๙. โตเทยฺยมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

๕๗. นวเม โตเทยฺยสุตฺเต – วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโสติ ตสฺส กีทิโส วิโมกฺโข อิจฺฉิตพฺโพติ ปุจฺฉติ.

๕๘. อิทานิสฺส อญฺญวิโมกฺขาภาวํ ทสฺเสนฺโต ภควา ทุติยํ คาถมาห. ตตฺถ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโรติ ตสฺส อญฺโญ วิโมกฺโข นตฺถิ.

๕๙. เอวํ ‘‘ตณฺหกฺขโย เอว วิโมกฺโข’’ติ วุตฺเตปิ ตมตฺถํ อสลฺลกฺเขนฺโต ‘‘นิราสโส โส อุท อาสสาโน’’ติ ปุน ปุจฺฉติ. ตตฺถ อุท ปญฺญกปฺปีติ อุทาหุ สมาปตฺติญาณาทินา ญาเณน ตณฺหากปฺปํ วา ทิฏฺฐิกปฺปํ วา กปฺปยติ.

๖๐. อถสฺส ภควา ตํ อาจิกฺขนฺโต จตุตฺถํ คาถมาห. ตตฺถ กามภเวติ กาเม จ ภเว จ.

รูเป นาสีสตีติ จตุสมุฏฺฐานิเก รูปารมฺมเณ ฉนฺทราควเสน น ปตฺเถติ. สทฺธาทีสุปิ เอเสว นโย. ปลิโพธฏฺเฐน ราโค เอว กิญฺจนํ ราคกิญฺจนํ มทนฏฺเฐน วา. โทสกิญฺจนาทีสุปิ เอเสว นโย. เสสํ สพฺพตฺถ ปากฏเมว.

เอวํ ภควา อิทมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฏเนว เทเสสิ, เทสนาปริโยสาเน จ ปุพฺพสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

สทฺธมฺมปฺปชฺโชติกาย จูฬนิทฺเทส-อฏฺฐกถาย

โตเทยฺยมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.