๖. สกุณคฺฆิสุตฺตวณฺณนา

๓๗๒. ฉฏฺเฐ สกุณคฺฆีติ สกุณํ หนตีติ สกุณคฺฆิ, เสนสฺเสตํ อธิวจนํ. สหสา อชฺฌปตฺตาติ โลภสาหเสน ปตฺตา. อลกฺขิกาติ นิสฺสิริกา. อปฺปปุญฺญาติ ปริตฺตปุญฺญา. สเจชฺช มยนฺติ สเจ อชฺช มยํ. นงฺคลกฏฺฐกรณนฺติ นงฺคเลน กสิกรณํ, อธุนา กฏฺฐํ เขตฺตฏฺฐานนฺติ อตฺโถ. เลฑฺฑุฏฺฐานนฺติ เลฑฺฑูนํ ฐานํ. สํวทมานาติ สมฺมา วทมานา, อตฺตโน พลสฺส สุฏฺฐุ วณฺณํ วทมานาติ อตฺโถ. มหนฺตํ เลฑฺฑุํ อภิรุหิตฺวาติ อุทฺธนสณฺฐาเนน ฐิเตสุ ตีสุ เลฑฺฑูสุ ‘‘อิโต เสเน อาคจฺฉนฺเต อิโต นิกฺขมิสฺสามิ, อิโต อาคจฺฉนฺเต อิโต’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา เตสุ เอกํ เลฑฺฑุํ อภิรุหิตฺวา อฏฺฐาสิ อวทมาโน. สนฺนยฺหาติ ขุรปฺปํ สนฺนยฺหมาโน วิย สนฺนยฺหิตฺวา สุฏฺฐุ ฐเปตฺวา. พหุอาคโต โข มฺยายนฺติ ‘‘มยฺหํ อตฺถาย อยํ พหุตํ ฐานํ อาคโต, อปฺปํ อวสิฏฺฐํ, อิทานิ มํ คณฺหิสฺสตี’’ติ ญตฺวา ทารุคุโฬ วิย วินิวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตเร ปจฺจุปาทิ, ปฏิปนฺโน ปวิฏฺโฐติ อตฺโถ. อุรํ ปจฺจตาเฬสีติ ‘‘เอกปฺปหาเรเนว ลาปสฺส สีสํ ฉินฺทิตฺวา คเหสฺสามี’’ติ ปกฺขนฺทตฺตา เวคํ สนฺธาเรตุํ อสกฺโกนฺโต ตสฺมึ เลฑฺฑุสฺมึ อุรํ ปตาเฬสิ. ตาวเทวสฺส หทยมํสํ ผาลิยิตฺถ. อถ ลาโป ‘‘ทิฏฺฐา วต สตฺตุโน ปิฏฺฐี’’ติ หฏฺฐตุฏฺโฐ ตสฺส หทเย อปราปรํ จงฺกมิ.