๕. อมตวคฺโค

๒. สมุทยสุตฺตวณฺณนา

๔๐๘. ปญฺจมวคฺคสฺส ทุติเย อาหารสมุทยา กายสฺส สมุทโยติ อาหารสมุทเยน กายสมุทโย. เอเสว นโย เสเสสุ. มนสิการสมุทยาติ เอตฺถ ปน โยนิโสมนสิการสมุทยา โพชฺฌงฺคธมฺมานํ สมุทโย, อโยนิโสมนสิการสมุทยา นีวรณธมฺมานํ. อิติ อิมสฺมึ สุตฺเต สารมฺมณสติปฏฺฐานา กถิตา.

๔. สติสุตฺตวณฺณนา

๔๑๐. จตุตฺถํ สุทฺธิกํ กตฺวา สมุทเย กถิเต พุชฺฌนกานํ อชฺฌาสเยน วุตฺตํ.

๖. ปาติโมกฺขสํวรสุตฺตวณฺณนา

๔๑๒. ฉฏฺเฐ ปาติโมกฺขสํวรสํวุโตติ จตุนฺนํ สีลานํ เชฏฺฐกสีลํ ทสฺเสนฺโต เอวมาห. ติปิฏกจูฬนาคตฺเถโร ปนาห – ‘‘ปาติโมกฺขสํวโรว สีลํ, อิตรานิ ตีณิ สีลนฺติ วุตฺตฏฺฐานํ นาม นตฺถี’’ติ. วตฺวา ตํ อนุชานนฺโต อาห – ‘‘อินฺทฺริยสํวโร นาม ฉทฺวารรกฺขณมตฺตเมว, อาชีวปาริสุทฺธิ ธมฺเมเนว สเมน ปจฺจยุปฺปตฺติมตฺตกํ, ปจฺจยสนฺนิสฺสิตํ ปฏิลทฺธปจฺจเย อิทมตฺถนฺติ ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชนมตฺตกํ. นิปฺปริยาเยน ปาติโมกฺขสํวโรว สีลํ. ยสฺส โส ภินฺโน, อยํ ฉินฺนสีโส วิย ปุริโส หตฺถปาเท, เสสานิ รกฺขิสฺสตีติ น วตฺตพฺโพ. ยสฺส ปน โส อโรโค, อยํ อจฺฉินฺนสีโส วิย ปุริโส ชีวิตํ, เสสานิ ปุน ปากติกานิ กตฺวา รกฺขิตุมฺปิ สกฺโกตี’’ติ. ตสฺมา ปาติโมกฺขสํวโรว สีลํ, เตน ปาติโมกฺขสํวเรน สํวุโตติ ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต, อุเปโต สมนฺนาคโตติ อตฺโถ.

อาจารโคจรสมฺปนฺโนติ อาจาเรน จ โคจเรน จ สมฺปนฺโน. อณุมตฺเตสูติ อปฺปมตฺตเกสุ. วชฺเชสูติ อกุสลธมฺเมสุ. ภยทสฺสาวีติ ภยทสฺสี. สมาทายาติ สมฺมา อาทิยิตฺวา. สิกฺขสฺสุ สิกฺขาปเทสูติ สิกฺขาปเทสุ ตํ ตํ สิกฺขาปทํ สมาทิยิตฺวา สิกฺข, ยํ ยํ ปน กิญฺจิ สิกฺขาปเทสุ สิกฺขาโกฏฺฐาเสสุ สิกฺขิตพฺพํ กายิกํ วา วาจสิกํ วา, ตํ ตํ สพฺพํ สมฺมา อาทาย สิกฺขสฺสูติ อยเมตฺถ สงฺเขปตฺโถ. วิตฺถาโร ปน วิสุทฺธิมคฺเค (วิสุทฺธิ. ๑.๑๔) วุตฺโต. อิติ อิมสฺมึ สุตฺเต ปาติโมกฺขสํวรสีลเมว กถิตํ.

๗. ทุจฺจริตสุตฺตวณฺณนา

๔๑๓. สตฺตเม กายสุจริตวจีสุจริตานิ ปาติโมกฺขสํวรสีลํ, มโนสุจริตํ อิตรานิ ตีณิ สีลานีติ จตุปาริสุทฺธิสีลํ กถิตํ โหติ. อิมินา นเยน ปญฺจสตฺตนวทสสุ กุสลกมฺมปเถสุ ปจฺฉิมาปิ ตโย สีลํ โหตีติ เวทิตพฺพา. เสสํ อุตฺตานเมวาติ. ฉฏฺฐสตฺตเมสุ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

อมตวคฺโค ปญฺจโม.

สติปฏฺฐานสํยุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.