรมุปาคมิ.

๑๖. ‘‘สมติตฺติ กากเปยฺยา, คงฺคา อาสิ ทุรุตฺตรา;

อุตฺตารยึ ภิกฺขุสงฺฆํ, พุทฺธญฺจ ทฺวิปทุตฺตมํ.

๑๗. ‘‘อฏฺฐารเส กปฺปสเต, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ตรณาย อิทํ ผลํ.

๑๘. ‘‘เตรเสโต กปฺปสเต, ปญฺจ สพฺโพภวา [สพฺโภควา (สี.)] อหุํ;

สตฺตรตนสมฺปนฺนา, จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

๑๙. ‘‘ปจฺฉิเม จ ภเว อสฺมึ, ชาโตหํ พฺราหฺมเณ กุเล;

สทฺธึ ตีหิ สหาเยหิ, ปพฺพชึ สตฺถุ สาสเน.

๒๐. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ;

ตรณิยตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.

๕. นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๒๑. ‘‘วิปสฺสิสฺส ภควโต, อาสิมารามิโก อหํ;

นิคฺคุณฺฑิปุปฺผํ ปคฺคยฺห, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

๒๒. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๒๓. ‘‘ปญฺจวีเส [ปญฺจตึเส (สี. สฺยา.)] อิโต กปฺเป, เอโก อาสึ ชนาธิโป;

มหาปตาปนาเมน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๒๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปญฺจมํ.

๖. อุทกทายกตฺเถรอปทานํ

๒๕. ‘‘ภุญฺชนฺตํ สมณํ ทิสฺวา, วิปฺปสนฺนมนาวิลํ;

ฆเฏโนทกมาทาย, สิทฺธตฺถสฺส อทาสหํ.

๒๖. ‘‘นิมฺมโล โหมหํ อชฺช, วิมโล ขีณสํสโย;

ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ, ผลํ นิพฺพตฺตเต มม [สุภํ (สี.)].

๒๗. ‘‘จตุนฺนวุติโต กปฺเป, อุทกํ ยมทาสหํ [ยํ ตทา อทํ (สี.), อททึ ตทา (สฺยา.)];

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ทกทานสฺสิทํ ผลํ.

๒๘. ‘‘เอกสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป, เอโกว วิมโล อหุ;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๒๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุทกทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อุทกทายกตฺเถรสฺสาปทานํ ฉฏฺฐํ.

๗. สลลมาลิยตฺเถรอปทานํ

๓๐. ‘‘กณิการํว โชตนฺตํ, นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร;

โอภาเสนฺตํ ทิสา สพฺพา, สิทฺธตฺถํ นรสารถึ.

๓๑. ‘‘ธนุํ อเทฺวชฺฌํ กตฺวาน, อุสุํ สนฺนยฺหหํ ตทา;

ปุปฺผํ สวณฺฏํ เฉตฺวาน, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

๓๒. ‘‘จตุนฺนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๓๓. ‘‘เอกปญฺญาสิโต กปฺเป, เอโก อาสึ ชุตินฺธโร;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๓๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สลลมาลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สลลมาลิยตฺเถรสฺสาปทานํ สตฺตมํ.

๘. โกรณฺฑปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๓๕. ‘‘อกฺกนฺตญฺจ ปทํ ทิสฺวา, จกฺกาลงฺการภูสิตํ;

ปเทนานุปทํ ยนฺโต, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน.

๓๖. ‘‘โกรณฺฑํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา, สมูลํ ปูชิตํ มยา;

หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน, อวนฺทึ ปทมุตฺตมํ.

๓๗. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๓๘. ‘‘สตฺตปญฺญาสกปฺปมฺหิ, เอโก วีตมโล อหุํ;

สตฺตรตนสมฺปนฺโน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

๓๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โกรณฺฑปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โกรณฺฑปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ อฏฺฐมํ.

๙. อาธารทายกตฺเถรอปทานํ

๔๐. ‘‘อาธารกํ มยา ทินฺนํ, สิขิโน โลกพนฺธุโน;

ธาเรมิ ปถวึ สพฺพํ, เกวลํ วสุธํ อิมํ.

๔๑. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ, ภวา สพฺเพ สมูหตา;

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

๔๒. ‘‘สตฺตวีเส อิโต กปฺเป, อเหสุํ จตุโร ชนา;

สมนฺตวรณา นาม, จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

๔๓. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อาธารทายโก [ปริยาทานิโย (ก.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อาธารทายกตฺเถรสฺสาปทานํ นวมํ.

๑๐. ปาปนิวาริยตฺเถรอปทานํ

๔๔. ‘‘ติสฺสสฺส ตุ ภควโต, เทวเทวสฺส ตาทิโน;

เอกจฺฉตฺตํ มยา ทินฺนํ, วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

๔๕. ‘‘นิวุตํ โหติ เม ปาปํ, กุสลสฺสุปสมฺปทา;

อากาเส ฉตฺตํ ธาเรนฺติ, ปุพฺพกมฺมสฺสิทํ ผลํ.

๔๖. ‘‘จริมํ วตฺตเต มยฺหํ, ภวา สพฺเพ สมูหตา;

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

๔๗. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ฉตฺตมททึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ฉตฺตทานสฺสิทํ ผลํ.

๔๘. ‘‘เทฺวสตฺตติมฺหิโต กปฺเป, อฏฺฐาสึสุ ชนาธิปา;

มหานิทานนาเมน, ราชาโน จกฺกวตฺติโน.

๔๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปาปนิวาริโย [วาตาตปนิวาริโย (สี.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ;

ปาปนิวาริยตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.

กณิการปุปฺผิยวคฺโค เอกวีสติโม.