๑๓. ฌานสํยุตฺตํ

๑. สมาธิมูลกสมาปตฺติสุตฺตวณฺณนา

๖๖๒. ฌานสํยุตฺตสฺส ปฐเม สมาธิกุสโลติ ปฐมํ ฌานํ ปญฺจงฺคิกํ ทุติยํ ติวงฺคิกนฺติ เอวํ องฺคววตฺถานกุสโล. น สมาธิสฺมึ สมาปตฺติกุสโลติ จิตฺตํ หาเสตฺวา กลฺลํ กตฺวา ฌานํ สมาปชฺชิตุํ น สกฺโกติ. อิมินา นเยน เสสปทานิปิ เวทิตพฺพานิ.

๒-๕๕. สมาธิมูลกฐิติสุตฺตาทิวณฺณนา

๖๖๓-๗๑๖. ทุติยาทีสุ น สมาธิสฺมึ ฐิติกุสโลติ ฌานํ ฐเปตุํ อกุสโล, สตฺตฏฺฐอจฺฉรามตฺตํ ฌานํ ฐเปตุํ น สกฺโกติ. น สมาธิสฺมึ วุฏฺฐานกุสโลติ ฌานโต วุฏฺฐาตุํ อกุสโล, ยถาปริจฺเฉเทน วุฏฺฐาตุํ น สกฺโกติ. น สมาธิสฺมึ กลฺลิตกุสโลติ จิตฺตํ หาเสตฺวา กลฺลํ กาตุํ อกุสโล. น สมาธิสฺมึ อารมฺมณกุสโลติ กสิณารมฺมเณสุ อกุสโล. น สมาธิสฺมึ โคจรกุสโลติ กมฺมฏฺฐานโคจเร เจว ภิกฺขาจารโคจเร จ อกุสโล. น สมาธิสฺมึ อภินีหารกุสโลติ กมฺมฏฺฐานํ อภินีหริตุํ อกุสโล. น สมาธิสฺมึ สกฺกจฺจการีติ ฌานํ อปฺเปตุํ สกฺกจฺจการี น โหติ. น สมาธิสฺมึ สาตจฺจการีติ ฌานปฺปนาย สตตการี น โหติ, กทาจิเทว กโรติ. น สมาธิสฺมึ สปฺปายการีติ สมาธิสฺส สปฺปาเย อุปการกธมฺเม ปูเรตุํ น สกฺโกติ. ตโต ปรํ สมาปตฺติอาทีหิ ปเทหิ โยเชตฺวา จตุกฺกา วุตฺตา. เตสํ อตฺโถ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. สกลํ ปเนตฺถ ฌานสํยุตฺตํ โลกิยชฺฌานวเสเนว กถิตนฺติ.

ฌานสํยุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

อิติ สารตฺถปฺปกาสินิยา สํยุตฺตนิกาย-อฏฺฐกถาย

ขนฺธวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.

สํยุตฺตนิกาย-อฏฺฐกถาย ทุติโย ภาโค.