๘. คิลานวคฺโค

๑-๕. ปฐมคิลานสุตฺตาทิวณฺณนา

๗๔-๗๘. คิลานวคฺคสฺส ปฐเม อมุกสฺมินฺติ อสุกสฺมึ. อยเมว วา ปาโฐ. อปฺปญฺญาโตติ อญฺญาโต อปากโฏ. นโวปิ หิ โกจิ ปญฺญาโต โหติ ราหุลตฺเถโร วิย สุมนสามเณโร วิย จ, อยํ ปน นโว เจว อปญฺญาโต จ. เสสเมตฺถ วุตฺตนยเมวาติ. ตถา อิโต ปเรสุ จตูสุ.

๖. ปฐมอวิชฺชาปหานสุตฺตวณฺณนา

๗๙. ฉฏฺเฐ อนิจฺจโต ชานโตติ ทุกฺขานตฺตวเสน ชานโตปิ ปหียติเยว, อิทํ ปน อนิจฺจลกฺขณํ ทสฺเสตฺวา วุตฺเต พุชฺฌนกสฺส อชฺฌาสเยน วุตฺตํ.

๗. ทุติยอวิชฺชาปหานสุตฺตวณฺณนา

๘๐. สตฺตเม สพฺเพ ธมฺมาติ สพฺเพ เตภูมกธมฺมา. นาลํ อภินิเวสายาติ อภินิเวสปรามาสคฺคาเหน คณฺหิตุํ น ยุตฺตา. สพฺพนิมิตฺตานีติ สพฺพานิ สงฺขารนิมิตฺตานิ. อญฺญโต ปสฺสตีติ ยถา อปริญฺญาตาภินิเวโส ชโน ปสฺสติ, ตโต อญฺญโต ปสฺสติ. อปริญฺญาตาภินิเวโส หิ ชโน สพฺพนิมิตฺตานิปิ อตฺตโต ปสฺสติ. ปริญฺญาตาภินิเวโส ปน อนตฺตโต ปสฺสติ, โน อตฺตโตติ เอวํ อิมสฺมึ สุตฺเต อนตฺตลกฺขณเมว กถิตํ.

๘. สมฺพหุลภิกฺขุสุตฺตวณฺณนา

๘๑. อฏฺฐเม อิธ โนติ เอตฺถ โน-กาโร นิปาตมตฺตเมว. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว. เกวลํ อิธ ทุกฺขลกฺขณํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

๙. โลกปญฺหาสุตฺตวณฺณนา

๘๒. นวเม ลุชฺชตีติ ปลุชฺชติ ภิชฺชติ. อิธ อนิจฺจลกฺขณํ กถิตํ.

๑๐. ผคฺคุนปญฺหาสุตฺตวณฺณนา

๘๓. ทสเม ฉินฺนปปญฺเจติ ตณฺหาปปญฺจสฺส ฉินฺนตฺตา ฉินฺนปปญฺเจ. ฉินฺนวฏุเมติ ตณฺหาวฏุมสฺเสว ฉินฺนตฺตา ฉินฺนวฏุเม. กึ ปุจฺฉามีติ ปุจฺฉติ? อติกฺกนฺตพุทฺเธหิ ปริหริตานิ จกฺขุโสตาทีนิ ปุจฺฉามีติ ปุจฺฉติ. อถ วา สเจ มคฺเค ภาวิเตปิ อนาคเต จกฺขุโสตาทิวฏฺฏํ วฑฺเฒยฺย, ตํ ปุจฺฉามีติ ปุจฺฉตีติ.

คิลานวคฺโค อฏฺฐโม.