๖. อตีตกฺขนฺธาทิกถา

๑. นสุตฺตสาธนกถาวณฺณนา

๒๙๗. อิทานิ ‘‘อตีตํ ขนฺธา’’ติอาทิกถา โหติ. ตตฺถ ขนฺธาทิภาวาวิชหนโต อตีตานาคตานํ อตฺถิตํ อิจฺฉนฺตสฺส อตีตํ ขนฺธาติ ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, อตีตสฺส ขนฺธสงฺคหิตตฺตา อามนฺตาติ ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส. ปุน อตีตํ นตฺถีติ ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, ตสฺส นิรุตฺติปถสุตฺเตน อตฺถิตาย วาริตตฺตา ปฏิกฺเขโป สกวาทิสฺส. อายตนธาตุปุจฺฉาสุปิ อนาคตปเญฺหสุปิ ปจฺจุปฺปนฺเนน สทฺธึ สํสนฺทิตฺวา อนุโลมปฏิโลมโต อาคตปเญฺหสุปิ ‘‘อตีตํ รูป’’นฺติอาทิปเญฺหสุปิ อิมินาวุปาเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

๒. สุตฺตสาธนวณฺณนา

๒๙๘. สุตฺตสาธเน ปน น วตฺตพฺพนฺติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ นตฺถิ เจเตติ นตฺถิ จ เอเต ธมฺมาติ อตฺโถ. ขนฺธาทิภาเว สติ นตฺถิตํ อนิจฺฉนฺตสฺส อามนฺตาติ ปฏิญฺญา ปรวาทิสฺส, อถ เนสํ นตฺถิภาวสาธนตฺถํ สุตฺตาหรณํ สกวาทิสฺส. ทุติยปุจฺฉาปิ ปรวาทิสฺส, ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส, สุตฺตาหรณํ ปรวาทิสฺส. ตํ ปน เนสํ ขนฺธาทิภาวเมว สาเธติ, น อตฺถิภาวนฺติ อาหฏมฺปิ อนาหฏสทิสเมวาติ.

อตีตํ ขนฺธาติอาทิกถาวณฺณนา.