๕. สมฺมุขาถวิกตฺเถรอปทานํ

๔๑. ‘‘ชายมาเน วิปสฺสิมฺหิ, นิมิตฺตํ พฺยากรึ อหํ;

‘นิพฺพาปยิญฺจ [นิพฺพาปยํ จ (สี. สฺยา.), นิพฺพาปยนฺโต (?)] ชนตํ, พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ.

๔๒. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, ทสสหสฺสิ กมฺปติ;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๓. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, อาโลโก วิปุโล อหุ;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๔. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, สริตาโย น สนฺทยุํ [สนฺทิสุํ (สี. สฺยา.)];

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๕. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, อวีจคฺคิ น ปชฺชลิ;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๖. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, ปกฺขิสงฺโฆ น สํจริ;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๗. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, วาตกฺขนฺโธ น วายติ;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๘. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, สพฺพรตนานิ โชตยุํ [โชติสุํ (สี. สฺยา.)];

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๔๙. ‘‘‘ยสฺมิญฺจ ชายมานสฺมึ, สตฺตาสุํ ปทวิกฺกมา;

โส ทานิ ภควา สตฺถา, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา.

๕๐. ‘‘‘ชาตมตฺโต จ สมฺพุทฺโธ, ทิสา สพฺพา วิโลกยิ;

วาจาสภิมุทีเรสิ, เอสา พุทฺธาน ธมฺมตา’.

๕๑. ‘‘สํเวชยิตฺวา ชนตํ, ถวิตฺวา โลกนายกํ;

สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา, ปกฺกามึ ปาจินามุโข.

๕๒. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ พุทฺธมภิโถมยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, โถมนาย อิทํ ผลํ.

๕๓. ‘‘อิโต นวุติกปฺปมฺหิ, สมฺมุขาถวิกวฺหโย;